agriculture news in Marathi, India is biggest seed hub in Asia, Maharashtra | Agrowon

सीड हब म्हणून भारताचा उदय

वृत्तसेवा
बुधवार, 14 नोव्हेंबर 2018

अनेक आंतरराष्ट्रीय कंपन्यांची गुंतवणूक आणि देशातील बियाणे कंपन्यांची चांगली कामगिरी यामुळे भारत चांगल्या गुणवत्तेच्या बियाणे उत्पादन आणि पुरवठ्यासाठी एक पॉवरहाऊस बनले आहे. 
- इडो व्हेर्हागेन, संचालक, ॲक्सेस टू सीड इंडेक्स

नवी दिल्ली ः आशिया खंडात भारत देश ‘सीड हब’ म्हणून उदयास आला आहे. जगातील बिजोत्पादनातील मोठ्या आणि महत्त्वाच्या २४ कंपन्यांपैकी १८ कंपन्या भारतात पैदास आणि उत्पादन करतात. राष्ट्रीय आणि आंतरराष्ट्रीय बिजोत्पादक कंपन्या मोठ्या प्रमाणात भारतात गुंतवणूक करीत असून, त्याचा लाभ अल्प भूधारक शेतकऱ्यांना होत आहे, असे वर्ल्ड बेंचमार्कींग अलायंसने (डब्ल्यूबीए) प्रकाशित केलेल्या ॲक्सेस टू सीड इंडेक्समध्ये (एएसआय) म्हटले आहे. 

भारतात जमिनीचे तुकडीकरण मोठ्या प्रमाणात झाले असून, त्याचा परिणाम भू-धारणेवर झाला आहे. देशात सध्या जवळपास १० कोटी अल्पभूधारक शेतकरी आहेत. हे शेतकरी देशातील ८० टक्के अन्नधान्याचा पुरवठा करतात. या शेतकऱ्यांना अधिकाअधिक उत्पादनासाठी बियाणे कंपन्या बिजोत्पादनासाठी गुंतवणूक करून मदत करत असतात. ‘‘आशिया खंडातील महत्त्वाच्या आणि मोठ्या २४ बियाणे कंपन्यांचे मूल्यांकन केल्यानंतर असे निदर्शनास आले, की यापैकी २१ कंपन्या भारतात बियाणे विक्री करतात आणि १८ कंपन्या बिजोत्पादनासाठी गुंतवणूक करतात,’’ असेही ‘एएसआय’मध्ये म्हटले आहे. 

भारतानंतर आशियातील थायलंड देशात ११, तर इंडोनेशियात आठ कंपन्या बिजोत्पादन करतात. तसेच निर्देशांकानुसार दक्षिण आशियातील मोठ्या १० कंपन्यांमध्ये पहिल्यांदा भारताच्या अदवेंता, अक्सेन हायवेज, नामधारी आणि नुजिविडू या चार कंपन्यांचा समावेश झाला आहे. 

बौद्धिक संपदा अधिकाराबाबत (आयपी) इंडेक्समध्ये म्हटले आहे, की इस्ट-वेस्ट सीड आणि सिजेंटा या कंपन्या ‘आयपी’संदर्भात तोलामोलाच्या आणि छान काम करणाऱ्या आहेत. तरीही या कंपन्यांना अल्पभूधारक शेतकऱ्यांच्या गरजा विचारात घ्याव्या लागतील आणि त्यांच्या कामगिरीबाबत पारदर्शक असावे लागेल. मोन्सॅन्टो ही ‘आयपी’बाबत अधिक पारदर्शक अशी कंपनी आहे. परंतु, या कंपनीची भूमिका ही अल्पभूधारक शेतकऱ्यांना प्रतिकूल अशी आहे, असे ‘एएसआय’मध्ये म्हटले आहे.
 
देशातील नामधारी सीड्स आणि नुजिवीडू सीड्स या कंपन्यांना अल्पभूधारक शेतकऱ्यांच्या गरजेनुसार पैदास कार्यक्रम राबविल्यामुळे इंडेक्समध्ये जास्त गुणांक देण्यात आला आहे. सध्या भारातील ८३ टक्के कंपन्या या सर्व्हिस एक्सटेंशनचे काम करीत आहेत. 
 


इतर अॅग्रो विशेष
पीककर्ज वाटपात राज्यात कोल्हापूर प्रथम...कोल्हापूर : जिल्ह्याकरिता पीक कर्जाचे वार्षिक...
कृषी विधेयकांना वाढता विरोधनवी दिल्लीः देशभरात ठिकठिकाणी विशेषतः पंजाब आणि...
तंबी देताच फळपिकांची विमा भरपाई झाली...पुणे: फळपिक विमा योजनेतील अडवून ठेवलेली नुकसान...
कांदा उत्पादकांची सावध चाल नाशिक: केंद्राच्या वाणिज्य मंत्रालयाने कांदा...
मराठवाड्यात पावसाचे धुमशान पुणे ः मराठवाड्यात पावसाचे धुमशान सुरूच आहे....
ग्रामपंचायतींच्या निवडणुकांसाठी निवडणूक...मुंबई: कोरोनामुळे स्थगित करण्यात आलेल्या आणि...
हलक्या पावसाची शक्यता पुणे ः बंगाल उपसागराच्या ईशान्य परिसरात उद्या (ता...
शेतकऱ्यांना उभारी देणारी संत ज्ञानेश्‍...किनखेडा (ता.रिसोड,जि.वाशीम) येथील प्रगतशील शेतकरी...
बाजार स्वातंत्र्यांची मागणी पूर्ण पुणेः केंद्र सरकारने सादर केलेल्या शेती आणि पणन...
गुणवत्तापूर्ण हळद, डाळींची थेट...सनपुरी (जि. परभणी) येथील प्रयोगशील शेतकरी नरेश...
मराठवाड्यात जोरदार पावसाचा पिकांना फटकाऔरंगाबाद, परभणी : औरंगाबाद, जालना, बीड, लातूर,...
हजारो टन कांदा निर्यातीच्या प्रतीक्षेतमुंबई/नाशिक : देशभरात कांदा निर्यातबंदी...
बीटी वांग्याच्या दुसऱ्या टप्प्यातील...पुणे : देशभरात चर्चेत असलेल्या बीटी वांग्याच्या...
साखर निर्यातीचे करार ५७ लाख टनांवरकोल्हापूर : देशातल्या साखर निर्यातीचे करार आता ५७...
तुरळक ठिकाणी जोरदार पावसाची शक्यतापुणे ः बंगालचा उपसागर व उत्तर तामिळनाडूच्या...
दूध सल्लागार समिती कागदावरचपुणे : राज्यस्तरीय दूध सल्लागार समितीची एकही बैठक...
राज्यात मोसंबी १००० ते ४००० रुपये...औरंगाबादमध्ये १००० ते २५०० रुपये प्रतिक्विंटल...
कांदा, लसूण शेतीत बहिरवाडीने मिळवली...बहिरवाडी (ता. जि. नगर) हे छोटे गाव कांदा व लसूण...
स्पर्धेत टिकण्यासाठी ‘ई-नाम’केंद्र सरकारने कृषी, पणन व्यवस्थेत सुधारणा घडवून...
बाजार सुधारणांत नको राजकीय धुळवडकोरोनाच्या पार्श्वभूमीवर होत असलेल्या संसद...