Agriculture news in marathi infestation of steam borer in paddy nursery | Agrowon

भात रोपवाटिकेत खोडकिडीचा प्रादुर्भाव

डॉ. प्रवीण राठोड, डॉ. उषा डोंगरवार
शनिवार, 11 जुलै 2020

ऑक्टोबर, नोव्हेंबरमध्ये खरिपातील भात पीक कापणीनंतर लगेच उन्हाळी भातासाठी रोपवाटिका केली जाते. भात शेती बांधावर असणाऱ्या तणांवर खोड कीड उपजीविका करतात. यामुळे सध्याच्या काळात रोपवाटिकेमध्ये खोड किडीचा प्रादुर्भाव दिसतो आहे.
 

ऑक्टोबर, नोव्हेंबरमध्ये खरिपातील भात पीक कापणीनंतर लगेच उन्हाळी भातासाठी रोपवाटिका केली जाते. भात शेती बांधावर असणाऱ्या तणांवर खोड कीड उपजीविका करतात. यामुळे सध्याच्या काळात रोपवाटिकेमध्ये खोड किडीचा प्रादुर्भाव दिसतो आहे.

खोडकिडा 

  • पतंग १-२ सें. मी. लांब, समोरील पंख पिवळे, मागील पांढरे
  • मादी पतंगाच्या पंखाच्या खालील भागावर प्रत्येकी एक काळा ठिपका
  • नर पतंगाच्या पंखावर ठिपका नसतो.
  • पूर्ण वाढ झालेली अळी भाताच्या खोडात कोषावस्थेत जाते. कोषावस्था ९ ते १२ दिवसांची.

नुकसान

  • रोपवाटिकेमध्ये अळी सुरुवातीस काही वेळ पानाच्या कोवळ्या भागावर उपजीविका करते.
  • नंतर खोडात प्रवेश करून आतील भाग पोखरते. परिणामी, फुटवा सुकण्यास सुरुवात होते. रोपाचा गाभा मरतो.

आर्थिक नुकसान पातळी

  • पुनर्लागवड झाल्यानंतर लगेच : ५ टक्के सुकलेले फुटवे किंवा १ अंडीपुंज प्रती चौ.मी.
  • फुटव्याच्या मध्यावस्थेत : ५ टक्के सुकलेले फुटवे

नियंत्रण

  • पुनर्लागवडीपूर्वी रोपांचे शेंडे तोडून बांबूच्या टोपलीत जमा करावे. ती टोपली खांबावर टांगावी. त्यामुळे रोपाच्या शेंड्यावर असणारी खोड किडीची अंडी नष्ट होऊन त्यामधून परोपजीवी मित्रकीटक बाहेर पडतील.
  • पुनर्लागवडीपूर्वी रोपांची मुळे क्लोरपायरीफॉस (२० टक्के प्रवाही) १० मि.लि. प्रति १० लिटर पाण्याच्या द्रावणात १२ तास बुडवून ठेवावीत. (कीटकनाशकाला लेबल क्लेम आहे.)
  • प्रादुर्भाव दिसताच प्रतिहेक्टरी ट्रायकोग्रामा जापोनीकम या परजीवी किडीची ५०,००० अंडी सात दिवसांच्या अंतराने ३ ते ४ वेळा सोडावीत.
  • कीडग्रस्त फुटवे मुळासकट काढून नष्ट करावेत.

रासायनिक नियंत्रणः (प्रति लिटर पाणी)

  • क्लोरपायरीफॉस (५० टक्के प्रवाही) १.६ मिलि किंवा
  • फिप्रोनील (५ टक्के प्रवाही) ३ मिलि किंवा
  • क्विनॉलफॉस ३.२ मिलि
  • (टीप- कीटकनाशकांना लेबल क्लेम आहेत.)

संपर्क- डॉ. प्रवीण राठोड, ७५८८९६२२११
(विभागीय कृषी संशोधन केंद्र, सिंदेवाही, जि. चंद्रपूर)


इतर ताज्या घडामोडी
सोयाबीन बियाणे निर्बंध मध्य प्रदेशकडून...पुणे ः परराज्यांत सोयाबीन बियाणे विक्रीवर निर्बंध...
‘महाबीज’चे सोयाबीन बियाणे दर ‘जैसे थे’अकोला : खरीप हंगामासाठी ‘महाबीज’ने सोयाबीन...
देशाच्या तुलनेत निम्मी साखर एकट्या...कोल्हापूर : देशाच्या साखरनिर्यात कोट्यापैकी जवळ...
‘गोकुळ’चा कल सत्तांतराकडेकोल्हापूर : अत्यंत चुरशीने झालेल्या कोल्हापूर...
‘सह्याद्री’च्या पर्वतरांगेमधून...नाशिक : सह्याद्रीच्या पर्वतरांगेत पश्‍चिम घाट...
राज्यात आंब्याचा हंगाम ऐन बहरातअकोल्यात बदाम आंबा ४००० ते ४५०० रुपये क्विंटल...
सोशल मीडियाद्वारे ६५ टन कलिंगड विक्रीपुणे : कोरोनामुळे सलग दुसऱ्या वर्षी एप्रिल...
मध्य प्रदेश सरकारकडून बियाणे विक्रीवर...पुणे ः सोयाबीन बीजोत्पादनात देशात सर्वात मोठा...
पशुखाद्य निर्मितीचा कच्चा माल दुपटीने...सांगली : पशुखाद्य तयार करण्यासाठी लागणाऱ्या...
दक्षिण भागात गारपिटीची शक्यतापुणे :  गेल्या काही दिवसांपासून उन्हाचा चटका...
परभणी जिल्ह्यात कडक निर्बंध लागूपरभणी ः  कोरोनाचा प्रसार रोखण्यासाठी...
परभणी जिल्ह्यात लघु तलावांत सरासरी १९...परभणी ः वाढते तापमान, बाष्पीभवनाचा वाढलेला वेग,...
नाशिक जिल्ह्यात बाजार समित्यांमध्ये...नाशिक : पणन विभागाच्या परिपत्रकात सलग ३...
नाशिक : 'ऑक्सिजन एक्स्प्रेस'द्वारे २७....नाशिक : ‘‘जिल्ह्यातील प्राणवायूची तूट भरून...
सांगलीत केळीच्या क्षेत्रात घट होण्याची...सांगली ः जिल्ह्यात गेल्या दोन वर्षात झालेल्या...
रत्नागिरीत ३७ टन काजू बी तारणरत्नागिरी ः काजूचे बाजारातील दर घसरल्यानंतर...
आदिवासी विकास मंडळ करणार गव्हाची खरेदीयवतमाळ : आदिवासी विकास महामंडळाकडून राज्यात...
परभणीत सोयाबीनचे दीड हजार क्विंटल...परभणी ः परभणी तालुक्यात यंदा ११० हेक्टरवर उन्हाळी...
भुईमुगाचे वाण निकृष्ट, कंपन्यांवर...यवतमाळ : जिल्ह्यात भुईमुगाच्या शेंगा न धरण्याचे...
नगरमध्ये महावितरणच्या पायाभूत सुविधांचे...नगर : कृषिपंप वीज धोरण २०२०च्या अंमलबजावणीमुळे...