agriculture news in marathi Jam, jelly, squash from pomegranate | Agrowon

डाळिंबापासून जॅम, जेली, स्क्वॅश ​

डॉ. मन्मथ सोनटक्के, गणेश राऊत
शुक्रवार, 4 सप्टेंबर 2020

डाळिंबापासून इतर फळाप्रमाणेच उत्तम प्रकारचे सिरप तयार करता येते. त्याच्या नैसर्गिक रंगामध्ये फक्त स्वाद मिसळला असता हे पेय अनैसर्गिक सिरपला पर्याय ठरू शकते.

डाळिंबापासून इतर फळाप्रमाणेच उत्तम प्रकारचे सिरप तयार करता येते. त्याच्या नैसर्गिक रंगामध्ये फक्त स्वाद मिसळला असता हे पेय अनैसर्गिक सिरपला पर्याय ठरू शकते.​

जॅम 

  • जॅम बनवण्यासाठी डाळिंबाच्या १ किलो गरात १ किलो साखर, ४ ग्रॅम सायट्रिक आम्ल (लिंबू भुकटी), ४ ग्रॅम पेक्टीन मिसळावे लागते. नंतर हे मिश्रण मंद आचेवर घट्ट होईपर्यंत शिजवावे. 
  • शिजविताना ते स्टीलच्या पळीने सतत ढवळत राहावे. म्हणजे गर बुडाला लागत नाही. जॅम चांगल्या प्रतीचा तयार होतो. त्यामध्ये साखर मिसळून ६८ ते ७० डिग्री ब्रिक्स एवढे विद्राव्य घन पदार्थ तयार झाल्यावर जॅम तयार होतो.
  • तयार झालेला जॅम कोरड्या व निर्जंतुक केलेल्या रुंद तोंडाच्या बाटलीत भरावा. जॅमचा वापर ब्रेड किंवा चपाती सोबत  करता येतो. 

जेली 

  • जेली तयार करण्याकरिता डाळिंबाचे दाणे काढून त्याचा रस काढावा. रसाची पेक्टीनसाठी परीक्षण करून चांगली जेली तयार करता येते. 
  • काढलेला रस पातळ कपड्यामधून गाळून घ्यावा.  ५० टक्के फळाचा रस पाण्यात एकजीव करून १५ ते २० मिनिटे गरम करावा. गाळलेल्या रसात समप्रमाणात साखर,  ०.७ टक्के  सायट्रीक आम्ल आणि पेक्टीन मिसळून उकळी येईपर्यंत शिजवावे. या वेळी मिश्रणाचे तापमान साधारणपणे ११० अंश सेल्सिअस एवढे ठेवावे. 
  • तयार जेलीमध्ये एकूण घन पदार्थाचे प्रमाण ७० डिग्री ब्रिक्स इतके असते. जेली गरम असतानाच निर्जंतुक बाटल्यांमध्ये भरावी. 

 स्क्वॅश

  • डाळिंबाचा रस काढून तो पातळ मलमल कापडातून गाळून घ्यावा. हा रस स्क्वॅश तयार करण्यासाठी वापरावा. 
  • डाळिंब रसात १३ टक्‍के ब्रिक्स व ०.८ टक्‍के आम्लता गृहीत घरून स्क्वॅश तयार करण्यासाठी २५ टक्‍के डाळिंबाचा रस,  ४५ टक्‍के साखर व २ टक्‍के सायट्रिक आम्ल या सूत्रानुसार घटक पदार्थाचे प्रमाण  वापरावेत. 
  • पातेल्यात १.५० लिटर पाणी घ्यावे. त्यामध्ये ३० ग्रॅम  सायट्रिक आम्ल व १.३० किलो साखर पूर्ण विरघळून घ्यावी. हे द्रावण पातळ मलमल कापडातून दुसऱ्या पातेल्यात गाळून घ्यावे. त्यात डाळिंबाचा रस टाकून चमच्याने एकजीव करावा. हे द्रावण मंद आचेवर गरम करून घ्यावे. नंतर एका ग्लासमध्ये थोडा स्क्वॅश घेऊन एका ग्लासमध्ये ३ ग्रॅम  सोडियम बेन्झाईट ते चमच्याने चांगल्या प्रकारे मिसळून घ्यावे. 
  • विरघळलेले पदार्थ स्क्वॅशमध्ये मिसळून ते चमच्याने एकजीव करावेत. निर्जंतुकीकरण करून घेतलेल्या बाटल्यांमध्ये हा स्क्वॅश भरून त्यांना ताबडतोब झाकणे बसवून हवा बंद करून स्क्वॅशच्या बाटल्या थंड व कोरड्या हवामानात ठेवून त्यांची साठवण करावी. हा स्क्वॅश वापरताना एकास तीन भाग पाणी घेऊन चांगले हलवून एकजीव करावा व  नंतर तो पिण्यासाठी वापरावा.

सिरप
डाळिंबापासून इतर फळाप्रमाणेच उत्तम प्रकारचे सिरप तयार करता येते. त्याच्या नैसर्गिक रंगामध्ये फक्त स्वाद मिसळला असता हे पेय अनैसर्गिक सिरपला पर्याय ठरू शकते.

संपर्क- डॉ. मन्मथ सोनटक्के, ९५११२९४०७४
(एम. जी. एम. अन्नतंत्रज्ञान महाविद्यालय, 
गांधेली, औरंगाबाद)


इतर कृषी प्रक्रिया
चिंचेपासून मूल्यवर्धित पदार्थचिंचेपासून मूल्यवर्धित पदार्थांच्या निर्मितीला...
फालसापासून जाम, जेली, चटणीफालसा हा एक रानमेवा आहे. फालसा फळामध्ये प्रथिने,...
छोट्या उद्योगात नफा कसा वाढवावा?नवीन लघुउद्योग सुरू केल्यानंतर उद्योजकांना अनेक...
हळदीपासून मूल्यवर्धित पदार्थ...बहुतांश भारतीय भाज्यांमध्ये हळदीचा कमी अधिक वापर...
दुधीभोपळ्यापासून टुटीफुटी, पावडर, वडीबऱ्याच लोकांना दुधी भोपळ्याची भाजी आवडत नाही....
सुरणपासून रुचकर पदार्थसुरण या कंदपिकापासून विविध प्रक्रियायुक्त पदार्थ...
टोमॅटोपासून केचअप, चटणी, वेफर्सबाजारातील दर कमी झाल्यावर टोमॅटो फेकून दिले जातात...
उद्योजकतेतून ग्रामीण विकासाकडे...ग्रामीण भागासह सर्वत्र व्यवसाय, उद्योग याविषयी...
टोमॅटो निर्यात, प्रक्रिया उद्योगात संधीयेत्या काळात टोमॅटो उत्पादक प्रदेशांमध्ये सहकारी...
पनीर निर्मितीसह वाढवा टिकवणक्षमतापनीर हा भारतीय उपखंडामध्ये आहारामध्ये मोठ्या...
आल्यापासून कॅण्डी, लोणचे, मुरांबाअनेक आयुर्वेदिक औषधांमध्ये आल्याचा वापर केला जातो...
डाळिंबापासून जॅम, जेली, स्क्वॅश ​डाळिंबापासून इतर फळाप्रमाणेच उत्तम प्रकारचे सिरप...
कृषी व्यवसायात भरपूर संधी, गरज योग्य...कृषी क्षेत्रात व्यवसायाला मोठा वाव आहे. कृषी...
पेरूपासून बनवा लोणचे, चीज, जेलीपेरूमधील जीवनसत्त्व क रोगप्रतिकारक शक्ती...
चिंच प्रक्रियेतून उद्योगाच्या संधीचिंचेच्या आंबट-मधुर व आम्लकारक चवीमुळे याचा वापर...
डाळिंबाचे औषधी गुणधर्म डाळिंबाची मधुर चव, बियांचा आकर्षक नैसर्गिक लाल...
केळीमधील सूत्रकृमीचे नियंत्रणकेळी पिकामध्ये पाच प्रकारचे सूत्रकृमी जास्त...
आरोग्यदायी तुतीची फळेतामिळनाडू राज्यातील रेशीम संशोधन व जर्मप्लाझम...
ग्लूटेनमुक्त आहार फायदेशीरग्लूटेन हा गहू, राई आणि बार्ली यांसारख्या ठरावीक...
डाळिंबासाठी पायाभूत सुविधांच्या...येत्या काळात डाळिंब फळांच्या बरोबरीने रस, पावडर,...