agriculture news in Marathi, keshar mango in march, Maharashtra | Agrowon

दुष्काळी मराठवाड्यात मार्चमध्येच ‘केसर'चा सुगंध!

सुदर्शन सुतार
सोमवार, 18 मार्च 2019

केज, जि. बीड ः फळांचा राजा आंबा बाजारात येण्यासाठी एक-दीड महिना अवकाश असताना बीड जिल्ह्यातील सोनीजवळा (ता. केज) येथील शेतकरी प्रकाश ससाणे यांच्या बागेत मात्र ‘केसर आंब्या''चा सुगंध आताच दरवळू लागला आहे.

वातावरणाचा अंदाज घेत धरलेला मोहोर आणि योग्य व्यवस्थापनाच्या आधारे एप्रिल-मेमध्ये येणारा केसर आंबा त्यांच्या बागेत मार्चमध्येच लगडला आहे. वास्तविक, मराठवाड्यासारख्या दुष्काळी भागात ज्याला सोनीजवळाही अपवाद नाही, अशा भागात पाण्याची जेमतेम उपलब्धता असतानाही आंबा बाग जगवण्यासाठी त्यांनी घेतलेल्या मेहनतीचे हे ‘फळ''च म्हणावे लागेल. 

केज, जि. बीड ः फळांचा राजा आंबा बाजारात येण्यासाठी एक-दीड महिना अवकाश असताना बीड जिल्ह्यातील सोनीजवळा (ता. केज) येथील शेतकरी प्रकाश ससाणे यांच्या बागेत मात्र ‘केसर आंब्या''चा सुगंध आताच दरवळू लागला आहे.

वातावरणाचा अंदाज घेत धरलेला मोहोर आणि योग्य व्यवस्थापनाच्या आधारे एप्रिल-मेमध्ये येणारा केसर आंबा त्यांच्या बागेत मार्चमध्येच लगडला आहे. वास्तविक, मराठवाड्यासारख्या दुष्काळी भागात ज्याला सोनीजवळाही अपवाद नाही, अशा भागात पाण्याची जेमतेम उपलब्धता असतानाही आंबा बाग जगवण्यासाठी त्यांनी घेतलेल्या मेहनतीचे हे ‘फळ''च म्हणावे लागेल. 

कळंब-अंबाजोगाई महामार्गावर युसूफवडगावपासून आत तीन किलोमीटरवर आणि केजपासून दहा किलोमीटरवर सोनीजवळा हे गाव आहे. या परिसरात सध्या पाण्याची भीषणटंचाई आहे. परंतु, ससाणे यांनी उपलब्ध पाण्यावरच केसर आंब्याची बाग जगवली. दुष्काळी पट्ट्यात आत्ताच केसरचा सुगंध या ओसाड माळरानात दरवळत आहे. नवीन काही तरी करण्याची धमक आणि कष्टाची तयारी असेल तर असाध्य गोष्टही साध्य करता येऊ शकते, हे फक्त सातवी शिकलेल्या प्रकाश ससाणे यांनी आपल्या या प्रयत्नातून दाखवून दिले आहे.

माळीनगर (ता. माळशिरस) येथील विनय वाघधरे यांच्या मार्गदर्शनानुसार त्यांनी बागेचे व्यवस्थापन ठेवले. साडेचार एकरावर ससाणे यांची केसर आंबा बाग आहे. त्यात लिंबूचेही आंतरपीक घेतले आहे. या संपूर्ण क्षेत्रात सुमारे आंब्याची एक हजार झाडे आहेत. तीन वर्षांपूर्वी त्यांनी २० बाय १० फुटावर कलमांची लागवड केली. यंदा पहिल्यांदाच ते आंब्याचे उत्पादन घेत आहेत आणि तेही सर्वांत आधी. आज त्यांच्याकडील कलमाला किमान १०० ते १५० आंबे लगडले आहेत. शिवाय आणखी काही फाद्यांना मोहोर फुटतोच आहे. त्यामुळे यानंतरही आंबा उत्पादन मिळणार आहेत. येत्या दोन दिवसांत मराठवाड्यासह अन्य बाजारात त्यांच्या बागेतील आंबा पोचणार आहे. त्यादृष्टीने त्यांनी तयारी केली आहे. जागेवरच सरासरी प्रतिकिलोस १०० ते १५० रुपये असा दर मिळेल असा त्यांचा अंदाज आहे.

योग्य व्यवस्थापनावर दिला भर
कोकणात जून-जुलैमध्ये भरपूर पाऊस पडतो. बागा डोंगर-उतार असल्याने झाडांना ताण चांगला बसतो, शिवाय पुढे थंडीही लवकर येते. त्यामुळे मोहोर निघणारी काडी चांगली तयार होते. या भागात ऑक्‍टोबरमध्ये चांगला मोहोर येतो. त्यामुळे त्या भागातील आंबा मार्चच्या शेवटी किंवा एप्रिलमध्ये येतो. कोकण सोडून राज्यातील इतर भागांत जूनमध्ये थोडा पाऊस पडतो, त्यानंतर ऑगस्ट-सप्टेंबरला परतीचा पाऊस जास्त पडतो, त्यामुळे सप्टेंबर-ऑक्‍टोबरला नवीन पालवी फुटते, परंतु थंडी उशिरा येते, त्यामुळे या भागातील मोहोर डिसेंबर अखेरीस येतो. पावसाचा अंदाज घेऊन ससाणे यांनी आंबा बागेत मे-जूनमध्ये कलमांचे शेंडे मारून हलकी छाटणी केली. जुलैमध्ये नवीन पालवी फुटली. त्यानंतर १५ ऑगस्टनंतर बाग ताणावर सोडून ऑक्‍टोबरमध्ये नवीन पालवी फुटू नये, यासाठी तज्ज्ञांच्या सल्‍ल्याने योग्य व्यवस्थापन ठेवले. त्यानंतर तीन महिने पाण्याचा ताण दिला. ऑक्‍टोबरमध्ये चांगला मोहोर आला. या टप्‍प्यात शिफारशीत अन्नद्रव्यांचा वापर आणि पाणी व्यवस्थापन योग्य पद्धतीने ठेवल्याने मार्चमध्ये फळधारणेला सुरवात झाली, अशी माहिती प्रकाश ससाणे यांनी दिली आहे.

प्रतिक्रिया
कलमांची हलकी छाटणी आणि योग्यवेळी धरलेला मोहोर हेच आंबा लवकर येण्याचे कारण आहे. शिवाय पाणी आणि खताचे योग्य व्यवस्थापनही महत्त्वाचे ठरले. 
- विनय वाघधरे, तज्ज्ञ शेतकरी, माळीनगर


इतर अॅग्रो विशेष
सक्रिय रुग्णांची संख्या घटली; एका...नवी दिल्ली : कोरोना महामारीविरूद्धच्या...
विदर्भात टोळधाडीची अस्तित्व कायमनागपूर : कृषी विभागाकडून टोळधाड नियंत्रणासाठी...
राज्यातील भाजीपाला लागवड खोळंबली कोल्हापूर: सध्याच्या स्थितीत भाजीपाल्याचे...
राज्यात देशी कोंबडी पिलांना मागणी वाढली नगर ः काही महिन्यांपूर्वी कोरोना आणि चिकनबाबत...
शेतकऱ्यांची खत विक्री दरात फसवणूक करू...बुलडाणा ः या खरीप हंगामात शेतकऱ्यांना रास्त...
राज्यात बेदाण्याचे सव्वा दोन लाख टन...सांगली : यंदा द्राक्ष उत्पादक शेतकऱ्यांवर ‘कोरोना...
मॉन्सूनची आणखी प्रगती शक्यपुणे  : नैर्ऋत्य मोसमी वारे (मॉन्सून) मजल...
राज्यात ५८२० पाणी वापर सोसायट्या स्थापन...पुणे  : राज्यातील विविध धरणांच्या क्षेत्रात...
राज्यात आजपासून वादळी पावसाची शक्यतापुणे  : राज्यात पूर्वमोसमी पावसाला पोषक...
टोळधाडीचा राजस्थानमधील ९० हजार हेक्टरला...जयपूर, राजस्थान  ः राज्यातील २० जिल्ह्यांतील...
यंदा पायी वारी नाही; दशमीला पंढरीत...पुणे : आषाढी वारीची परंपरा जपण्यासाठी राज्य शासन...
अरबी समुद्रातून मॉन्सूनची पुढे चालपुणे : नैर्ऋत्य मोसमी वाऱ्यांनी (मॉन्सून)...
राज्यात आजपासून पूर्वमोसमी पावसाची...पुणे  : राज्यात पूर्वमोसमी पावसाला पोषक...
टोळधाडीच्या अस्तित्वाने विदर्भात पसरली...नागपूर   ः टोळधाड मध्यप्रदेशात...
दूध संघांना पेमेंट वाटप सुरुपुणे : राज्यातील दूध संघांनी शेतकऱ्यांना दिलेल्या...
वस्त्रोद्योग येतोय पूर्वपदावरजळगाव ः लॉकडाउनमुळे ठप्प असलेला देशातील...
नाशिक बाजार समिती पुन्हा सुरु;...नाशिक  : नाशिक बाजार समितीत दोन कोरोनाबाधित...
थेट पपई विक्रीतून मिळविला तिप्पट दर !परभणी ः कोरोनाच्या स्थितीमध्ये लॉकडाऊन व...
शेतमालाचे ऑनलाइन तारण कर्ज होणार उपलब्ध...मुंबई : टाळेबंदी कालावधीत शेतकऱ्यांना राज्य वखार...
अतिवृष्टी आणि अतिक्रमणामुळेच पूरस्थिती...मुंबई : अतिवृष्टी आणि अतिक्रमणामुळेच...