agriculture news in marathi, Migration from Jat taluka to survive | Agrowon

जगण्यासाठी जत तालुक्यातून स्थलांतर
अभिजित डाके
सोमवार, 11 फेब्रुवारी 2019

पाऊस नाही, पाणी नाही त्यामुळे कृषी निविष्ठा खरेदी केंद्रातील खते, औषधे खरेदी करण्यासाठी शेतकऱ्यांनी पाठ फिरवली आहे. नफा नाही, नवीन खतांची खरेदी केलेली नाही. सुमारे ५० टक्के व्यवसाय कमी झाला.
- सोमलिंग पुजारी, कृषी निविष्ठा विक्रेते, सोन्याळ, ता. जत

जित्राबाला पाणी नाय. चारा नाय. कस जगवायच. दुष्काळ जाहीर केलाय, पण सरकारनं तांबडा पैका दिला नाय.
- धोंडो अण्णपा मल्लाड, दरीबडची, ता. जत, जि. सांगली.

पाच जित्राबं हाईत. सात एकरांतील खुरटी ज्वारीची ताटं चारा म्हणून वीस हजाराला इकत घेतलाय. कुणीबी एकमेकाला चारा देत न्हाय.
- जयश्री कुमार निलजगी, अमृतवाडी, ता. जत, जि. सांगली.

भीषण दुष्काळ पडला आहे. माझ्या जन्मापासून म्हैसाळ योजनेचे पाणी येईल असं ऐकत आलोय. आज ३० वर्षं झाली पण पाणी काही आलं नाही.
- संजय सातपुते, उमदी, ता. जत, जि. सांगली.

सांगली : ‘‘कधी काळी मृगजळ म्हणायचे, आता मात्र आम्ही जवळून पाहतूया. गारठ्याच्या दिसात भलामोठा जोधळ्यांनी भरलेला असायचा, आता मात्र उन्हाळ्याच्या आधीच रखरखलाय. शेतात जनावरं चारायला, नेली तर त्यांना बी दूरवर मृगजळ दिसतय. पाण्याच्या आशेनं तिकडं धावत्यात, जवळ गेल्यावर कळतय, काहीच नाही. पाऊणशे वर्षांत कधी घेतला नाही, असा अनुभनव घेतूया. वयाची ८० वर्षे ओलांडलेले बादशहा बिरुळ यंदाच्या दुष्काळाची दाहकता सांगत होते. दावणी रित्या होऊ नयेत म्हणून जित्राबं पोसावं वाटतंय, पण आता तेवढी ताकद राहिली नाही. सरकार काही करत नाही, अन जनावरं विकून चारा घ्यायचा, असं मन तयार होत नाही. अशी हतबलताही बादशहा यांनी व्यक्त केली.

जत तालुक्यातील सगळी शिवारं पिकाविना मोकळी आहेत. शेतात जळलेल्या पिकांचे अवशेष दिसत होते. ते खाण्यासाठी शेळ्या-मेंढ्यांचे कळप फिरत होते. शेतात काहीच पिकलं नाही. घरातील धान्य संपत आले आहे. तसचे प्रपंच चालविण्यासाठी शेळ्या-मेंढ्यांची विक्री करून हातभार लावत असल्याचे शेतकऱ्यांनी सांगितले. हाताला काम काहीच मिळत नाही. रोजगार हमीची कामे सुरू केली असं सांगितलं, पण कुठेच कामे सुरू नसल्याचे दिसते. त्यामुळे हाताला काम आणि प्रपंचासाठी लागणारा पैसा कमविण्यासाठी गाव सोडून जाण्याचा विचार इथल्या ग्रामस्थांनी व्यक्त केला. 

उलाढाल ठप्प
दुष्काळामुळे प्रपंचाला लागणाऱ्या वस्तू खरेदी करण्यावर मर्यादा आल्या आहेत. शेतात काहीच पिकले नसल्याने खरेदीसाठी पैसेच शिल्लक नाहीत. उधारी वाढत आहे. आठवडा बाजारातही धान्य, भाजीपाल्याची आवक कमी झाल्याने महागाई वाढण्याची शक्यता आहे. असे दुकानाचे मालक अप्पासाहेब चिकाटे यांनी सांगितले.

जगण्यासाठी स्थलांतर
जत तालुक्यात दरवर्षी दुष्काळ वाढू लागला आहे. हाताला काम नसल्याने इथला शेतकरी आपले बिऱ्हाड घेऊन पैसे कमविण्यासाठी ऊसतोडणीसाठी जाऊ लागला आहे. तालुक्यातून दरवर्षी सुमारे ८ ते १० हजार नागरिक ऊस तोडणीसाठी गावे सोडत आहेत. दुष्काळाची दाहकता अशीच राहिली तर हे शेतकरी, मजूर  पुन्हा परत येण्याची शक्यता नाही.

जित्राबं विकायची अन् चारा घ्यायचा
तालुक्यात प्रत्येकाच्या दावणीला जित्राबं आहेत. त्यामुळे आर्थिक प्रपंचाला हातभार लागतोय. पण यंदा रब्बी हंगाम आणि खरीप हंगाम वाया गेला. त्यामुळे चारा मिळेणासा झाला आहे. चारा विकत घ्यायचं म्हंटल तर पुरेसा पैसा हाती नाही. यामुळे दावणीला बांधलेली दोन-तीन जित्राबं विकायची आणि वाकळेला चारा विकत घ्यायचा. २५०० ते ३००० रुपये शेकड्याने घेतलेला चारादेखील कमी पडतोय. तात्काळ चारा छावण्या सुरू कराव्यात अशी मागणी होत आहे.

इतर ताज्या घडामोडी
...अन् आमचं स्वप्नच पुरानं खरडून नेलं पटवर्धन कुरोली, पंढरपूर, जि. सोलापूर : आधीच दोन...
जायकवाडी कालव्याच्या पाण्यामुळे पीक...परभणी : जिल्ह्यात गेल्या आठवड्यापासून...
एमएआयडीसी’च्या सक्षमीकरणासाठी...मुंबई : महाराष्ट्र कृषी उद्योग विकास...
उस्मानाबाद जिल्ह्यात राष्ट्रीयीकृत...उस्मानाबाद  ः खरीप हंगामासाठी पीककर्ज वाटपात...
गंगापूर धरण क्षेत्रात पावसाचे पुनरागमन...नाशिक  : गंगापूर धरणाच्या पाणलोट क्षेत्रात...
कृषी सहायकांच्या अडचणी न सोडविल्यास २०...अकोला ः अमरावती विभागातील कृषी सहायक ते कृषी...
हवामान बदलाचा शेती, शेतकऱ्यांच्या ...नांदेड  ः हवामान बदलामुळे येत असलेल्या...
अमरावती कृषी विभागातील ३२ टक्के पदे...अमरावती  :  रिक्‍त पदांमुळे...
शेतकरी राजकारण अन् जाती-धर्मात अडकला :...नाशिक ः शेतकऱ्यांचे प्रश्न कमी होण्यापेक्षा ते...
शिरसाईचे पाणी लाभार्थ्यांसाठी मृगजळचउंडवडी, जि. पुणे : पावसाळा सुरु होवून अडीच महिने...
विम्याचे दावे निकाली काढा; आयआरडीएआयचे...नवी दिल्ली : पुराचा फटका बसलेल्या कर्नाटक,...
उत्तर भारतात मुसळधार पाऊस सुरूचसिमला/धर्मशाला : उत्तर भारतात विशेषतः हिमालयाच्या...
आता चर्चा फक्त व्याप्त काश्‍मीरवर :...काल्का, हरियाणा : पाकिस्तानप्रती कठोर भूमिका घेत...
पुण्यात वांगी, तोंडली, गाजरासह...पुणे   ः राज्यातील पूरस्थिती...
सिंधूताई विखे पाटील यांचे निधनशिर्डी, जि. नगर : दिवंगत माजी खासदार बाळासाहेब...
महाजनादेश यात्रेला बुधवारपासून नंदूरबार...नंदुरबार ः राज्यातील पूरस्थितीमुळे स्थगित झालेली...
पुणे बाजार समिती प्रशासकपदी वर्णी...पुणे  : पुणे कृषी उत्पन्न बाजार समितीचे...
प्रतिकूल हवामानामुळे जुन्नर तालुक्यातील...नारायणगाव, जि. पुणे  : दोन महिन्यांपासून...
नगर जिल्ह्यातील दहा ते अकरा तालुक्यांवर...नगर  ः राज्याच्या काही भागांत जोरदार पावसाने...
पीक नुकसानीबाबत शेतकऱ्याने मांडली कृषी... कऱ्हाड, जि. सातारा ः घरात हुतं नव्हतं...