agriculture news in marathi, more than Fifty thousand animals floated in flood, Kolhapur, Sangli | Agrowon

पन्नास हजारांवर पशुधन डोळ्यांदेखत गेले वाहून
राजकुमार चौगुले/अभिजित डाके
सोमवार, 19 ऑगस्ट 2019

कोल्हापूर/सांगली : शेतकऱ्यांच्या संसारगाड्याला आधार ठरणारे पशुधन अक्राळ-विक्राळ महापुराने वाहून नेले. संसाराबरोबर शेती तर गेलीच. परंतु, ज्या पशुधनाने शेतकऱ्यांच्या संसाराला हातभार लावला ती जनावरे असाहाय्यपणे शेतकऱ्यांच्या डोळ्यांदेखत वाहून गेली. कोल्हापूर व सांगली जिल्ह्यातील गाय, म्हैस, बैल, शेळ्या-मेंढ्या, कोंबड्यांसह सुमारे पन्नास हजारांवर जनावरांचा मृत्यू या महापुरात झाला आहे. मृत पावलेल्या कोंबड्यांची संख्या तब्बल ४० हजारांवर आहे. 

कोल्हापूर/सांगली : शेतकऱ्यांच्या संसारगाड्याला आधार ठरणारे पशुधन अक्राळ-विक्राळ महापुराने वाहून नेले. संसाराबरोबर शेती तर गेलीच. परंतु, ज्या पशुधनाने शेतकऱ्यांच्या संसाराला हातभार लावला ती जनावरे असाहाय्यपणे शेतकऱ्यांच्या डोळ्यांदेखत वाहून गेली. कोल्हापूर व सांगली जिल्ह्यातील गाय, म्हैस, बैल, शेळ्या-मेंढ्या, कोंबड्यांसह सुमारे पन्नास हजारांवर जनावरांचा मृत्यू या महापुरात झाला आहे. मृत पावलेल्या कोंबड्यांची संख्या तब्बल ४० हजारांवर आहे. 

शासकीय आकडेवारी पाहिली, दोन्ही जिल्ह्यांतील शेतकऱ्यांचे सुमारे दहा कोटीहून अधिक रुपयांचे नुकसान झाले. जशी गावे मोकळी होत आहेत, तसा मृत जनावरांचा खच दिसत आहे. यामुळे अजूनही आकडेवारीत वाढच होण्याची शक्‍यता आहे. मायेने पाळलेल्या जनावरांना वाचविण्याचा प्रयत्न शेतकऱ्यांनी शेवटच्या क्षणापर्यंत केला. परंतू अगदीच नाईलाज झाला. गावातून बाहेर पडणे अशक्‍य झाले. स्वत:चा जीव वाचविण्यासाठी हंबरणाऱ्या जनावरांना तसेच मागे ठेवून जड अंतकरणाने शेतकऱ्यांना सुरक्षित स्थळी यावे लागले. 

जनावरे गेल्याने शेतकऱ्यांना जेवण गोड लागेनासे झाले आहे. प्राणप्रिय जनावरे वाचवू शकलो नसल्याचे दु:ख शेतकऱ्यांना झाले आहे. आर्थिक हानी झालीच, पण भावनिकही नुकसान झाले आहे. याचा फटका आता आता शेतकऱ्यांच्या संसारगाड्यावर बसलाय. दुधाच्या संकलनातही अनेक गावांत मोठी घट झाली.

बेट झालेल्या गावांत प्रचंड नुकसान
अनपेक्षितपणे विविध नद्यांचे पाणी वेगात गावात शिरले. पाणी दारात येताच शेतकऱ्यांनी पहिल्यांदा जनावरांचा विचार केला. ज्या गावात सुरक्षित जागा आहे, त्या ठिकाणी जनावरे बांधली. घराच्या इमारतीवरही जनावरे नेली. अनेकांनी एकत्रित येऊन माळरानावरील जमीन, मोठ्या शाळांच्या पटांगणांवर जनावरे बांधून ती वाचविली. पण ज्या गावांना कुठेच उंचवटा नाही. अगदी थोडीच जागा पाण्याशिवाय मोकळ्या राहिल्या आहेत. त्या गावांचा मात्र नाईलाज झाला. अनेक गावांना बेटाचे स्वरूप प्राप्त झाले. जिथे मनुष्यच जीव वाचविण्यासाठी झगडत होता. तिथे जनावरांना दुय्यम स्थान मिळाले. अनेकांनी नशीबावर हवाला ठेवून जनावरांचे दोर कापून त्यांना मोकळे केले. कुठे तरी मोकळी जागा मिळाली तर तिथे राहतील अशा भाबड्या आशेने गोठ्याचे दोर सुटले तरी पाण्याच्या प्रवाहाने मात्र जनावरांना वाचण्याची संधी दिली नाही. आधारासाठी धडपडत अनेक जनावरांनी जागेवरच जीव सोडला. कोल्हापुरातील चिखली, आंबेवाडी, सांगलीतील ब्रह्मनाळ, भिलवडी आदीसह शेजारील गावांत हीच स्थिती होती. पाणी ओसरल्यानंतर जनावरांचे मृतदेह पाहून शेतकऱ्यांना अश्रू अनावर झाले.

एक लाखावर लिटर दूध संकलन घटले
कोल्हापूर व सांगली हे दोन्ही जिल्हे दुग्धोत्पादनात अग्रेसर मानले जातात. कोल्हापूरचे जवळ जवळ सर्व तालुके व सांगली जिल्ह्यातील पश्‍चिमेकडील तालुक्‍यात दूध धंदा हा शेतकऱ्याच्या आयुष्यातील महत्त्वाचा शेतीपूरक उद्योग आहे. साखर कारखान्यांप्रमाणे दोन्ही जिल्ह्यातील दूध संघामार्फत दररोज जवळ जवळ तीस लाख लिटर दुधाचे संकलन विविध संघामार्फत होते. गेल्या दहा बारा दिवसांत जिल्ह्यातील पशुधनाची मोठी हानी झाली. तसेच जनावरांची व्यवस्था न झाल्याने जी सुरक्षित जनावरे आहेत तिथेही दूध संकलन झाले नाही. पूर ओसरल्यानंतर याचा परिणाम दूध संघावर दिसून येत आहे. दोन्ही जिल्ह्यात मिळून सुमारे एक लाख लिटर दुधाचे संकलन नियमित दूध संकलनापेक्षा कमी झाले आहे. ही घट आता अनेक दिवस कायम राहण्याचा अंदाज दूध संघाच्या प्रतिनिधींचा आहे.

पुरानंतरची भयानकता
दुभती जनावरे वाहून गेल्याने आता अनेक कुटुंबांचा उदरनिर्वाहच थांबला आहे. अनेक सर्वसामान्य शेतकऱ्यांची पुराने क्रूर चेष्ठा केली आहे. घर पडले, जनावरे गेली, शेती पाण्याखाली गेली. अशी विदारक अवस्था अनेक गावांमध्ये आहे. दुधातून होणारे अर्थार्जन थांबल्याने आता खायचे काय? आणि जगायचे कसे असा प्रश्‍न शेतकऱ्यांपुढे आहे. लाखाच्या जवळपास असणाऱ्या जनावरांची परत खरेदी करणे सध्या तरी शक्‍य नाही. विशेष चिकाटीने दुग्ध व्यवसाय करून पै न पै साठवून संसार उभा करणाऱ्या महिला वर्गाला या आपत्तीने नेस्तानाबूत केले आहे. पूर ओसरतोय खरा, पण त्यांनतरची जी स्थिती दिसतेय ती पुरापेक्षा भयानक असल्याचे चित्र आहे.
 

पशुधनाचे नुकसान (१५ ऑगस्टपर्यंतची स्थिती)
जिल्हे गाय म्हैस शेळ्या/मेंढ्या कुक्कुटपालन
कोल्हापूर ७५ ८६   ६० १९५३०
सांगली १५५ १६० ८३ २११४६
संदर्भ - पशुसंवर्धन विभाग

प्रतिक्रिया...
सांगली जिल्ह्यात पूरबाधित क्षेत्रातील जनावरांना आम्ही तातडीने लसीकरण सुरू केले आहे. दूषित पाण्यात राहिल्याने अनेक रोगांचा फैलाव होण्याचा संभव आहे. हे रोखण्यासाठी युद्ध पातळीवर प्रयत्न सुरू आहेत.
- डॉ. संजय धकाते, जिल्हा उपायुक्त, पशुसंवर्धन विभाग, सांगली

कोल्हापूर जिल्ह्यातील जनावरांचे महापुरात मोठे नुकसान झाले आहे. याची आकडेवारी संकलित करीत आहोत. शेतकऱ्यांना जास्तीत जास्त मदत मिळावी यासाठी आम्ही तातडीने याचा अहवाल शासनाकडे पाठवून मदत तात्काळ मिळावी यासाठी पापठपुरावा करत आहोत.
संदर्भ - पशुसंवर्धन विभाग

माझी एक म्हैस आणि एक गाय पुरात वाहून गेली. सुमारे दीड लाख रुपयांचे माझे नुकसान झाले. माझा उदरनिर्वाहच यावर अवलंबून होता. शासनाने तातडीने मदत द्यावी. आमचा संसार वाचवावा.
- शिवरुद्र भूपद, ब्रह्मनाळ, जि. सांगली

गावाला महापुराचा वेडा पडला. आम्ही उंच गच्चीवर नेऊन जनावरे बांधली. अगदी अरुंद जिन्यावरूनही दुसऱ्या तिसऱ्या मजल्यावर जनावरे नेली. जनावरांचे हाल झाल्याने जनावरे अद्यापही या धक्‍यातून बाहेर पडली नाहीत. दूध देत नाहीत की चाराही व्यवस्थित खात नाहीत. यामुळे अनेक जनावरांचे दूध देणेच बंद झाले आहे.
- महावीर पाटील, हासूर, ता. शिरोळ, जि. कोल्हापूर

 

 

इतर अॅग्रो विशेष
महाराष्ट्राप्रमाणे आम्हालाही विकसित...पुणे : महाराष्ट्रातील शेतकरी पीक उत्पादन...
कांदा खाणाऱ्यांचा विचार करता, मग...नाशिक : कांद्यातील भाववाढीला आळा घालण्यासाठी...
द्राक्षपंढरीत गोड्या छाटण्यांना सुरवातनाशिक : चालू वर्षीच्या द्राक्ष हंगामाला सुरवात...
युरियाशिवाय शेती विचार रुजला तरच...नागपूर ः सेंद्रिय शेतीचा विचार गेल्या अनेक...
...अखेर ऊसतोड कामगार महामंडळ स्थापनमुंबई ः गेल्या अनेक वर्षांपासून प्रलंबित असलेल्या...
जलसमृद्धी बक्षीस योजनेतील चौथ्या आणि...पुणे : ॲग्रोवन जलसमृद्धी बक्षीस योजनेची सोडत...
नागपूर जिल्हा बॅंक घोटाळा निकाली...नागपूर ः नागपूर जिल्हा मध्यवर्ती बॅंकेतील...
शेतकरी कंपन्यांकडून हमीभावाने खरेदीची...पुणे : किमान हमीभाव खरेदीच्या कार्यक्रमात शेतकरी...
राज्यात उद्यापासून पावसाची शक्यतापुणे : राज्यात पावसासाठी पोषक हवामान होत असल्याने...
राज्यात नवे जलधोरणपुणे : राज्याच्या जुनाट जलधोरणाला अखेर मूठमाती...
कृषी विभाग उभारणार गाव पातळीवर शेतकरी...नागपूर ः ग्रामपंचायत कार्यालयात कृषी सहायकांकरिता...
अनुदान अर्जांना १०० टक्के पूर्वसंमती...पुणे : कृषी विभागाच्या विविध योजनांमधील...
गुरुवारपासून पावसाचा जोर वाढणारपुणे : काहीशी विश्रांती घेतल्यानंतर अरबी...
कीडनाशके विक्री पात्रतेचा तिढा सुटलापुणे : देशात कीडनाशके विक्रीसाठी शैक्षणिक...
‘अमूल’कडून राज्यात कडवे आव्हानपुणे : राज्याच्या दूध उद्योगात ‘अमूल’चा होत...
मॉन्सूनचा मुक्काम लांबणारपुणे : निम्मा सप्टेंबर उलटूनही परतीच्या...
अकोला जिल्ह्यात हजारो हेक्टर शेती नापेरअकोला ः अनियमित पावसाचा यंदा खरिपाला मोठा फटका...
नाशवंत शेतमालाचे नुकसान टाळण्यासाठी...पुणे : राज्यातील नाशवंत शेतमालाचे काढणीपश्‍चात...
शेतमाल प्रक्रिया उद्योगातून मिळाला...नांदेड जिल्ह्यातील बहाद्दरपुरा (ता. कंधार) येथील...
कुक्कुटपालनातून मिळाली स्वयंपूर्णतापरिसरातील बाजारपेठेची मागणी लक्षात घेऊन वळके...