agriculture news in marathi Mudhol Hound Dogs get National Recognition | Agrowon

मुधोळ हाऊंड श्वानास राष्ट्रीय मान्यता

डॉ.व्यंकटराव घोरपडे
शुक्रवार, 23 ऑक्टोबर 2020

मुधोळ हाऊंड ही श्वान जात महाराष्ट्र आणि कर्नाटकाच्या सीमाभागात मोठ्या प्रमाणामध्ये आढळते. हे श्वान शेतातील राखणीसाठी अत्यंत योग्य आहेत.या श्वान जातीला नुकतीच देशातील नोंदणीकृत जात म्हणून मान्यता मिळाली आहे.

मुधोळ हाऊंड ही श्वान जात महाराष्ट्र आणि कर्नाटकाच्या सीमाभागात मोठ्या प्रमाणामध्ये आढळते. हे श्वान शेतातील राखणीसाठी अत्यंत योग्य आहेत.या श्वान जातीला नुकतीच देशातील नोंदणीकृत जात म्हणून मान्यता मिळाली आहे.

मुधोळ हाऊंड, हिमाचली हाऊंड त्याचबरोबर राजपालायम,सिपीपराइ,कान्नी या भारतीय श्वानांच्या जाती आहेत. या सर्व जाती देशातील वेगवेगळ्या भागात उपलब्ध आहेत. मुधोळ हाऊंड ही जात महाराष्ट्र आणि कर्नाटकाच्या सीमाभागात मोठ्या प्रमाणामध्ये आढळते. छत्रपती शिवाजी महाराज यांनी या प्रजातीचे संवर्धन केले. तसेच सैन्यदलात मानाचे स्थान दिले होते. मुधोळचे वतनदार राजे मालोजीराव घोरपडे यांनी या श्वानांच्या पिल्लांची एक जोडी लंडन भेटीत तेथील पाचव्या किंग जॉर्ज यांना भेट दिली होती. त्यावेळी त्याचे नामकरण मुधोळ हाऊंड असे करण्यात आले. एकंदर या मुधोळ हाऊंड या श्वान जातीस चांगला राजाश्रय मिळाला होता.

साधारण वीस वर्षांपासून आपल्या देशात विदेशी श्वांनांची संगोपनासाठी मागणी वाढू लागली. परदेशी श्वानांची ठेवण, वागणे आणि एकंदर त्यांची रचना ही त्या त्या त्यासंबंधित देशातील त्यांच्या मूळ हवामानाला अनुसरून असते. आपण याकडे दुर्लक्ष करतो. केवळ मोठेपणासाठी विदेशी श्वानांचा सांभाळ केला जातो. दुसऱ्या बाजूचा विचार करायचा झाल्यास भारतीय श्वान प्रजाती या प्रशिक्षणास चांगला प्रतिसाद देतात. आपल्या स्थानिक वातावरणात तयार झाल्यामुळे त्यांची शरीररचना, त्वचा, डोळे, पाय, शेपूट सुद्धा या वातावरणाशी मिळतेजुळते असणारे असते.

मुधोळ हाऊंडची वैशिष्टे 

  • मुधोळ हाऊंड श्वान शेतातील राखणीसाठी अत्यंत योग्य आहेत. मात्र शहरी वातावरणात पूर्ण क्षमतेने ही जात राहील, वागेल याची शाश्वती देता येत नाही.
  • वाढते सिंचन क्षेत्र आणि शेतावर जाऊन राहणे आणि शेती करणे यामध्ये वाढ होत आहे.त्यामुळे ही मंडळी निश्चितच या जातीचा वापर शेतावर राखणीसाठी करू शकतात.
  • नॅशनल सिक्युरिटी गार्ड (NSG) मध्ये मुधोळ हाऊंड श्वान समाविष्ट होणार आहे. मुधोळ येथील केनाईन रिसर्च अँड इन्फॉर्मेशन सेंटर (सी. आर. आय. सी) येथे पिल्लांची मागणी नोंदवली आहे.
  • शरीराने बळकट व उच्च प्रतीच्या हुंगण्याच्या शक्तीमुळे तसेच त्याची हुशारी आणि आज्ञाधारकपणा यामुळे भारतीय सैन्यदलात, सुरक्षा दलात वापर सुरू झाला आहे.
  • कमी वजन, लांब पाय त्यामुळे इतर प्रजाती पेक्षा हे श्वान वेगाने धावतात. साधारण पन्नास किलोमीटर प्रति तास या वेगाने हे श्वान धावतात. तसेच तीन किलोमीटर वरील वस्तूच्या वासाचा मार्ग काढू शकतात. त्यामुळे भारतीय सीमा सुरक्षा दलासह आंध्र प्रदेश, राजस्थान सरकारने आपल्या पोलिस दलात देखील त्यांना समाविष्ट केले आहे.
  • सध्या बिदर येथील पशुवैद्यकीय विद्यापीठाच्या  आधिपत्याखाली मुधोळ येथील केनाईन रिसर्च अँड इन्फॉर्मेशन सेंटरमध्ये या प्रजातीचे प्रजनन केले जाते. इस्टेट मालक, चहाचे मळे वाले, फार्म हाऊस मालक अशी मंडळी जंगली जनावरांच्या पासून संरक्षणासाठी या जातीचा वापर मोठ्या प्रमाणामध्ये करत आहेत.
  • नॅशनल ब्युरो ऑफ ॲनिमल जेनेटिक रिसोर्सेस (एन.बी.ए.जी.आर) या राष्ट्रीय संस्थेने २८ सप्टेंबर, २०२० च्या पत्राद्वारे मुधोळ हाऊंड श्वान जातीला देशातील नोंदणीकृत जात म्हणून मान्यता दिली आहे. त्यामुळे या जातीचे अजून महत्त्व अधोरेखित होते.
  • नवयुवकांना भारतीय प्रजातीच्या जोड्या ठेवून पिल्लांची निर्मिती करणे, विक्री करणे हा चांगला व्यवसाय देखील करता येऊ शकतो.

संपर्क ः डॉ.व्यंकटराव घोरपडे, ९४२२०४२१९५
(सेवानिवृत्त सहाय्यक आयुक्त (पशुसंवर्धन), सांगली)


इतर कृषिपूरक
युरियाची विषबाधा टाळण्यासाठी काळजी...युरियाची विषबाधा ही सर्व पाळीव प्राण्यांमध्ये...
डेहराडून येथील हिरेशा वर्मा अळिंबी...अळिंबी उत्पादनामुळे उत्तराखंड येथील शेतकऱ्यांच्या...
पावसाळ्यातील जनावरांचे व्यवस्थापनसततच्या पावसाचा मोठ्या जनावरांना त्रास होत नसला,...
तेलबिया पिके अन् मधमाशीपालनामध्ये संधीसर्व तेलबिया पिकांमध्ये मधमाश्‍या व त्याद्वारे...
कोंबडीखाद्यामधील मायकोटॉक्सिन्सवर...मायकोटोक्सिकोसिस हा एक रोग आहे. हा रोग...
मत्स्य संवर्धनामध्ये चांगली संधीमत्स्य संवर्धनामध्ये आधुनिक तंत्रज्ञानाचा वापर...
वासरांसाठी योग्य प्रमाणात जंतनाशकाची...जंत अन्नद्रव्यांचे शोषण करत असल्यामुळे  ...
शेळीपालनातील महत्त्वाची सुत्रेशेळीपालनातून अधिक नफा मिळवण्यासाठी शास्त्रीय...
जनावरांतील कॅल्शिअम विषबाधेवर उपाययोजनासंकरित गाईंना शिरेतून कॅल्शिअमयुक्त सलाइन दिले...
वासरांच्या आहारात काफ स्टार्टरचा वापरपशुपालकाला गोठ्यामध्ये जातिवंत वासरांची उत्तम...
शेळी व्यवस्थापनाच्या पद्धतीशेळी व्यवस्थापनामध्ये मुक्त व्यवस्थापन, बंदिस्त...
कांदळवन संवर्धनातून रोजगारनिर्मितीकांदळवन हे एक वैशिष्ट्यपूर्ण समुद्रकिनाऱ्याजवळील...
जनावरांचे पावसाळ्यातील व्यवस्थापनपावसाळ्यात होणाऱ्या वातावरणातील अचानक बदलामुळे...
शेतीपूरक व्यवसाय : डंखविरहित मधमाशीपालनपृथ्वीवर मधमाश्यांच्या एकूण २०,०९२ प्रजाती असून,...
मानवचलित सुधारित चारा कापणी यंत्रशेतीला पूरक असा घरगुती वापरासाठी २ ते ४ जनावरे...
कोंबड्यांना वेळेवर लसीकरण महत्त्वाचे...कोंबड्यांना आजार होऊ नये म्हणून लसीकरण करावे....
पशुपालन सल्लापावसाळ्यामध्ये हवेतील आर्द्रता वाढल्यामुळे...
पशूपालनामध्ये ‘आरएफआयडी’ तंत्रज्ञान...जनावरांच्या व्यवस्थापनामध्ये माहिती तंत्रज्ञानाचा...
जंतनाशकाप्रती प्रतिकार तयार होण्याची...जनावरांच्यामध्ये जंत प्रादुर्भाव झाल्याची तीव्रता...
सागरी शेवाळ उत्पादनात व्यावसायिक संधीसागरी शेवाळ उत्पादनामुळे व्यावसायिक संधी उपलब्ध...