agriculture news in marathi Mudhol Hound Dogs get National Recognition | Agrowon

मुधोळ हाऊंड श्वानास राष्ट्रीय मान्यता

डॉ.व्यंकटराव घोरपडे
शुक्रवार, 23 ऑक्टोबर 2020

मुधोळ हाऊंड ही श्वान जात महाराष्ट्र आणि कर्नाटकाच्या सीमाभागात मोठ्या प्रमाणामध्ये आढळते. हे श्वान शेतातील राखणीसाठी अत्यंत योग्य आहेत.या श्वान जातीला नुकतीच देशातील नोंदणीकृत जात म्हणून मान्यता मिळाली आहे.

मुधोळ हाऊंड ही श्वान जात महाराष्ट्र आणि कर्नाटकाच्या सीमाभागात मोठ्या प्रमाणामध्ये आढळते. हे श्वान शेतातील राखणीसाठी अत्यंत योग्य आहेत.या श्वान जातीला नुकतीच देशातील नोंदणीकृत जात म्हणून मान्यता मिळाली आहे.

मुधोळ हाऊंड, हिमाचली हाऊंड त्याचबरोबर राजपालायम,सिपीपराइ,कान्नी या भारतीय श्वानांच्या जाती आहेत. या सर्व जाती देशातील वेगवेगळ्या भागात उपलब्ध आहेत. मुधोळ हाऊंड ही जात महाराष्ट्र आणि कर्नाटकाच्या सीमाभागात मोठ्या प्रमाणामध्ये आढळते. छत्रपती शिवाजी महाराज यांनी या प्रजातीचे संवर्धन केले. तसेच सैन्यदलात मानाचे स्थान दिले होते. मुधोळचे वतनदार राजे मालोजीराव घोरपडे यांनी या श्वानांच्या पिल्लांची एक जोडी लंडन भेटीत तेथील पाचव्या किंग जॉर्ज यांना भेट दिली होती. त्यावेळी त्याचे नामकरण मुधोळ हाऊंड असे करण्यात आले. एकंदर या मुधोळ हाऊंड या श्वान जातीस चांगला राजाश्रय मिळाला होता.

साधारण वीस वर्षांपासून आपल्या देशात विदेशी श्वांनांची संगोपनासाठी मागणी वाढू लागली. परदेशी श्वानांची ठेवण, वागणे आणि एकंदर त्यांची रचना ही त्या त्या त्यासंबंधित देशातील त्यांच्या मूळ हवामानाला अनुसरून असते. आपण याकडे दुर्लक्ष करतो. केवळ मोठेपणासाठी विदेशी श्वानांचा सांभाळ केला जातो. दुसऱ्या बाजूचा विचार करायचा झाल्यास भारतीय श्वान प्रजाती या प्रशिक्षणास चांगला प्रतिसाद देतात. आपल्या स्थानिक वातावरणात तयार झाल्यामुळे त्यांची शरीररचना, त्वचा, डोळे, पाय, शेपूट सुद्धा या वातावरणाशी मिळतेजुळते असणारे असते.

मुधोळ हाऊंडची वैशिष्टे 

  • मुधोळ हाऊंड श्वान शेतातील राखणीसाठी अत्यंत योग्य आहेत. मात्र शहरी वातावरणात पूर्ण क्षमतेने ही जात राहील, वागेल याची शाश्वती देता येत नाही.
  • वाढते सिंचन क्षेत्र आणि शेतावर जाऊन राहणे आणि शेती करणे यामध्ये वाढ होत आहे.त्यामुळे ही मंडळी निश्चितच या जातीचा वापर शेतावर राखणीसाठी करू शकतात.
  • नॅशनल सिक्युरिटी गार्ड (NSG) मध्ये मुधोळ हाऊंड श्वान समाविष्ट होणार आहे. मुधोळ येथील केनाईन रिसर्च अँड इन्फॉर्मेशन सेंटर (सी. आर. आय. सी) येथे पिल्लांची मागणी नोंदवली आहे.
  • शरीराने बळकट व उच्च प्रतीच्या हुंगण्याच्या शक्तीमुळे तसेच त्याची हुशारी आणि आज्ञाधारकपणा यामुळे भारतीय सैन्यदलात, सुरक्षा दलात वापर सुरू झाला आहे.
  • कमी वजन, लांब पाय त्यामुळे इतर प्रजाती पेक्षा हे श्वान वेगाने धावतात. साधारण पन्नास किलोमीटर प्रति तास या वेगाने हे श्वान धावतात. तसेच तीन किलोमीटर वरील वस्तूच्या वासाचा मार्ग काढू शकतात. त्यामुळे भारतीय सीमा सुरक्षा दलासह आंध्र प्रदेश, राजस्थान सरकारने आपल्या पोलिस दलात देखील त्यांना समाविष्ट केले आहे.
  • सध्या बिदर येथील पशुवैद्यकीय विद्यापीठाच्या  आधिपत्याखाली मुधोळ येथील केनाईन रिसर्च अँड इन्फॉर्मेशन सेंटरमध्ये या प्रजातीचे प्रजनन केले जाते. इस्टेट मालक, चहाचे मळे वाले, फार्म हाऊस मालक अशी मंडळी जंगली जनावरांच्या पासून संरक्षणासाठी या जातीचा वापर मोठ्या प्रमाणामध्ये करत आहेत.
  • नॅशनल ब्युरो ऑफ ॲनिमल जेनेटिक रिसोर्सेस (एन.बी.ए.जी.आर) या राष्ट्रीय संस्थेने २८ सप्टेंबर, २०२० च्या पत्राद्वारे मुधोळ हाऊंड श्वान जातीला देशातील नोंदणीकृत जात म्हणून मान्यता दिली आहे. त्यामुळे या जातीचे अजून महत्त्व अधोरेखित होते.
  • नवयुवकांना भारतीय प्रजातीच्या जोड्या ठेवून पिल्लांची निर्मिती करणे, विक्री करणे हा चांगला व्यवसाय देखील करता येऊ शकतो.

संपर्क ः डॉ.व्यंकटराव घोरपडे, ९४२२०४२१९५
(सेवानिवृत्त सहाय्यक आयुक्त (पशुसंवर्धन), सांगली)


इतर कृषिपूरक
दूध संकलन केंद्रावर घ्यावयाची दक्षतादूध संकलन केंद्र स्वच्छ आणि हवेशीर असावे. जमिनीवर...
स्वच्छ, सुरक्षित दूध उत्पादनाचे तंत्रअसुरक्षित दुधापासून क्षय, विषमज्वर, अतिसार, कॉलरा...
औषधी अळिंबीचे आहारातील महत्त्वअळिंबीमध्ये मॉइश्‍चरायझिंग गुणधर्म असतात. हे...
शेळ्या, मेंढ्यांचे हिवाळ्यातील संगोपनशेळी-मेंढीची निवड करताना किंवा व्यवसाय सुरू...
जनावरांतील विषाणूजन्य आजार ः तिवातिवा आजार होण्याचे प्रमाण सुदृढ प्रकृतीच्या, अधिक...
कोणत्या गुणधर्माच्या पीकजातींची पैदास...एखाद्या पिकातील योग्य ते गुणधर्म पुढील पिढीमध्ये...
थंडीमध्ये द्या जनावरांना पोषक आहार हिवाळ्यात जनावरांना शारीरिक तापमान संतुलित...
लाळ्या खुरकूत नियंत्रणासाठी लसीकरण हाच...लाळ्या खुरकूत हा एक संसर्गजन्य आजार आहे. त्याचा...
चिंचेपासून जॅम, जेली, स्क्वॅशमहाराष्ट्रात चिंचेचे उत्पादन मोठ्या प्रमाणात...
कासदाहाकडे नको दुर्लक्ष... कासदाहाचा प्रसार दूषित पाणी, दूषित उपकरणे तसेच...
जनावरांतील पोटाचे आजार कसे ओळखाल?जनावरांना रवंथ करण्यासाठी दिवसातून किमान ८-१०...
नवीन प्राणिजन्य आजार ः क्रिमियन काँगो...क्रिमियन काँगो हिमोरेजिक फीवर या आजाराचा प्रसार...
ओळख अळिंबी उत्पादनाची...अळिंबीची व्यावसायिक शेती म्हणजे शेतकऱ्यांसाठी एक...
काळपुळी आजाराबाबत दक्ष राहा...साधारणपणे २ ते ३ तास आधी निरोगी दिसणाऱ्या...
दुधाळ जनावरांच्या व्यवस्थापनाची सूत्रेगोठ्याच्या भोवतालच्या परिसरात दलदल आणि जास्त गवत...
जनावरांना द्या संतुलित आहारगाई, म्हशींसाठी, संतुलित आहार नियोजन केल्यास...
अळिंबी उत्पादनात मोठी संधी अळिंबीची व्यावसायिक शेती म्हणजे शेतकऱ्यांसाठी एक...
बारकाईने जाणून घ्या शेतकरी अपघात विमा...राज्य शासनाकडून सुरू करण्यात आलेली गोपीनाथ मुंडे...
जनावरांतील गोचीड तापगोचीड ताप अनेक दिवस राहू शकतो. या आजारामुळे...
मुधोळ हाऊंड श्वानास राष्ट्रीय मान्यतामुधोळ हाऊंड ही श्वान जात महाराष्ट्र आणि...