agriculture news in marathi, Need of policy for Animal feed industry | Page 3 ||| Agrowon

पशुखाद्यनिर्मितीसाठी धोरणात्मक विचार आवश्‍यक

मनोज कापडे
शनिवार, 12 ऑक्टोबर 2019

राज्यातील शेतकरीवर्ग तोट्यात शेती करीत आहे. त्याला शेती परवडत नाही. त्यामुळेच पशुसंवर्धन क्षेत्रात सतत धडपड करून तो दिवस काढत असतो. पशुसंवर्धनात पुन्हा डेअरी क्षेत्र अतिशय महत्त्वाची भूमिका बाजवत असून, ही डेअरी क्षेत्रातील चढउतार पूर्णपणे पशुआहार बाजारावर अवलंबून आहेत. मात्र, गेल्या काही दिवसांत पशुआहार निर्मिती प्रचंड प्रमाणात महागली असून, पशुखाद्य बाजारात उलथापालथ झालेली आहे.

राज्यातील शेतकरीवर्ग तोट्यात शेती करीत आहे. त्याला शेती परवडत नाही. त्यामुळेच पशुसंवर्धन क्षेत्रात सतत धडपड करून तो दिवस काढत असतो. पशुसंवर्धनात पुन्हा डेअरी क्षेत्र अतिशय महत्त्वाची भूमिका बाजवत असून, ही डेअरी क्षेत्रातील चढउतार पूर्णपणे पशुआहार बाजारावर अवलंबून आहेत. मात्र, गेल्या काही दिवसांत पशुआहार निर्मिती प्रचंड प्रमाणात महागली असून, पशुखाद्य बाजारात उलथापालथ झालेली आहे.

पशुखाद्य निर्मितीसाठी मुखत्वे कच्चा माल म्हणून मका लागतो. पशुखाद्य तयार करण्यासाठी आधी प्रतिक्विंटल १२०० ते १३०० रुपये दराने मका खरेदी केली जात होती. हा दर अनेकदा परवडत नाही. मात्र, शेतकरी वर्गाला हातभार लावण्यासाठी या दरालादेखील कोणी विरोध केला नाही. परंतु, मक्याचे अभूतपूर्व शॉर्टेज तयार झाले आणि अगदी २६००-२७०० रुपये प्रतिक्विंटल दराने मका खरेदी करण्याची वेळ पशुखाद्य निर्मिती उद्योगावर आली. यातून भरमसाट तोटा वाढला. पशुखाद्य बाजारात दर वाढले. त्याचा फटका पशुपालक व दूध उत्पादक शेतकरी वर्गाला खूप मोठ्या प्रमाणात बसला आहे. त्यामुळे स्वस्त मक्याची आयात तातडीने झाली पाहिजे.

पशुखाद्य निर्मितीसाठी दुसरा महत्त्वाचा मुद्दा महागड्या डीओसीचा म्हणजे तेलपेंडचा आहे. सोयाबीन, मोहरी, शेंगदाणे, सूर्यफूल याची तेलपेंड वापरली तरच दर्जेदार पशुआहार तयार होतो. कितीही महागले तरी तेलपेंड आम्ही योग्य प्रमाणात पशुखाद्य तयार करताना टाकतो. त्यामुळे जनावरे अधिक गुणवत्तापूर्ण दूध तयार करण्यात यशस्वी होतात.

तेलपेंड बाजारातील सर्वांत गंभीर बाब म्हणजे गेल्या काही दिवसांत आम्हाला प्रतिक्विंटल १९००-२००० ऐवजी ३८०० ते ३९०० रुपये दराने तेलपेंड खरेदी करावी लागते आहे. यामुळे पशुखाद्य कारखान्यांचे तोटे वाढत गेले. अर्थात, त्यामुळेच पशुखाद्याचे भाव वाढून पशुपालक शेतकरी वर्गाच्या समस्या आणखी वाढल्या आहेत. पशुखाद्य निर्मितीमधील कच्च्या मालाची दरवाढ डेअरी प्रमाणेच पोल्ट्री उद्योगाला प्रचंड प्रमाणात नुकसान करणारी ठरते आहे. राज्यकर्त्यांना या घडामोडींची माहिती असायला हवी व धोरणात्मक सुधारणा करायला हव्यात.

सर्व प्रथम सोयापेंड निर्यात अनुदान तातडीने रद्द करण्याची गरज आहे. कारण, अनुदान रद्द केल्याशिवाय देशी बाजारात उपलब्धता अजिबात वाढणार नाही. त्यामुळे पशुखाद्य दरदेखील कमी होणार नाहीत. माझ्या मते मक्याची आयातदेखील वाढविणे गरजेचे आहे. कारण देशी बाजारात पशुखाद्य निर्मितीसाठी आयात मका प्रतिक्विंटल १२०० ते १३०० रुपये दराने उपलब्ध झाला, तर हा गुंता थोडा सुटेल. या दरात मका राहिल्यास शेतकरी वर्गालादेखील पीक परवडते. या दरात पशुखाद्यनिर्मिती करण्यासाठी मका घेणे डेअरी व पोल्ट्री उद्योगलाही परवडणारे असेल. मका आणि तेलपेंड उपलब्धता भरपूर प्रमाणात असेल तरच पशुखाद्य दर संतुलित राहतील. दूध उत्पादनाचा खर्च मर्यादित राहील.

- दशरथ माने,
अध्यक्ष, सोनई डेअरी उद्योग समूह 


इतर अॅग्रो विशेष
अकरा ‘सेन्सर्स’ सह ‘वेदर स्टेशन’ द्वारे...वडाळी नजीक (ता.निफाड, जि. नाशिक) येथील रोशन...
सदोष बियाण्यांत शेतकरी दोषी कसा? सोयाबीनच्या सदोष बियाण्यांचा विषय यंदा...
बियाणे दहशतवाद गंभीरच!तणनाशक सहनशील अवैध एचटीबीटी कापूस बियाण्याच्या...
कोकण, विदर्भात जोरदार पावसाची शक्यता पुणे : मध्य महाराष्ट्र व विदर्भात पावसासाठी...
मराठवाड्यात कपाशी लागवडीत सव्वा लाख...औरंगाबाद : मराठवाड्यात सर्वसाधारण क्षेत्राच्या...
सूक्ष्म सिंचन प्रस्तावांना पूर्वसंमतीची...अकोला ः  कोरोनामुळे उद्भवलेल्या परिस्थितीचा...
साडेतीन हजार शेतकऱ्यांना शेतमाल तारण...पुणे ः शेतमालाच्या काढणीनंतर बाजारपेठेत एकाचवेळी...
आपत्कालीन परिस्थितीत राज्य सरकारांसोबत...मुंबई : आपत्कालीन परिस्थितीत केंद्र सरकार राज्य...
कीडनाशकांवर बंदीबाबत अभ्यासच झालेला नाहीपुणे: कृषी रसायन क्षेत्रात काही कीडनाशकांवर...
जालन्यात रेशीम कोषांची उलाढाल ६६...जालना: येथील रेशीम कोष खरेदी बाजारपेठेची यंदाच्या...
कलिंगड, भातशेतीसोबत ब्रॉयलर पक्षांची...सिंधुदुर्ग जिल्ह्यातील पेंडूर कनकवाडी येथील दीपक...
दूध आंदोलनाची पुढील दिशा आज ठरणारनगर ः दुधाला प्रतिलिटर तीस रुपये दर मिळावा आणि...
पॉवर टीलर आयातीवर निर्बंधपुणे: भारत-चीन वादाचा फटका आता पॉवर टीलर...
नगर जिल्ह्यात तेलकट डागांमुळे डाळिंब...नगर ः नगर जिल्ह्यात यंदा छोटी तसेच तोडणीला...
शेळीपालन, श्‍वान, देशी कोंबडीपालनातून...शेळीपालन, मग श्‍वानपालन व आता देशी कोंबडीपालन अशी...
राज्यात ठिकठिकाणी पावसाच्या हलक्या सरीपुणे ः  कोकण, मध्य महाराष्ट्र, खानदेश,...
लक्ष वळविण्याची राजकीय खेळी!एखाद्या महासंकटाचा राजकीय लाभ कसा उठवायचा हे...
जो पारदर्शी तोच टिकेलकेंद्र सरकारने ‘एक देश एक बाजार’ योजनेची घोषणा...
आदिवासी महामंडळातर्फे ४९ लाख क्विंटल...नाशिक : कोरोनाच्या संकट काळात आदिवासी विकास...
संशोधनासाठी मोसंबी वाणांचे जतन फायदेशीर...बदनापूर, जि. जालना : मोसंबी फळपिकांच्या विविध...