agriculture news in marathi A new way to provide cooling without power | Agrowon

ऊर्जेशिवाय शीतकरणाचे तंत्र

वृत्तसेवा
शनिवार, 15 फेब्रुवारी 2020

कोणत्याही ऊर्जेच्या वापराशिवाय शीतकरणाची एक प्रक्रिया मॅसेच्युसेट्स तंत्रज्ञान संस्थेतील संशोधकांनी विकसित केली आहे. त्याचा वापर अन्नधान्यांसह वैद्यकीय गरजेच्या औषधांच्या साठवणीसाठी करणे शक्य आहे.

कोणत्याही ऊर्जेच्या वापराशिवाय शीतकरणाची एक प्रक्रिया मॅसेच्युसेट्स तंत्रज्ञान संस्थेतील संशोधकांनी विकसित केली आहे. त्याचा वापर अन्नधान्यांसह वैद्यकीय गरजेच्या औषधांच्या साठवणीसाठी करणे शक्य आहे.

उष्ण कटिबंधीय देशांमध्ये शीतकरणाची प्रक्रिया ही अत्यंत महागडी पडते. त्यातच ग्रामीण भागामध्ये विजेची उपलब्धता ही सर्वात मोठी अडचण ठरते. या साठी कोणत्याही ऊर्जेच्या वापराशिवाय शीतकरणाची एक प्रक्रिया मॅसेच्युसेट्स तंत्रज्ञान संस्थेतील संशोधकांनी विकसित केली आहे. त्याचा वापर अन्नधान्यांसह वैद्यकीय गरजेच्या औषधांच्या साठवणीसाठी करणे शक्य आहे. हे संशोधन जर्नल नेचर कम्युनिकेशन्समध्ये प्रकाशित करण्यात आले आहे.

  • अमेरिकेतील मॅसेच्युसेट्स तंत्रज्ञान संस्थेतील यांत्रिकी अभियांत्रिकी संशोधक बिक्रम भाटीया, प्रो. अर्नी लेरॉय, विभाग प्रमुख इव्हलीन वांग, भौतिकशास्त्राचे प्रो. मॅरीन सोल्जासिस आणि सहा सहकाऱ्यांनी शून्य ऊर्जेवर आधारीत शीतकरणाची नवी पद्धत विकसित केली आहे.

काय आहे तंत्रज्ञान

  • या तंत्रज्ञानामध्ये प्रकाशातील मध्य अवरक्त किरणातील ( mid-infrared) उष्णतेच्या उत्सर्जनाचा वापर केला जातो. अवकाशातून प्रकाश येताना पृथ्वीच्या वातावरणातील वायूंच्या थरांमध्ये येतो. त्यातील काही भाग शोषला जात असला तरी सरळ येणाऱ्या प्रकाशातील उष्णतेला रोखण्यासाठी या यंत्रणेच्या वरील भागामध्ये धातूची एक लहान पट्टी लावलेली आहे.
     
  • सैद्धांतिक पातळीवर या तंत्रामुळे सामान्य तापमानापेक्षा २० अंश सेल्सिअस तापमान कमी करता येते. त्याच्या बोस्टन येथे चाचण्या घेतल्या असता संशोधक ६ अंश सेल्सिअस इतक्या कमी तापमानापर्यंत पोचू शकले आहेत. विविध उपकरणासाठी आणखी शीतकरण आवश्यक असले तरी उर्वरीत तापमानातील घट ही पारंपरिक रेफ्रिजरेशन किंवा थर्मोइलेक्ट्रीक शीतकरणाद्वारे शक्य होऊ शकते.
     
  • अन्य काही संशोधकांनी या आधी या तंत्रावर काम केले आहे. मात्र, त्यांच्या प्रणाली या गुंतागुंतीच्या फोटॉनिक उपकरणावर आधारीत असल्याने अधिक महागड्या ठरतात. ही उपकरणे सर्व तरंगलांबीचा सूर्यप्रकाश परावर्तिक करण्यासाठी बनवली आहेत. त्यातील केवळ मध्य अवरक्त किरणे उत्सर्जित करणे आवश्यक आहे. अशा निवडक परावर्तन आणि उत्सर्जनासाठी काही नॅनोमीटर जाडीच्या एकापेक्षा अधिक थरांमध्ये धातू वापरावे लागतात. त्यामुळे त्यांचा प्रसार होण्यामध्ये अडचणी आहेत.
     
  • या अवघड तंत्रापेक्षा नवीन तंत्रांमध्ये सूर्यप्रकाशातील अवरक्त किरणांना रोखण्यासाठी योग्य कोनामध्ये एक लहान पट्टी ठेवणे शक्य केले आहे. त्यामुळे सातत्याने सूर्याच्या बदलत्या कोनासोबत कोन बदलण्याचीही गरज राहत नाही. पर्यायाने नवे तंत्र अधिक सोपे बनले आहे. यात प्लॅस्टिक फिल्म, पॉलिश केलेले अॅल्युमिनिअस, पांढरा रंग आणि उष्णतारोधक असे स्वस्त घटक वापरले आहेत.

 


इतर ताज्या घडामोडी
‘लॉकडाउन’मध्ये कमाल... शेतकऱ्याच्या...गोंडपिपरी, जि. चंद्रपूर : लॉकडाउन न सारच थांबल......
मदतीच्या झऱ्याने ओलावले शिवार; अतिरिक्त...कोल्हापूर: दररोज निघणारा व बाजारपेठेत उठाव...
कृषीशास्त्रज्ञांचा व्हिडीओ...परभणी ः वसंतराव नाईक मराठवाडा कृषी विद्यापीठातील...
वरूडमध्ये ‘कोरोना’मुळे बागांतील...जालना : जवळपास दीडशे एकरवर विस्तारलेल्या...
वर्धा जिल्ह्यात दूध, भाजीपाल्यावर आयात...वर्धा ः विदर्भातील बहुतांश जिल्ह्यात ‘कोरोना’...
राज्यात कापूस खरेदी सुरू करण्याची मागणी वर्धा ः शेतकऱ्यांचा कापूस खरेदी करण्याबाबत सीसीआय...
हरभरा, तूर विक्रीसाठी गावातच नोंदणीची...अर्धापूर, जि. नांदेड : ‘‘‘कोरोना’च्या...
सिंधुदुर्ग जिल्ह्यातील ८५ व्यक्ती ‘होम...सिंधुदुर्ग : ‘‘‘होम क्वारंटाईन’ केलेल्या ८५...
घरातील कापूस खरेदी करा, महिला...परभणी : उन्हाळा सुरु झाला आहे. तापमानात वाढ...
सोलापुरात १२७ रुग्णांचे अहवाल निगेटिव्ह सोलापूर : ‘कोरोना’चे संशयित असलेल्या जिल्ह्यातील...
‘उजनी’तून सोडले सोलापूरसाठी पाणी सोलापूर : सोलापूर शहरातील लोकांना पिण्याच्या...
बीड जिल्ह्यातील तूर, हरभऱ्याची केवळ...बीड : ‘‘जिल्ह्यात हमी दराने तूर व हरभरा खरेदीसाठी...
सांगली जिल्ह्यात डाळिंबांच्या विम्याचे...सांगली : जिल्ह्यातील आटपाडी, जत, कवठेमहांकाळ,...
सांगली जिल्हा बॅंकेला ९१ कोटींवर नफा :...सांगली : ‘‘दुष्काळ, कर्ज वसुलीतील अडथळे, महापूर,...
सप्तश्रृंगगडावर परंपरेनुसार किर्तीध्वज...वणी, जि. नाशिक : सप्तशृंगगडावर दरवर्षी...
देवळा तालुक्यात हवामान बदलाचा कांद्याला...नाशिक : हवामान बदलामुळे ढगाळ राहिलेले वातावरण,...
नाशिक जिल्ह्यात उद्यापासून मोफत तांदूळ...नाशिक : ‘कोरोना’ संसर्गाच्या पार्श्वभूमीवर...
बुलडाणा जिल्ह्यात ‘कोरोना’ची वाढती...बुलडाणा ः जिल्ह्यात ‘कोरोना’बाधितांची संख्या नऊवर...
अकोला जिल्ह्यात नाफेडची खरेदी केंद्र...अकोला ः जिल्ह्यातील केंद्रावर नाफेडमार्फत हमी...
अकोला जिल्ह्यात अडचणीत शेतकरी शोधतायेत...अकोला ः अकोल्यात ‘कोरोना’बाधित रुग्णांची संख्या...