agriculture news in marathi A new way to provide cooling without power | Page 2 ||| Agrowon

ऊर्जेशिवाय शीतकरणाचे तंत्र

वृत्तसेवा
शनिवार, 15 फेब्रुवारी 2020

कोणत्याही ऊर्जेच्या वापराशिवाय शीतकरणाची एक प्रक्रिया मॅसेच्युसेट्स तंत्रज्ञान संस्थेतील संशोधकांनी विकसित केली आहे. त्याचा वापर अन्नधान्यांसह वैद्यकीय गरजेच्या औषधांच्या साठवणीसाठी करणे शक्य आहे.

कोणत्याही ऊर्जेच्या वापराशिवाय शीतकरणाची एक प्रक्रिया मॅसेच्युसेट्स तंत्रज्ञान संस्थेतील संशोधकांनी विकसित केली आहे. त्याचा वापर अन्नधान्यांसह वैद्यकीय गरजेच्या औषधांच्या साठवणीसाठी करणे शक्य आहे.

उष्ण कटिबंधीय देशांमध्ये शीतकरणाची प्रक्रिया ही अत्यंत महागडी पडते. त्यातच ग्रामीण भागामध्ये विजेची उपलब्धता ही सर्वात मोठी अडचण ठरते. या साठी कोणत्याही ऊर्जेच्या वापराशिवाय शीतकरणाची एक प्रक्रिया मॅसेच्युसेट्स तंत्रज्ञान संस्थेतील संशोधकांनी विकसित केली आहे. त्याचा वापर अन्नधान्यांसह वैद्यकीय गरजेच्या औषधांच्या साठवणीसाठी करणे शक्य आहे. हे संशोधन जर्नल नेचर कम्युनिकेशन्समध्ये प्रकाशित करण्यात आले आहे.

  • अमेरिकेतील मॅसेच्युसेट्स तंत्रज्ञान संस्थेतील यांत्रिकी अभियांत्रिकी संशोधक बिक्रम भाटीया, प्रो. अर्नी लेरॉय, विभाग प्रमुख इव्हलीन वांग, भौतिकशास्त्राचे प्रो. मॅरीन सोल्जासिस आणि सहा सहकाऱ्यांनी शून्य ऊर्जेवर आधारीत शीतकरणाची नवी पद्धत विकसित केली आहे.

काय आहे तंत्रज्ञान

  • या तंत्रज्ञानामध्ये प्रकाशातील मध्य अवरक्त किरणातील ( mid-infrared) उष्णतेच्या उत्सर्जनाचा वापर केला जातो. अवकाशातून प्रकाश येताना पृथ्वीच्या वातावरणातील वायूंच्या थरांमध्ये येतो. त्यातील काही भाग शोषला जात असला तरी सरळ येणाऱ्या प्रकाशातील उष्णतेला रोखण्यासाठी या यंत्रणेच्या वरील भागामध्ये धातूची एक लहान पट्टी लावलेली आहे.
     
  • सैद्धांतिक पातळीवर या तंत्रामुळे सामान्य तापमानापेक्षा २० अंश सेल्सिअस तापमान कमी करता येते. त्याच्या बोस्टन येथे चाचण्या घेतल्या असता संशोधक ६ अंश सेल्सिअस इतक्या कमी तापमानापर्यंत पोचू शकले आहेत. विविध उपकरणासाठी आणखी शीतकरण आवश्यक असले तरी उर्वरीत तापमानातील घट ही पारंपरिक रेफ्रिजरेशन किंवा थर्मोइलेक्ट्रीक शीतकरणाद्वारे शक्य होऊ शकते.
     
  • अन्य काही संशोधकांनी या आधी या तंत्रावर काम केले आहे. मात्र, त्यांच्या प्रणाली या गुंतागुंतीच्या फोटॉनिक उपकरणावर आधारीत असल्याने अधिक महागड्या ठरतात. ही उपकरणे सर्व तरंगलांबीचा सूर्यप्रकाश परावर्तिक करण्यासाठी बनवली आहेत. त्यातील केवळ मध्य अवरक्त किरणे उत्सर्जित करणे आवश्यक आहे. अशा निवडक परावर्तन आणि उत्सर्जनासाठी काही नॅनोमीटर जाडीच्या एकापेक्षा अधिक थरांमध्ये धातू वापरावे लागतात. त्यामुळे त्यांचा प्रसार होण्यामध्ये अडचणी आहेत.
     
  • या अवघड तंत्रापेक्षा नवीन तंत्रांमध्ये सूर्यप्रकाशातील अवरक्त किरणांना रोखण्यासाठी योग्य कोनामध्ये एक लहान पट्टी ठेवणे शक्य केले आहे. त्यामुळे सातत्याने सूर्याच्या बदलत्या कोनासोबत कोन बदलण्याचीही गरज राहत नाही. पर्यायाने नवे तंत्र अधिक सोपे बनले आहे. यात प्लॅस्टिक फिल्म, पॉलिश केलेले अॅल्युमिनिअस, पांढरा रंग आणि उष्णतारोधक असे स्वस्त घटक वापरले आहेत.

 


इतर ताज्या घडामोडी
दिवे लावण्यापेक्षा पंतप्रधानांनी आशेचा ...मुंबई: दिवे लावण्यापेक्षा पंतप्रधानांनी आशेचा...
विनाकारण बाहेर फिरणाऱ्यांची ओवाळली आरतीअकोला ः ग्रामीण भागात ‘कोरोना’ची धास्ती वाढलेली...
नांदेड, परभणी, हिंगोली जिल्ह्यात केळी...नांदेड : लॅाकडाऊनमुळे वाहतुकीवर परिणाम झाला आहे....
मुंबई बाजार समितीत फळांची आवक वाढली मुंबई : जीवनावश्यक वस्तूंचा योग्य पुरवठा व्हावा,...
आंब्याची वाहतूक, वितरण व्यवस्थेतील...मुंबई : एप्रिलपासून आंब्याचा हंगाम सुरू झाला आहे...
कोल्हापुरात वाहतुक बंदीचा रेशीम कोषाला...कोल्हापूर : वाहतूक बंद असल्यामुळे शेतकऱ्यांचे...
मुख्यमंत्री साहायता निधीसाठी ‘कृषी’च्या...नाशिक: कोरोना विषाणूच्या प्रादुर्भावामुळे...
खानदेशात कडब्याच्या दरांवर दबाव जळगाव : खानदेशातून परराज्यासह इतर जिल्ह्यांत कडबा...
मदत व पुनर्वसन मंत्री देणार ४० हजार...चंद्रपूर ः खऱ्या अर्थाने पालकत्वाची जबाबदारी पार...
खानदेशात धान्याची शिवार खरेदी, मार्केट...जळगाव : खानदेशात धान्याची शिवार खरेदी बंद आहे....
भंडारा बॅंक देणार १५ एप्रिलपासून...भंडारा ः ‘कोरोना’ विषाणूचा प्रादुर्भाव...
नंदुरबार जिल्ह्यात पपईची कवडीमोल दराने...नंदुरबार : लॉकडाऊनचा फटका सर्वसामान्य...
जळगाव जिल्ह्यातील बॅंका पीक कर्ज...जळगाव : जिल्ह्यात अपवाद वगळता बॅंकांनी नव्याने...
हिंगोलीत एका व्यक्तीचा कोरोना चाचणी...हिंगोली : हिंगोली येथील जिल्हा रुग्णालयात भरती...
शब-ए-बारात, डॉ. आंबेडकर जयंतीला घरुनच...मुंबईः सध्या ‘कोरोना’ने सर्वत्र धुमाकूळ घातला...
खासगी डेअरीची संकलन यंत्रणा तोकडी;...नांदेड ः ‘कोरोना’ विषाणूचा संसर्ग रोखण्यासाठी...
नाशिक बाजार समितीमध्ये केवळ लिलावाला...नाशिक : ‘कोरोना’ विषाणूच्या वाढत्या...
पुणे, मुंबईत भाजीपाल्याची घरपोच सुविधा पुणे ः शहरातील नागरिकांसाठी भाजीपाला पुरवठा...
पुसदमध्ये शेतकरी कंपन्यांतर्फे...यवतमाळ : ‘लॉकडाऊन’च्या पार्श्‍वभूमीवर पुसद येथे...
लातूर जिल्ह्यातील द्राक्ष उत्पादक...चापोली, जि. लातूर : ‘कोरोना’चा फैलाव...