agriculture news in marathi A new way to provide cooling without power | Agrowon

ऊर्जेशिवाय शीतकरणाचे तंत्र

वृत्तसेवा
शनिवार, 15 फेब्रुवारी 2020

कोणत्याही ऊर्जेच्या वापराशिवाय शीतकरणाची एक प्रक्रिया मॅसेच्युसेट्स तंत्रज्ञान संस्थेतील संशोधकांनी विकसित केली आहे. त्याचा वापर अन्नधान्यांसह वैद्यकीय गरजेच्या औषधांच्या साठवणीसाठी करणे शक्य आहे.

कोणत्याही ऊर्जेच्या वापराशिवाय शीतकरणाची एक प्रक्रिया मॅसेच्युसेट्स तंत्रज्ञान संस्थेतील संशोधकांनी विकसित केली आहे. त्याचा वापर अन्नधान्यांसह वैद्यकीय गरजेच्या औषधांच्या साठवणीसाठी करणे शक्य आहे.

उष्ण कटिबंधीय देशांमध्ये शीतकरणाची प्रक्रिया ही अत्यंत महागडी पडते. त्यातच ग्रामीण भागामध्ये विजेची उपलब्धता ही सर्वात मोठी अडचण ठरते. या साठी कोणत्याही ऊर्जेच्या वापराशिवाय शीतकरणाची एक प्रक्रिया मॅसेच्युसेट्स तंत्रज्ञान संस्थेतील संशोधकांनी विकसित केली आहे. त्याचा वापर अन्नधान्यांसह वैद्यकीय गरजेच्या औषधांच्या साठवणीसाठी करणे शक्य आहे. हे संशोधन जर्नल नेचर कम्युनिकेशन्समध्ये प्रकाशित करण्यात आले आहे.

  • अमेरिकेतील मॅसेच्युसेट्स तंत्रज्ञान संस्थेतील यांत्रिकी अभियांत्रिकी संशोधक बिक्रम भाटीया, प्रो. अर्नी लेरॉय, विभाग प्रमुख इव्हलीन वांग, भौतिकशास्त्राचे प्रो. मॅरीन सोल्जासिस आणि सहा सहकाऱ्यांनी शून्य ऊर्जेवर आधारीत शीतकरणाची नवी पद्धत विकसित केली आहे.

काय आहे तंत्रज्ञान

  • या तंत्रज्ञानामध्ये प्रकाशातील मध्य अवरक्त किरणातील ( mid-infrared) उष्णतेच्या उत्सर्जनाचा वापर केला जातो. अवकाशातून प्रकाश येताना पृथ्वीच्या वातावरणातील वायूंच्या थरांमध्ये येतो. त्यातील काही भाग शोषला जात असला तरी सरळ येणाऱ्या प्रकाशातील उष्णतेला रोखण्यासाठी या यंत्रणेच्या वरील भागामध्ये धातूची एक लहान पट्टी लावलेली आहे.
     
  • सैद्धांतिक पातळीवर या तंत्रामुळे सामान्य तापमानापेक्षा २० अंश सेल्सिअस तापमान कमी करता येते. त्याच्या बोस्टन येथे चाचण्या घेतल्या असता संशोधक ६ अंश सेल्सिअस इतक्या कमी तापमानापर्यंत पोचू शकले आहेत. विविध उपकरणासाठी आणखी शीतकरण आवश्यक असले तरी उर्वरीत तापमानातील घट ही पारंपरिक रेफ्रिजरेशन किंवा थर्मोइलेक्ट्रीक शीतकरणाद्वारे शक्य होऊ शकते.
     
  • अन्य काही संशोधकांनी या आधी या तंत्रावर काम केले आहे. मात्र, त्यांच्या प्रणाली या गुंतागुंतीच्या फोटॉनिक उपकरणावर आधारीत असल्याने अधिक महागड्या ठरतात. ही उपकरणे सर्व तरंगलांबीचा सूर्यप्रकाश परावर्तिक करण्यासाठी बनवली आहेत. त्यातील केवळ मध्य अवरक्त किरणे उत्सर्जित करणे आवश्यक आहे. अशा निवडक परावर्तन आणि उत्सर्जनासाठी काही नॅनोमीटर जाडीच्या एकापेक्षा अधिक थरांमध्ये धातू वापरावे लागतात. त्यामुळे त्यांचा प्रसार होण्यामध्ये अडचणी आहेत.
     
  • या अवघड तंत्रापेक्षा नवीन तंत्रांमध्ये सूर्यप्रकाशातील अवरक्त किरणांना रोखण्यासाठी योग्य कोनामध्ये एक लहान पट्टी ठेवणे शक्य केले आहे. त्यामुळे सातत्याने सूर्याच्या बदलत्या कोनासोबत कोन बदलण्याचीही गरज राहत नाही. पर्यायाने नवे तंत्र अधिक सोपे बनले आहे. यात प्लॅस्टिक फिल्म, पॉलिश केलेले अॅल्युमिनिअस, पांढरा रंग आणि उष्णतारोधक असे स्वस्त घटक वापरले आहेत.

 


इतर टेक्नोवन
लसूण प्रक्रिया उद्योगासाठी पेस्ट अन्‌...हाताने लसूण सोलण्यासाठी वेळखाऊ व कष्टदायक ठरू...
लसूण प्रक्रियेसाठी यंत्राचा वापर...लसणाच्या योग्य साठवणीबरोबरच लसणापासून प्रक्रिया...
आंबा प्रक्रिया उद्योगासाठी आवश्यक यंत्रेअलीकडे कोकणाबरोबर मराठवाडा व पश्चिम...
यंत्रांमध्ये वायूरुप इंधनाचा वापर होईल...सध्या बहुतांश वाहने व कृषी यंत्रासाठी खनिज...
मशागतीसाठी सबसॉयलर, मोल नांगराचा वापरपृष्ठभागाखाली तयार झालेला घट्ट थर फोडण्यासाठी...
शेळ्यांच्या सुलभ प्रजननासाठी...सुलभ प्रजनन व्यवस्थापन होण्यासाठी शेळीच्या प्रजनन...
हरितगृह, शेडनेटमधील पीक व्यवस्थापनकोरोना प्रादुर्भावाच्या पार्श्वभूमीवर सध्या...
चिंच प्रक्रियेसाठी बहुपयोगी यंत्रेचिंच गर काढण्यासाठी पुर्णपणे स्वयंचलीत यंत्र...
खाद्यपदार्थ पॅकेजिंग, लेबलींगचे नियमएफ.एस.एस.ए.आय. २००६ च्या कायदे व नियमाअंतर्गत...
दुग्धजन्य प्रक्रिया पदार्थांच्या...पारंपरिकरीत्या दुधापासून खवा, पनीर, दही, लस्सी...
दर्जेदार पशू खाद्य निर्मितीचे तंत्रजनावरांना शारीरिक व दूध उत्पादनासाठी लागणारे घटक...
सोपी, सहज सौर वाळवण यंत्रेसध्या कोरोनाच्या स्थितीमध्ये विक्रीअभावी शेतीमाल...
सौर ऊर्जेद्वारे काजू टरफल तेल निर्मितीसौर ऊर्जेच्या सहायाने काजू बी टरफलापासून तेल...
सिंचनाकरिता चुंबकीय पाणी तंत्राचा वापरक्षारयुक्त पाण्याचा पीक उत्पादन, गुणवत्ता यावर...
पीक व्यवस्थापनात कृत्रिम बुद्धिमत्ता,...शेती व्यवस्थापनात कृत्रिम बुद्धिमत्तेचा वापर...
ठिबक सिंचनाचा योग्य वापर महत्त्वाचा...ठिबक सिंचन तंत्रामुळे जमिनीत कायम वाफसा ठेवता...
तयार करा कांडी पशुखाद्य खाद्य घटकांची भुकटी करून गोळ्या किंवा कांड्या...
रोवा काठ्या कमी खर्चात अन श्रमात...भाजीपाला विशेषतः वेलवर्गीय पिकांमध्ये मांडवासाठी...
तिहेरी उपयोगाचे रिंग गार्डन!जागतिक पातळीवर शेती ही अन्नाची उपलब्धता...
पदार्थाची प्रत, रंग टिकविण्यासाठी...सौर वाळवणी संयंत्राच्या इनडायरेक्ट सोलर ड्रायर...