agriculture news in marathi A new way to provide cooling without power | Agrowon

ऊर्जेशिवाय शीतकरणाचे तंत्र

वृत्तसेवा
शनिवार, 15 फेब्रुवारी 2020

कोणत्याही ऊर्जेच्या वापराशिवाय शीतकरणाची एक प्रक्रिया मॅसेच्युसेट्स तंत्रज्ञान संस्थेतील संशोधकांनी विकसित केली आहे. त्याचा वापर अन्नधान्यांसह वैद्यकीय गरजेच्या औषधांच्या साठवणीसाठी करणे शक्य आहे.

कोणत्याही ऊर्जेच्या वापराशिवाय शीतकरणाची एक प्रक्रिया मॅसेच्युसेट्स तंत्रज्ञान संस्थेतील संशोधकांनी विकसित केली आहे. त्याचा वापर अन्नधान्यांसह वैद्यकीय गरजेच्या औषधांच्या साठवणीसाठी करणे शक्य आहे.

उष्ण कटिबंधीय देशांमध्ये शीतकरणाची प्रक्रिया ही अत्यंत महागडी पडते. त्यातच ग्रामीण भागामध्ये विजेची उपलब्धता ही सर्वात मोठी अडचण ठरते. या साठी कोणत्याही ऊर्जेच्या वापराशिवाय शीतकरणाची एक प्रक्रिया मॅसेच्युसेट्स तंत्रज्ञान संस्थेतील संशोधकांनी विकसित केली आहे. त्याचा वापर अन्नधान्यांसह वैद्यकीय गरजेच्या औषधांच्या साठवणीसाठी करणे शक्य आहे. हे संशोधन जर्नल नेचर कम्युनिकेशन्समध्ये प्रकाशित करण्यात आले आहे.

  • अमेरिकेतील मॅसेच्युसेट्स तंत्रज्ञान संस्थेतील यांत्रिकी अभियांत्रिकी संशोधक बिक्रम भाटीया, प्रो. अर्नी लेरॉय, विभाग प्रमुख इव्हलीन वांग, भौतिकशास्त्राचे प्रो. मॅरीन सोल्जासिस आणि सहा सहकाऱ्यांनी शून्य ऊर्जेवर आधारीत शीतकरणाची नवी पद्धत विकसित केली आहे.

काय आहे तंत्रज्ञान

  • या तंत्रज्ञानामध्ये प्रकाशातील मध्य अवरक्त किरणातील ( mid-infrared) उष्णतेच्या उत्सर्जनाचा वापर केला जातो. अवकाशातून प्रकाश येताना पृथ्वीच्या वातावरणातील वायूंच्या थरांमध्ये येतो. त्यातील काही भाग शोषला जात असला तरी सरळ येणाऱ्या प्रकाशातील उष्णतेला रोखण्यासाठी या यंत्रणेच्या वरील भागामध्ये धातूची एक लहान पट्टी लावलेली आहे.
     
  • सैद्धांतिक पातळीवर या तंत्रामुळे सामान्य तापमानापेक्षा २० अंश सेल्सिअस तापमान कमी करता येते. त्याच्या बोस्टन येथे चाचण्या घेतल्या असता संशोधक ६ अंश सेल्सिअस इतक्या कमी तापमानापर्यंत पोचू शकले आहेत. विविध उपकरणासाठी आणखी शीतकरण आवश्यक असले तरी उर्वरीत तापमानातील घट ही पारंपरिक रेफ्रिजरेशन किंवा थर्मोइलेक्ट्रीक शीतकरणाद्वारे शक्य होऊ शकते.
     
  • अन्य काही संशोधकांनी या आधी या तंत्रावर काम केले आहे. मात्र, त्यांच्या प्रणाली या गुंतागुंतीच्या फोटॉनिक उपकरणावर आधारीत असल्याने अधिक महागड्या ठरतात. ही उपकरणे सर्व तरंगलांबीचा सूर्यप्रकाश परावर्तिक करण्यासाठी बनवली आहेत. त्यातील केवळ मध्य अवरक्त किरणे उत्सर्जित करणे आवश्यक आहे. अशा निवडक परावर्तन आणि उत्सर्जनासाठी काही नॅनोमीटर जाडीच्या एकापेक्षा अधिक थरांमध्ये धातू वापरावे लागतात. त्यामुळे त्यांचा प्रसार होण्यामध्ये अडचणी आहेत.
     
  • या अवघड तंत्रापेक्षा नवीन तंत्रांमध्ये सूर्यप्रकाशातील अवरक्त किरणांना रोखण्यासाठी योग्य कोनामध्ये एक लहान पट्टी ठेवणे शक्य केले आहे. त्यामुळे सातत्याने सूर्याच्या बदलत्या कोनासोबत कोन बदलण्याचीही गरज राहत नाही. पर्यायाने नवे तंत्र अधिक सोपे बनले आहे. यात प्लॅस्टिक फिल्म, पॉलिश केलेले अॅल्युमिनिअस, पांढरा रंग आणि उष्णतारोधक असे स्वस्त घटक वापरले आहेत.

 


इतर कृषी शिक्षण
कृषी पदवीच्या परीक्षांचा कृती आराखडा...अकोला/नाशिक ः कोरोनाचा प्रादुर्भाव रोखण्यासाठी...
पीक कर्जावरील व्याज आकारणीवेळेत परतफेड करणाऱ्या अशा शेतकऱ्यांना वर्षाकाठी ३...
आरोग्यदायी हळदस्वयंपाकात तसेच कोणत्याही धार्मिक कार्यात हळद फार...
औषधी, आरोग्यवर्धित द्राक्षद्राक्षाचे आरोग्यदायी दृष्टीने अनेक फायदे आहेत....
आरोग्यदायी लसूणआपल्या स्वयंपाकघरातील महत्त्वाचा घटक म्हणजेच लसूण...
पीक अवस्थेनुसार जाणून घ्या तापमानमहाराष्ट्र राज्य हे भौगोलिक क्षेत्रानुसार देशात...
पाण्याचे महत्त्व जाणून संवर्धनासाठी...जागतिक हवामान संघटनेने २०२० हे वर्ष ‘जागतिक...
पूर्व विदर्भ, पश्‍चिम महाराष्ट्रात...महाराष्ट्रासह संपूर्ण भारतावरील हवेचा दाब कमी होत...
दुधापासून व्होडका होतेय अमेरिकेत...दूध हे तुलनेने फारच कमी काळासाठी टिकवून ठेवता...
नत्रयुक्त खतांचा वापर व्हावा अधिक...पर्यावरण आणि हरितगृह वायू म्हटले की आपल्याला...
आहारातील अंड्याचे महत्त्व..मानवी आहारामध्ये हजारो वर्षांपासून अंड्यांचा...
बहुगुणी नारळपूजाअर्चा, सणवार, लग्नकार्य, बारसे, डोहाळेजेवण...
मिथेन उत्सर्जन कमी करण्यासाठी दक्ष...गेल्या भागामध्ये विविध हरितगृह वायू कोठून येतात,...
ऊर्जेशिवाय शीतकरणाचे तंत्रकोणत्याही ऊर्जेच्या वापराशिवाय शीतकरणाची एक...
हरितगृह परिणाम म्हणजे काय..पर्यावरणाचा विषय आला की, हरितगृह वायू किंवा...
..अशी ओळखा दुधातील भेसळवाढत्या महागाईमुळे अनेकदा अन्नपदार्थांमध्ये भेसळ...
एल निनो म्हणजे नेमके काय ?हवामानाविषयी माहितीमध्ये सातत्याने ऐकू येणाऱ्या...
भविष्यात मोबाईल बनतील ‘शेतीचे डॉक्टर’ पुणेः शेतातील कीड-रोग-हवामान-माती यातील बदलत्या...
तणनिर्मूलनाचा थोडक्यात इतिहास माणसाने शेतीला सुरवात केल्यानंतर काही काळात अन्य...
हरिभाऊ जावळे यांनी स्वीकारला कृषी...पुणे ः कृषी शिक्षण व संशोधन परिषदेच्या उपाध्यक्ष...