Agriculture news in Marathi, No problem handling farming, farming questions | Agrowon

शेती, शेतकरीप्रश्न हाताळण्यात कुचराईच : उद्धव खेडेकर

संतोष मुंढे
शनिवार, 19 ऑक्टोबर 2019

शेती व शेतकऱ्यांच्या प्रश्नांना ज्या नीटनेटकेपणाने हाताळायला हवे ते कोणत्याही सरकारने आजपर्यंत दुर्दैवाने केले नाही, त्यामुळे ते प्रश्न कायम आहेत. यावेळच्या विधानसभा निवडणुकीत तर त्या प्रश्नांना कुठेच स्थानच नसल्याची स्थिती आहे. वीज, पाणी, रस्ते याशिवाय शेतीविकास व याशिवाय शेतकऱ्यांचा विकास शक्‍य नाही. शेतीसाठी रस्त्यांचा प्रश्न गेल्या अनेक वर्षांनंतर बऱ्यापैकी सुटलेला दिसतो. परंतु, वीज आणि पाण्याचे प्रश्न अजूनही कायम आहे. वीजनिर्मितीच्या प्रचलित साधनांना मर्यादा असताना शेतीपंपासाठी सौर ऊर्जेद्वारे वीज द्यायला हवी. हवामान बदलासाठी सक्षम यंत्रणा आपल्याकडे नाही.

शेती व शेतकऱ्यांच्या प्रश्नांना ज्या नीटनेटकेपणाने हाताळायला हवे ते कोणत्याही सरकारने आजपर्यंत दुर्दैवाने केले नाही, त्यामुळे ते प्रश्न कायम आहेत. यावेळच्या विधानसभा निवडणुकीत तर त्या प्रश्नांना कुठेच स्थानच नसल्याची स्थिती आहे. वीज, पाणी, रस्ते याशिवाय शेतीविकास व याशिवाय शेतकऱ्यांचा विकास शक्‍य नाही. शेतीसाठी रस्त्यांचा प्रश्न गेल्या अनेक वर्षांनंतर बऱ्यापैकी सुटलेला दिसतो. परंतु, वीज आणि पाण्याचे प्रश्न अजूनही कायम आहे. वीजनिर्मितीच्या प्रचलित साधनांना मर्यादा असताना शेतीपंपासाठी सौर ऊर्जेद्वारे वीज द्यायला हवी. हवामान बदलासाठी सक्षम यंत्रणा आपल्याकडे नाही. दोन-चार किलोमीटरच्या अंतरात पावसाच्या तफावतीची दखल घेतली, तर पावसाची ही परिणामकारक तफावत मोजण्याची साधन आपल्याकडे दिसत नाहीत. पाऊस कधी आणि कसा पडणार हे अजूनही स्पष्टपणे आपल्याला कळत नाही. 

पावसाचे दिवस कमी होताहेत, त्यानुषंगाने कमी दिवसाचे वाण विकसित करण्यावर संशोधन व्हायला हवं. कमी झालेले पावसाचे दिवस पाहता जमिनीतील ओलावा किती काळ टिकतो त्यानुसार ते पाणी हार्वेस्ट करणारी त्या कालावधीची वाण विकसित व्हायला हवी. जंगली प्राण्यांचा त्रास भयानक वाढला आहे. प्राण्यांच्या कळपामुळे शेती करण अवघड झालंय. अभयारण्य निर्माण केली गेली, परंतु त्यामध्ये त्या जनावरांना अन्न आणि पाण्याची व्यवस्था न केल्यामुळे कदाचित हे घडत असावं, पण त्यावर कुणीही गंभीर दिसत नाही. बाजारभावाचा प्रश्न फार गंभीर आहे. कांदा, कापसाच्या दराने हे वारंवार सिद्ध केलंय. तुम्ही किती पिकवलं म्हणजे तुम्हाला किती दर मिळेल याविषयी धोरणात्मक ठोस निर्णय घ्यायला हवा. 

शेतकऱ्यांना तंत्रज्ञानासोबतच दराची शाश्वती मिळणे आवश्‍यक आहे. कर्जमाफी, वीजबिलमाफी ही तात्पुरती मलमपट्‌टीच आहे. शेतीपंपासाठी लागणाऱ्या विजेवर आकारले जाणारे वारेमाप व्याज व इतर अधिभार वीजबिल थकण्याला व त्याचा आकडा फुगण्याला कारणीभूत ठरत आहे. बाजारभाव मिळवून देण्यासाठी मूल्यवर्धन साखळी आवश्‍यक आहे. उत्पादन जास्त झाले की दर पडतात असं मानल जातं. त्यामुळे देशाची एकूण जनता किती, तिची धान्य, कडधान्य, फळं, भाजीपाला, तेल आदींची गरज लक्षात घेऊन नियोजन केलं तर ते शक्‍य आहे. पेरणीपूर्वीचं शेतकऱ्यांना त्यांनी काय पेरलं किती उत्पादित केलं तर काय दर मिळेल हे कळायला हवं. त्यासाठी यंत्रणा सक्षम करणे अत्यावश्‍यक आहे. शेतीला उत्तम बियाणे व निविष्ठा, सिंचनासाठी पाणी त्यासाठी दिवसा वीज, बाजारपेठ व त्यातून बाजारभाव मिळवून देणारा राजाश्रय मिळायला हवा. 

- उद्धव खेडेकर, कृषिभूषण, 
शिवणी, जि. जालना


इतर ताज्या घडामोडी
औरंगाबादमध्ये मूग, उडदाची आवक नगण्यऔरंगाबाद: येथील कृषी उत्पन्न बाजार समितीत मूग व...
नाशिकमध्ये हिरवी मिरची २००० ते ५०००...नाशिक : नाशिक कृषी उत्पन्न बाजार समितीमध्ये गत...
सोलापुरात कांदा, कोथिंबीर, मेथीला उठाव...सोलापूर ः सोलापूर कृषी उत्पन्न बाजार समितीच्या...
कोल्हापुरात कांदा १२० ते ४०० रुपये दहा...कोल्हापूर: येथील कृषी उत्पन्न बाजार समितीत गत...
नगरमध्ये टोमॅटो, शेवग्याचे दर स्थिरनगर ः नगर येथील दादा पाटील शेळके कृषी उत्पन्न...
पावसाच्या तडाख्याने साताऱ्यात हातची...कऱ्हाड, जि. सातारा ः चांगल्या पावसामुळे यंदाचा...
परभणी जिल्ह्यात पुरामुळे पिके पाण्याखालीपरभणी  : जायकवाडी आणि माजलगाव धरणातील...
सोयाबीन आले सोंगणीला, मात्र उत्पादन...शिरपूरजैन, जि. वाशीम  ः यावर्षी सातत्याने...
वऱ्हाडातील मोठे प्रकल्प तुडुंबअकोला  ः आत्तापर्यंत झालेल्या पावसाने काही...
खानदेशात पंचनाम्यांच्या प्रतीक्षेत पिके...जळगाव  ः खानदेशात उडीद, मुगाचे अपूर्ण...
पुणे विभागात आडसाली ऊस लागवड क्षेत्र...पुणे  ः चालू वर्षी वेळेवर दाखल झालेल्या...
सांगली जिल्ह्यात अतिवृष्टीने नुकसान...सांगली  ः जिल्ह्यातील मिरज, खानापूर, पलूस,...
केळी पिकातील कंद कुजव्या रोगाचे...कंदकुजव्या रोगाचा प्राथमिक प्रसार रोगट कंदापासून...
वाढवा जमिनीतील सेंद्रिय कर्ब...जमिनीतील सेंद्रिय कर्बाचे प्रमाण वाढविण्यासाठी...
कृषी विधेयकांस विरोधासाठी इंडिया...नवी दिल्ली : बहुचर्चित कृषी विधेयकांवर राष्ट्रपती...
निकोप स्पर्धेसाठी मोदी सरकारचा प्रयत्नशेती उत्पादन व्यापार व वाणिज्य (प्रोत्साहन आणि...
नगरमधील ३५ हजार शेतकरी विमा भरपाईपासून...नगर  ः जिल्ह्यात गेल्यावर्षी परतीच्या...
पुण्यात भाजीपाल्याची आवक घटली; दरात वाढपुणे  ः गुलटेकडी येथील पुणे कृषी उत्पन्न...
रत्नागिरी जिल्ह्यात हळव्या भात कापणीत...रत्नागिरी  : हळवे भात पीक कापणी योग्य झाले...
औरंगाबादमध्ये थेट शेतीमाल विक्रीची ...औरंगाबाद  : औरंगाबाद शहरासह ग्रामीण भागात...