Agriculture news in Marathi, No problem handling farming, farming questions | Agrowon

शेती, शेतकरीप्रश्न हाताळण्यात कुचराईच : उद्धव खेडेकर

संतोष मुंढे
शनिवार, 19 ऑक्टोबर 2019

शेती व शेतकऱ्यांच्या प्रश्नांना ज्या नीटनेटकेपणाने हाताळायला हवे ते कोणत्याही सरकारने आजपर्यंत दुर्दैवाने केले नाही, त्यामुळे ते प्रश्न कायम आहेत. यावेळच्या विधानसभा निवडणुकीत तर त्या प्रश्नांना कुठेच स्थानच नसल्याची स्थिती आहे. वीज, पाणी, रस्ते याशिवाय शेतीविकास व याशिवाय शेतकऱ्यांचा विकास शक्‍य नाही. शेतीसाठी रस्त्यांचा प्रश्न गेल्या अनेक वर्षांनंतर बऱ्यापैकी सुटलेला दिसतो. परंतु, वीज आणि पाण्याचे प्रश्न अजूनही कायम आहे. वीजनिर्मितीच्या प्रचलित साधनांना मर्यादा असताना शेतीपंपासाठी सौर ऊर्जेद्वारे वीज द्यायला हवी. हवामान बदलासाठी सक्षम यंत्रणा आपल्याकडे नाही.

शेती व शेतकऱ्यांच्या प्रश्नांना ज्या नीटनेटकेपणाने हाताळायला हवे ते कोणत्याही सरकारने आजपर्यंत दुर्दैवाने केले नाही, त्यामुळे ते प्रश्न कायम आहेत. यावेळच्या विधानसभा निवडणुकीत तर त्या प्रश्नांना कुठेच स्थानच नसल्याची स्थिती आहे. वीज, पाणी, रस्ते याशिवाय शेतीविकास व याशिवाय शेतकऱ्यांचा विकास शक्‍य नाही. शेतीसाठी रस्त्यांचा प्रश्न गेल्या अनेक वर्षांनंतर बऱ्यापैकी सुटलेला दिसतो. परंतु, वीज आणि पाण्याचे प्रश्न अजूनही कायम आहे. वीजनिर्मितीच्या प्रचलित साधनांना मर्यादा असताना शेतीपंपासाठी सौर ऊर्जेद्वारे वीज द्यायला हवी. हवामान बदलासाठी सक्षम यंत्रणा आपल्याकडे नाही. दोन-चार किलोमीटरच्या अंतरात पावसाच्या तफावतीची दखल घेतली, तर पावसाची ही परिणामकारक तफावत मोजण्याची साधन आपल्याकडे दिसत नाहीत. पाऊस कधी आणि कसा पडणार हे अजूनही स्पष्टपणे आपल्याला कळत नाही. 

पावसाचे दिवस कमी होताहेत, त्यानुषंगाने कमी दिवसाचे वाण विकसित करण्यावर संशोधन व्हायला हवं. कमी झालेले पावसाचे दिवस पाहता जमिनीतील ओलावा किती काळ टिकतो त्यानुसार ते पाणी हार्वेस्ट करणारी त्या कालावधीची वाण विकसित व्हायला हवी. जंगली प्राण्यांचा त्रास भयानक वाढला आहे. प्राण्यांच्या कळपामुळे शेती करण अवघड झालंय. अभयारण्य निर्माण केली गेली, परंतु त्यामध्ये त्या जनावरांना अन्न आणि पाण्याची व्यवस्था न केल्यामुळे कदाचित हे घडत असावं, पण त्यावर कुणीही गंभीर दिसत नाही. बाजारभावाचा प्रश्न फार गंभीर आहे. कांदा, कापसाच्या दराने हे वारंवार सिद्ध केलंय. तुम्ही किती पिकवलं म्हणजे तुम्हाला किती दर मिळेल याविषयी धोरणात्मक ठोस निर्णय घ्यायला हवा. 

शेतकऱ्यांना तंत्रज्ञानासोबतच दराची शाश्वती मिळणे आवश्‍यक आहे. कर्जमाफी, वीजबिलमाफी ही तात्पुरती मलमपट्‌टीच आहे. शेतीपंपासाठी लागणाऱ्या विजेवर आकारले जाणारे वारेमाप व्याज व इतर अधिभार वीजबिल थकण्याला व त्याचा आकडा फुगण्याला कारणीभूत ठरत आहे. बाजारभाव मिळवून देण्यासाठी मूल्यवर्धन साखळी आवश्‍यक आहे. उत्पादन जास्त झाले की दर पडतात असं मानल जातं. त्यामुळे देशाची एकूण जनता किती, तिची धान्य, कडधान्य, फळं, भाजीपाला, तेल आदींची गरज लक्षात घेऊन नियोजन केलं तर ते शक्‍य आहे. पेरणीपूर्वीचं शेतकऱ्यांना त्यांनी काय पेरलं किती उत्पादित केलं तर काय दर मिळेल हे कळायला हवं. त्यासाठी यंत्रणा सक्षम करणे अत्यावश्‍यक आहे. शेतीला उत्तम बियाणे व निविष्ठा, सिंचनासाठी पाणी त्यासाठी दिवसा वीज, बाजारपेठ व त्यातून बाजारभाव मिळवून देणारा राजाश्रय मिळायला हवा. 

- उद्धव खेडेकर, कृषिभूषण, 
शिवणी, जि. जालना


इतर ताज्या घडामोडी
ठिबक सिंचनातील पंप निवडीसाठी तांत्रिक...महाराष्ट्रामध्ये शेतकरी कापूस, हळद, ऊस, संत्रा,...
वारणा, गोकुळ दूध संघांकडून दरात वाढकोल्हापूर : जिल्हा दूध संघ (गोकुळ) आणि वारणानगर...
नाशिक : अतिवृष्टीनंतर कपाशीवर करपाचा...नाशिक : अतिवृष्टीमुळे सातत्याने कपाशी लागवडीमध्ये...
कृषी संशोधन केंद्रे पांढरा हत्ती ठरू...भंडारा ः सर्वाधिक रोजगार शेतीमधून उपलब्ध होऊ शकतो...
मधमाश्या, मित्रकीटक वाचविण्यासाठी...नाशिक: मधमाश्यांची संख्या जगभरात तसेच भारतातही...
बाधितांसाठी मागितले दहा कोटी अन्‌...आटपाडी, जि. सांगली ः अवकाळी पावसामुळे आटपाडी...
शेतकरी संघटनेचे गुरुवारी निर्बंधमुक्ती...नगर ः संपूर्ण कर्जमाफी करून राज्यातील शेतकऱ्यांचा...
पुणे : फळपीक विमा योजना असून नसल्यासारखीपुणे : फळपिकांना हवामानाच्या धोक्यापासून संरक्षण...
गडहिंग्लजमध्ये ज्वारीचे क्षेत्र एक हजार...गडहिंग्लज, जि. कोल्हापूर : अतिवृष्टी आणि अवकाळी...
बाजारपेठेवर आधारित पीकपद्धतीचा अवलंब...नगर  : ‘‘कमी पाणी व जास्त पाणी, अशा दोन...
नवीन वर्षात ७५० ग्रामपंचायतींच्या...पुणे : येत्या नवीन वर्षात जुलै ते डिसेंबर २०२० या...
हिंगोली जिल्ह्यात रब्बीची ७६ हजार...हिंगोली : जिल्ह्यात यंदाच्या रब्बी हंगामात सोमवार...
पुण्यात पालेभाज्यांसह कांद्याच्या आवकेत...पुणे : गुलटेकडी येथील पुणे कृषी उत्पन्न बाजार...
गहू, हरभरा पिकांसाठी एकात्मिक...या वर्षी परतीच्या पावसाचे प्रमाण अधिक राहिल्याने...
शेती उत्पादन वाढीसाठी मधमाश्‍यांचा मोठा...नाशिक: मधमाश्‍यांचे संगोपन करून त्यांच्या...
कृत्रिम रेतनावर नियंत्रण योग्यचपुणे : कृत्रिम रेतन करताना शास्त्रोक्त...
कडधान्यवर्गीय बियाणे उत्पादकांना अनुदान...अकोला  ः कडधान्यवर्गीय पिकांच्या पायाभूत...
अमरावती ‘एसआयटी’कडूनही अजित पवार निर्दोषमुंबई : नागपूर विभागातील सिंचन घोटाळ्यापाठोपाठ...
नांदेड जिल्ह्यात कृषी योजनेंतर्गत १...नांदेड : जिल्हा परिषदेच्या कृषी...
पुणे विभागात गळीत हंगामात १८ साखर...पुणे : गळीत हंगाम सुरू होऊन जवळपास दीड महिना होत...