Agriculture news in Marathi, Nobel Chemistry announces to three researchers | Page 2 ||| Agrowon

रसायनशास्त्रातील नोबेल तिघा संशोधकांना जाहीर

टीम अॅग्रोवन
गुरुवार, 10 ऑक्टोबर 2019

स्टॉकहोम : लिथीयम-आयन बॅटरीच्या विकासामध्ये महत्वपूर्ण योगदान देणाऱ्या तीन संशोधकांना यंदाचा रसायनशास्त्रातील नोबेल सन्मान जाहीर करण्यात आला आहे. या बॅटरीच्या निर्मितीमुळे ऊर्जा संकलनाला एक नवा आयाम मिळाला तसेच कार, मोबाईल फोन आणि अन्य उपकरणांमध्ये आमूलाग्र बदल झाला. यामुळे उपकरणांची पोर्टेबलिटी आणखी वाढल्याचे पुरस्कार समितीने म्हटले आहे. 

स्टॉकहोम : लिथीयम-आयन बॅटरीच्या विकासामध्ये महत्वपूर्ण योगदान देणाऱ्या तीन संशोधकांना यंदाचा रसायनशास्त्रातील नोबेल सन्मान जाहीर करण्यात आला आहे. या बॅटरीच्या निर्मितीमुळे ऊर्जा संकलनाला एक नवा आयाम मिळाला तसेच कार, मोबाईल फोन आणि अन्य उपकरणांमध्ये आमूलाग्र बदल झाला. यामुळे उपकरणांची पोर्टेबलिटी आणखी वाढल्याचे पुरस्कार समितीने म्हटले आहे. 

‘युनिव्हर्सिटी ऑफ टेक्‍सास’मधील जॉन.बी. गुडइनफ, बिंघमटन येथील ‘स्टेट युनिव्हर्सिटी ऑफ न्यूयॉर्क’मधील एम. स्टॅन्ली व्हिटिंगहम आणि जपानमधील असाही कसेई कार्पोरेशन आणि मेईजो विद्यापीठातील अकिरा योशिनो यांना हा सन्मान विभागून देण्यात येईल. 

‘रॉयल स्विडीश अकॅडमी ऑफ सायन्स’चे सरचिटणीस गोरान हानसून यांनी आज या पुरस्कारांशी घोषणा करताना हे सन्मान रिचार्जेबल जगाबाबतचे आहेत अशी घोषणा केली. पुरस्कार समितीने प्रसिद्ध केलेल्या निवेदनामध्ये म्हटले आहे की, ‘‘लिथीयम आयन बॅटरीमुळे मानवी जीवनामध्ये क्रांती झाली असून पुरस्कारविजेत्यांनी वायरलेस आणि इंधनरहित समाजाचा पाया घातला आहे.’’ लिथीयम आयन बॅटरीचे मूळ हे १९७० च्या दशकातील तेल संघर्षामध्ये दडलेले आहे. व्हिटींगहम त्याचवेळी इंधनरहित तंत्रज्ञानाच्या विकासासाठी प्रयत्न करत होते, असेही पुरस्कार समितीने तिच्या निवेदनामध्ये म्हटले आहे. स्टॉकहोममध्ये १० डिसेंबर रोजी या पुरस्काराचे वितरण होईल. 

तिघांचे योगदान 
व्हिटिंगहम यांनी लिथीयम धातूमधील ऊर्जा शोधली, वजनाला हलका असणारा हा धातू पाण्यावर तरंगू शकतो. इलेक्‍ट्रॉनच्या नैसर्गिक गुणधर्मांचा वापर करून लिथीयमच्या सहाय्याने ऊर्जा निर्मिती करण्यात व्हिंटिंगहम यांना यश आले होते. या बॅटरीचा अर्धाभाग त्यांनी तयार केला होता पण त्यांनी तयार केलेली बॅटरी ही वापरण्यासाठी तितकीशी मजबूत नव्हती. पुढे गूडइनफ यांनी व्हिटिंगहम यांच्याच प्रतिकृतीचा वापर केला आणि यासाठी धातूमधील वेगळ्या घटकाचा वापर केला. यामुळे बॅटरीची ऊर्जानिर्मितीची क्षमता दुप्पट होऊन ती चार व्होल्ट्‌सने वाढली. यामुळे शक्तिशाली आणि टिकावू बॅटरीच्या निर्मितीचा मार्ग मोकळा झाला. योशिनो यांनी १९८५ मध्ये लिथीयमचे आयन साठवून ठेवण्याची क्षमता असणाऱ्या कार्बनवर आधारित घटकाचा शोध लावला होता. यामुळे लिथीयम बॅटरीचा व्यावसायिक वापर शक्‍य झाला.


इतर बातम्या
‘समृद्धी’च्या कामात आवश्यक खबरदारी घ्या...वाशीम : जिल्ह्यात हिंदूहृदयसम्राट बाळासाहेब ठाकरे...
सांगली जिल्हा बॅंकेला ९१ कोटींवर नफा :...सांगली : ‘‘दुष्काळ, कर्ज वसुलीतील अडथळे, महापूर,...
सप्तश्रृंगगडावर परंपरेनुसार किर्तीध्वज...वणी, जि. नाशिक : सप्तशृंगगडावर दरवर्षी...
देवळा तालुक्यात हवामान बदलाचा कांद्याला...नाशिक : हवामान बदलामुळे ढगाळ राहिलेले वातावरण,...
नाशिक जिल्ह्यात उद्यापासून मोफत तांदूळ...नाशिक : ‘कोरोना’ संसर्गाच्या पार्श्वभूमीवर...
बुलडाणा जिल्ह्यात ‘कोरोना’ची वाढती...बुलडाणा ः जिल्ह्यात ‘कोरोना’बाधितांची संख्या नऊवर...
अकोला जिल्ह्यात नाफेडची खरेदी केंद्र...अकोला ः जिल्ह्यातील केंद्रावर नाफेडमार्फत हमी...
अकोला जिल्ह्यात अडचणीत शेतकरी शोधतायेत...अकोला ः अकोल्यात ‘कोरोना’बाधित रुग्णांची संख्या...
महाबीजची मुख्यमंत्री सहायता निधीला एक...अकोला ः महाराष्ट्र राज्य बियाणे महामंडळाने (...
मुळा कालव्याचे पाणी अनेक गावांत पोचलेच...अमरापूर, जि.नगर  : मुळा उजव्या कालव्यातून...
पुणे जिल्हा प्रशासन कोरोनाबाबत...पुणे  : कोरोनाचा प्रादुर्भाव रोखण्यासाठी...
पुणे जिल्ह्यातील द्राक्ष उत्पादकांचा...पुणे  ः ‘कोरोना’च्या पार्श्वभूमीवर सरकारने...
सह्याद्री सॅनिटायझर लवकरच बाजारपेठेतकऱ्हाड, जि. सातारा  ः ‘कोरोना’चा संसर्ग...
सातारा जिल्ह्यातील दूध उद्योगासह...कऱ्हाड, जि.सातारा ः ‘कोरोना’च्या पार्श्वभूमीवर...
संजीवनी कारखान्याकडून प्रतिदिन ६० हजार...नगर  ः केंद्र सरकारच्या अन्न व औषध...
शेतीला दिवसा बारा तास वीज द्या : राजू...कोल्हापूर  : ‘कोरोना’च्या पार्श्वभूमीवर...
उद्यापासून मध्य महाराष्ट्र, मराठवाड्यात...पुणे  : राज्यात तापमानाचा पारा चाळीशीपार...
राज्यातील ‘पोल्ट्री’ला तेराशे कोटींचा... सांगली : कोरोना विषाणूची अफवा आणि...
आरोग्य क्षेत्रात काम करू इच्छिणाऱ्यांनी...मुंबई  :  कोरोना विरोधातील युद्धात...
 कांदा लिलाव पुन्हा खुल्या पद्धतीने;...नाशिक  : जिल्ह्यात ‘कोरोना’ची पार्श्वभूमी...