Agriculture news in Marathi, Nobel Chemistry announces to three researchers | Agrowon

रसायनशास्त्रातील नोबेल तिघा संशोधकांना जाहीर
टीम अॅग्रोवन
गुरुवार, 10 ऑक्टोबर 2019

स्टॉकहोम : लिथीयम-आयन बॅटरीच्या विकासामध्ये महत्वपूर्ण योगदान देणाऱ्या तीन संशोधकांना यंदाचा रसायनशास्त्रातील नोबेल सन्मान जाहीर करण्यात आला आहे. या बॅटरीच्या निर्मितीमुळे ऊर्जा संकलनाला एक नवा आयाम मिळाला तसेच कार, मोबाईल फोन आणि अन्य उपकरणांमध्ये आमूलाग्र बदल झाला. यामुळे उपकरणांची पोर्टेबलिटी आणखी वाढल्याचे पुरस्कार समितीने म्हटले आहे. 

स्टॉकहोम : लिथीयम-आयन बॅटरीच्या विकासामध्ये महत्वपूर्ण योगदान देणाऱ्या तीन संशोधकांना यंदाचा रसायनशास्त्रातील नोबेल सन्मान जाहीर करण्यात आला आहे. या बॅटरीच्या निर्मितीमुळे ऊर्जा संकलनाला एक नवा आयाम मिळाला तसेच कार, मोबाईल फोन आणि अन्य उपकरणांमध्ये आमूलाग्र बदल झाला. यामुळे उपकरणांची पोर्टेबलिटी आणखी वाढल्याचे पुरस्कार समितीने म्हटले आहे. 

‘युनिव्हर्सिटी ऑफ टेक्‍सास’मधील जॉन.बी. गुडइनफ, बिंघमटन येथील ‘स्टेट युनिव्हर्सिटी ऑफ न्यूयॉर्क’मधील एम. स्टॅन्ली व्हिटिंगहम आणि जपानमधील असाही कसेई कार्पोरेशन आणि मेईजो विद्यापीठातील अकिरा योशिनो यांना हा सन्मान विभागून देण्यात येईल. 

‘रॉयल स्विडीश अकॅडमी ऑफ सायन्स’चे सरचिटणीस गोरान हानसून यांनी आज या पुरस्कारांशी घोषणा करताना हे सन्मान रिचार्जेबल जगाबाबतचे आहेत अशी घोषणा केली. पुरस्कार समितीने प्रसिद्ध केलेल्या निवेदनामध्ये म्हटले आहे की, ‘‘लिथीयम आयन बॅटरीमुळे मानवी जीवनामध्ये क्रांती झाली असून पुरस्कारविजेत्यांनी वायरलेस आणि इंधनरहित समाजाचा पाया घातला आहे.’’ लिथीयम आयन बॅटरीचे मूळ हे १९७० च्या दशकातील तेल संघर्षामध्ये दडलेले आहे. व्हिटींगहम त्याचवेळी इंधनरहित तंत्रज्ञानाच्या विकासासाठी प्रयत्न करत होते, असेही पुरस्कार समितीने तिच्या निवेदनामध्ये म्हटले आहे. स्टॉकहोममध्ये १० डिसेंबर रोजी या पुरस्काराचे वितरण होईल. 

तिघांचे योगदान 
व्हिटिंगहम यांनी लिथीयम धातूमधील ऊर्जा शोधली, वजनाला हलका असणारा हा धातू पाण्यावर तरंगू शकतो. इलेक्‍ट्रॉनच्या नैसर्गिक गुणधर्मांचा वापर करून लिथीयमच्या सहाय्याने ऊर्जा निर्मिती करण्यात व्हिंटिंगहम यांना यश आले होते. या बॅटरीचा अर्धाभाग त्यांनी तयार केला होता पण त्यांनी तयार केलेली बॅटरी ही वापरण्यासाठी तितकीशी मजबूत नव्हती. पुढे गूडइनफ यांनी व्हिटिंगहम यांच्याच प्रतिकृतीचा वापर केला आणि यासाठी धातूमधील वेगळ्या घटकाचा वापर केला. यामुळे बॅटरीची ऊर्जानिर्मितीची क्षमता दुप्पट होऊन ती चार व्होल्ट्‌सने वाढली. यामुळे शक्तिशाली आणि टिकावू बॅटरीच्या निर्मितीचा मार्ग मोकळा झाला. योशिनो यांनी १९८५ मध्ये लिथीयमचे आयन साठवून ठेवण्याची क्षमता असणाऱ्या कार्बनवर आधारित घटकाचा शोध लावला होता. यामुळे लिथीयम बॅटरीचा व्यावसायिक वापर शक्‍य झाला.

इतर बातम्या
बटाटा, टोमॅटोतील उशिरा येणाऱ्या करपा...बटाटा आणि टोमॅटो यांसारख्या पिकांमध्ये प्रचंड...
राज्यातील ३४ जिल्हा परिषद अध्यक्षपदाची...मुंबई ः राज्यातील ३४ जिल्हा परिषद अध्यक्षपदाची...
भारत 'या' देशाला देणार कापूस...नागपूर ः मुस्लिम बहूल असलेल्या अझरबैजान देशातील...
कांदा घेऊन जाणाऱ्या ट्रक ड्रायव्हरची...नाशिक : परराज्यांत होणाऱ्या कांद्याच्या...
हमीभाव खरेदी केंद्रावर आली वजनकाटे...अकोला ः शासनाने या हंगामात सुरु केलेल्या आधारभूत...
मराठवाड्यात रब्बी पेरणीला मिळेना गती लातूर : मराठवाड्यातील रब्बी पेरणीची गती...
परभणी जिल्ह्यात कापूस वेचणीसाठी...परभणी : जिल्ह्यात यंदाच्या हंगामात सद्य:स्थितीत...
अरुणा प्रकल्पग्रस्तांनी मांडले...सिंधुदुर्ग : आयुक्त कार्यालयावर ‘दे धडक बेधडक’...
पाण्याच्या निचऱ्यासाठी गादीवाफ्यावर धान...भंडारा ः‘पावसाच्या पाण्याचा योग्य निचरा...
अस्मानीमुळे नुकसान सोसवेना, चालविली...नाशिक : अगदी प्रतिकूल परिस्थितीत भांडवल जमा करून...
अचूक सांख्यिकीमुळे शेती उत्पन्न वाढविणे...नवी दिल्ली: बदलत्या हवामानाच्या आव्हानावर...
साखर उद्योगाने मूल्यपदार्थांकडे वळणे...पुणे: देशाच्या ग्रामीण अर्थकारणात मोलाचा वाटा...
पुणे जिल्हा परिषदेत येणार ‘महिला राज’पुणे  : जिल्हा परिषदेच्या नवीन अध्यक्ष...
पुणे बाजार समितीत रताळ्यांची २० टन आवक...पुणे  ःकार्तिकी एकादशीनिमित्ताने पुणे बाजार...
देशात कापूस उत्पादन घटणारजळगाव ः देशात सर्वाधिक कापूस उत्पादित करणाऱ्या...
कशामुळे घटले साताऱ्यातील स्ट्राॅबेरीचे...सातारा  ः जिल्ह्यात अतिपावसाचा फटका...
राष्ट्रीय कृषिमुल्य आयोगासमोर ऊस...पुणे : कायद्यातील उणिवांचा फायदा घेत ऊस उत्पादक...
साताऱ्यात पुढील वर्षी सहकारी संस्थांची...सातारा  : आगामी वर्ष हे सहकारातील विविध...
नगर जिल्हा परिषदेतही वाहताहेत...नगर ः राज्यात एकीकडे भाजपला सत्तेपासून दूर...
नुकसानग्रस्तांसाठीचे दोन हजार कोटी...मुंबई: राज्यातील ३४ जिल्ह्यांतील ३२५ तालुक्‍...