agriculture news in Marathi, Organic farming krushi vigyan kendra in Kaneri, Maharashtra | Agrowon

सेंद्रिय शेती कृषी विज्ञान केंद्रास कणेरीत प्रारंभ
टीम अॅग्रोवन
गुरुवार, 7 फेब्रुवारी 2019

या केंद्राच्या स्थापनेमुळे सेंद्रिय शेती करणाऱ्या इच्छुक शेतकऱ्यांना तंत्रज्ञानाची नवी दारे खुली होणार आहेत. अधिक माहिती तातडीने मिळाल्याने शेतकरी सेंद्रीय शेतीकडे निश्‍चित वळतील.
- श्री काडसिद्धेश्‍वर महाराज, मठाधिपती, कणेरी मठ, जि. कोल्हापूर

कोल्हापूर : कणेरी (ता. करवीर) येथील सिद्धगिरी मठावर केवळ सेंद्रिय शेतीवर संशोधन आणि विस्तार करणाऱ्या देशातील पहिल्या कृषी विज्ञान केंद्राची सुरवात करण्यात आली आहे. या केंद्राच्या माध्यमातनू सेंद्रिय शेतीला प्रोत्साहन देण्यासाठी फायदेशीर स्वरूपात सेंद्रिय शेतीवर संशोधन करण्यात येणार आहे. यासाठी शेतकऱ्यांचे संघटन करण्याचे काम केंद्राने सुरू केले आहे. काही महिन्यांपूर्वीच हे केंद्र मंजूर झाले होते. आता प्रत्यक्ष कामकाजास सुरवात झाली आहे. 

कोल्हापूर जिल्ह्यात या पूर्वीच तळसंदे येथे एक कृषी विज्ञान केंद्र आहे. सेंद्रिय शेतीला प्रोत्साहन कणेरी मठावर या नवीन केंद्रास मान्यता देण्यात आली. या केंद्रांतर्गत करवीर, कागल, चंदगड, गडहिंग्लज, भुदरगड, आजरा या तालुक्‍यांतील शेतकऱ्यांसाठी खास करून काम करण्यात येणार आहे. या तालुक्‍यात सेंद्रिय चळवळ वाढविण्याचे काम या केंद्रामार्फत करण्यात येईल. 

शेतकऱ्यांशी साधणार संवाद 
केंद्राकडे सध्या ६५ एकरांची जमीन आहे. तिथे सेंद्रिय पद्धतीने पिके घेऊन प्रात्यक्षिके घेण्यात आली आहेत. या प्रात्यक्षिकांच्या द्वारे शेतकऱ्यांना सेंद्रिय शेतीच्या बाबतीत नवी माहिती दिली जाइल. सध्या मठाच्या वतीने लखपती शेती हा नावीन्यपूर्ण उपक्रम सुरू आहे. याला आणखी तांत्रिक पद्धतीची जोड देऊन असे प्रयोग अनेक ठिकाणी व्हावेत, अशा योजना आखण्यात येणार आहेत. 

गावे दत्तक घेणार 
सूत्रबद्ध काम करण्याकरिता केंद्राच्या वतीने प्रत्येक तालुक्‍यातील एक गाव दत्तक घेऊन तिथे सेंद्रिय शेतीचे उपक्रम घेण्याचे केंद्राचे पहिल्या टप्प्यातील नियोजन आहे. पुढील तीन वर्षे या गावात सेंद्रिय पद्धतीने व्यवस्थापन करून शेती पिकविण्यात येणार आहे. यासाठी गाव निवडीची प्रक्रिया सुरू झाली आहे. 

सात शास्त्रज्ञांची नियुक्ती 
सध्या केंद्रप्रमुखासह विविध विभागांतील सहा युवा शास्त्रज्ञांची नियुक्ती करण्यात आली आहे. यामध्ये एका महिला शास्त्रज्ञाचाही समावेश आहे. गृहशास्त्र, पीक संरक्षक, मृदाशास्त्र, पशुविज्ञान, कृषी विस्तारक आदी क्षेत्रांतील शास्त्रज्ञ काम करणार आहेत. त्यांच्या मार्फत तंत्रज्ञान प्रसाराचे काम करण्यात येणार आहे. यामध्ये विविध प्रकारच्या सेंद्रिय निविष्ठा तिथेच तयार करून त्याचे वाटप शेतकऱ्यांना करण्यात येणार आहे. तसेच या निविष्ठा कशा करायच्या याबाबतचे मार्गदर्शनही करण्यात येईल. भविष्यात जैविक कीटकनाशके, बुरशीनाशके आदींची निर्मितीही करण्यात येईल. याच बरोबर देशी बियाण्यांची बॅंकही तयार करण्यात येणार आहे. अमृतपाणी, जीवामृत, व्हर्मिवॉश, चिकटसापळे, ब्रह्मास्त्र आदी निविष्ठांचे प्रशिक्षण शेतकऱ्यांना केंद्रामार्फत देण्यात येईल. सध्या मठावर देशी गायीच्या बावीस प्रजाती उपलब्ध आहेत. त्याही वाढविण्याबाबत प्रयत्न सुरू राहतील.

प्रतिक्रिया
केवळ सेंद्रिय शेतीवर काम करणारे हे देशातील पहिले कृषी विज्ञान केंद्र आहे. यामुळे सेंद्रिय शेतीवरील संपूर्ण संशोधन करून त्याचा लाभ शेतकऱ्यांना करून देण्याचा आमचा प्रयत्न आहे. मठाच्या कामाचा आम्हालाही संशोधन करताना फायदा होईल. एकत्रित प्रयत्नामुळे सेंद्रिय शेतीचा विस्तार वाढण्यास मदत होणार आहे. 
- डॉ. रवींद्र सिंह, वरिष्ठ शास्त्रज्ञ
कृषी विज्ञान केंद्र, कणेरी, जि. कोल्हापूर

 

इतर अॅग्रो विशेष
कोल्हापूरच्या घाटमाथ्यावर अतिवृष्टीचा...पुणे : कोकण, घाटमाथा, मध्य महाराष्ट्राच्या पश्‍...
विविधरंगी फुले, फीलर्सला गणेशोत्सवात...फुलांना वर्षभर मागणी राहते. मात्र, वर्षांतील काही...
एकरी सात टन भाताचे विक्रमी उत्पादनरत्नागिरी जिल्ह्यातील रीळ येथील मिलिंद वैद्य...
लष्करी अळीमुळे येतेय दूध व्यवसायावर संकटनगर ः मक्यावर आलेल्या अमेरिकन लष्करी अळीच्या...
मराठवाडा वॉटर ग्रिडची अंमलबजावणी...परभणी: मराठवाडा वॉटर ग्रिडची अंमलबजावणी व्यापक...
शेतकऱ्यांमध्ये केलेल्या जनजागृतीतून...बुलडाणा  ः कृषी विभागाने लष्करी अळीच्या...
पिंपळगाव बसवंत बाजार समितीत होणार...नाशिक: बाजार समितीचे कार्यक्षेत्र निफाड...
लष्करी अळीची शेतकऱ्यांमध्ये धास्तीरुईखेड मायंबा, जि. बुलडाणा ः ‘‘अमेरिकन लष्करी...
फवारणी केलेला मका चाऱ्यात वापरू नका:...पुणे (प्रतिनिधी)ः  राज्यात सध्या मक्यावर...
लष्करी अळीमुळे डेअरी, पोल्ट्रीला १३००...पुणे : राज्यातील डेअरी व पोल्ट्री उद्योगासाठी...
बाजार समित्यांतील रोख व्यवहारांवरील...नवी दिल्ली ः रोखीच्या व्यवहारांवर नियंत्रण आणून...
अन्नद्रव्यांचा वापर हवा संतुलितचशेतकऱ्यांनी माती आणि पाणी परिक्षणाबरोबरच...
मराठवाडा वॉटर ग्रिडचा संशयकल्लोळ! चिमणीचा खोपा ते राजवाडा, असे निवाऱ्याचे अनेक...
‘एफएमओ’चा सह्याद्री फार्म्सला १२०...नाशिक : शेतकरी उत्पादक कंपन्यांनी स्वतःच्या...
लष्करी अळीच्या नुकसानीचे पंचनामे का...औरंगाबाद : ‘‘शेती तोट्यात गेली, गावचं अर्थकारण...
जायकवाडी धरणातून पाण्याचा विसर्गजायकवाडी, जि. औरंगाबाद : जायकवाडी धरणामधून...
थकबाकीदार सूतगिरणीच्या संचालकांवर राज्य...मुंबई: कोट्यवधींचे कर्ज थकवल्याप्रकरणी राज्य...
रेशीम विभागाचा सुधारित आकृतीबंध...जालना: झपाट्याने वाढत असलेल्या रेशीम उद्योग व...
अमेरिकन लष्करी अळीकडून ४० टक्के मका फस्तपुणे: राज्यात मका पिकावर अमेरिकन लष्करी अळीचे...
लष्करी अळी आटोक्यात: कृषी विभागपुणे : राज्यात दोन लाख ६७ हजार हेक्टर क्षेत्रातील...