agriculture news in Marathi, Organic farming krushi vigyan kendra in Kaneri, Maharashtra | Agrowon

सेंद्रिय शेती कृषी विज्ञान केंद्रास कणेरीत प्रारंभ

टीम अॅग्रोवन
गुरुवार, 7 फेब्रुवारी 2019

या केंद्राच्या स्थापनेमुळे सेंद्रिय शेती करणाऱ्या इच्छुक शेतकऱ्यांना तंत्रज्ञानाची नवी दारे खुली होणार आहेत. अधिक माहिती तातडीने मिळाल्याने शेतकरी सेंद्रीय शेतीकडे निश्‍चित वळतील.
- श्री काडसिद्धेश्‍वर महाराज, मठाधिपती, कणेरी मठ, जि. कोल्हापूर

कोल्हापूर : कणेरी (ता. करवीर) येथील सिद्धगिरी मठावर केवळ सेंद्रिय शेतीवर संशोधन आणि विस्तार करणाऱ्या देशातील पहिल्या कृषी विज्ञान केंद्राची सुरवात करण्यात आली आहे. या केंद्राच्या माध्यमातनू सेंद्रिय शेतीला प्रोत्साहन देण्यासाठी फायदेशीर स्वरूपात सेंद्रिय शेतीवर संशोधन करण्यात येणार आहे. यासाठी शेतकऱ्यांचे संघटन करण्याचे काम केंद्राने सुरू केले आहे. काही महिन्यांपूर्वीच हे केंद्र मंजूर झाले होते. आता प्रत्यक्ष कामकाजास सुरवात झाली आहे. 

कोल्हापूर जिल्ह्यात या पूर्वीच तळसंदे येथे एक कृषी विज्ञान केंद्र आहे. सेंद्रिय शेतीला प्रोत्साहन कणेरी मठावर या नवीन केंद्रास मान्यता देण्यात आली. या केंद्रांतर्गत करवीर, कागल, चंदगड, गडहिंग्लज, भुदरगड, आजरा या तालुक्‍यांतील शेतकऱ्यांसाठी खास करून काम करण्यात येणार आहे. या तालुक्‍यात सेंद्रिय चळवळ वाढविण्याचे काम या केंद्रामार्फत करण्यात येईल. 

शेतकऱ्यांशी साधणार संवाद 
केंद्राकडे सध्या ६५ एकरांची जमीन आहे. तिथे सेंद्रिय पद्धतीने पिके घेऊन प्रात्यक्षिके घेण्यात आली आहेत. या प्रात्यक्षिकांच्या द्वारे शेतकऱ्यांना सेंद्रिय शेतीच्या बाबतीत नवी माहिती दिली जाइल. सध्या मठाच्या वतीने लखपती शेती हा नावीन्यपूर्ण उपक्रम सुरू आहे. याला आणखी तांत्रिक पद्धतीची जोड देऊन असे प्रयोग अनेक ठिकाणी व्हावेत, अशा योजना आखण्यात येणार आहेत. 

गावे दत्तक घेणार 
सूत्रबद्ध काम करण्याकरिता केंद्राच्या वतीने प्रत्येक तालुक्‍यातील एक गाव दत्तक घेऊन तिथे सेंद्रिय शेतीचे उपक्रम घेण्याचे केंद्राचे पहिल्या टप्प्यातील नियोजन आहे. पुढील तीन वर्षे या गावात सेंद्रिय पद्धतीने व्यवस्थापन करून शेती पिकविण्यात येणार आहे. यासाठी गाव निवडीची प्रक्रिया सुरू झाली आहे. 

सात शास्त्रज्ञांची नियुक्ती 
सध्या केंद्रप्रमुखासह विविध विभागांतील सहा युवा शास्त्रज्ञांची नियुक्ती करण्यात आली आहे. यामध्ये एका महिला शास्त्रज्ञाचाही समावेश आहे. गृहशास्त्र, पीक संरक्षक, मृदाशास्त्र, पशुविज्ञान, कृषी विस्तारक आदी क्षेत्रांतील शास्त्रज्ञ काम करणार आहेत. त्यांच्या मार्फत तंत्रज्ञान प्रसाराचे काम करण्यात येणार आहे. यामध्ये विविध प्रकारच्या सेंद्रिय निविष्ठा तिथेच तयार करून त्याचे वाटप शेतकऱ्यांना करण्यात येणार आहे. तसेच या निविष्ठा कशा करायच्या याबाबतचे मार्गदर्शनही करण्यात येईल. भविष्यात जैविक कीटकनाशके, बुरशीनाशके आदींची निर्मितीही करण्यात येईल. याच बरोबर देशी बियाण्यांची बॅंकही तयार करण्यात येणार आहे. अमृतपाणी, जीवामृत, व्हर्मिवॉश, चिकटसापळे, ब्रह्मास्त्र आदी निविष्ठांचे प्रशिक्षण शेतकऱ्यांना केंद्रामार्फत देण्यात येईल. सध्या मठावर देशी गायीच्या बावीस प्रजाती उपलब्ध आहेत. त्याही वाढविण्याबाबत प्रयत्न सुरू राहतील.

प्रतिक्रिया
केवळ सेंद्रिय शेतीवर काम करणारे हे देशातील पहिले कृषी विज्ञान केंद्र आहे. यामुळे सेंद्रिय शेतीवरील संपूर्ण संशोधन करून त्याचा लाभ शेतकऱ्यांना करून देण्याचा आमचा प्रयत्न आहे. मठाच्या कामाचा आम्हालाही संशोधन करताना फायदा होईल. एकत्रित प्रयत्नामुळे सेंद्रिय शेतीचा विस्तार वाढण्यास मदत होणार आहे. 
- डॉ. रवींद्र सिंह, वरिष्ठ शास्त्रज्ञ
कृषी विज्ञान केंद्र, कणेरी, जि. कोल्हापूर

 


इतर अॅग्रो विशेष
जळगाव बाजारसमितीत सोशल डिस्टन्सिंगकडे...जळगाव  ः येथील बाजार समितीत भाजीपाल्याची आवक...
देशात कोरोनाबाधीत १०७१ रुग्ण  नवी दिल्ली: देशात कोरोनाबाधीत रुग्णांची...
कोकण रेल्वेकडून अत्यावश्यक वस्तूंची जलद...रत्नागिरीः देशभरातील जनतेला आवश्यक वस्तूंचा...
सोनाई प्रकल्पात दहा लाख लिटर दूध नासले...पुणे: कोरोनामुळे राज्यात दुधाचा महापूर सुरू झाला...
बार्शी तालुक्यातील द्राक्षपट्टा...सोलापूर  ः कोरोना विषाणूच्या पार्श्वभूमीवर...
पुणे विभागात ३२९ क्विंटल भाजीपाल्याची...पुणे  ः ‘कोरोना’चा प्रादुर्भाव रोखण्यासाठी...
शाळांमध्ये शिल्लक धान्यांचे ...पुणे : कोरोनाच्या पार्श्वभुमीवर राज्यातील शाळांना...
कृषी पदव्युत्तर पदवी प्रवेशाच्या सामाईक...पुणे  : महाराष्ट्र कृषी विद्यापीठ परीक्षा...
शालेय विद्यार्थ्यांना मिळणार तांदूळ,...नगर ः शालेय पोषण आहार योजनेंतर्गत ग्रामीण भागातील...
लॉकडाऊनमधून बियाणे उद्योग वगळलापुणे : शेतकऱ्यांना बियाण्यांचा पुरवठा सुरळीत...
पुणे बाजार समितीत आज केवळ फळे, कांदा...पुणे: लॉकडाऊनमध्ये बाजार समित्यांमध्ये...
'कृषी'च्या सामाईक प्रवेश परिक्षेत...परभणी: महाराष्‍ट्र कृषी विद्यापीठे परीक्षा...
संकटातही कंदरच्या शेतकऱ्यांकडून आखातात...पुणेः सोलापूर जिल्ह्यातील कंदर (ता. करमाळा) येथील...
मध्य महाराष्ट्र, विदर्भात वादळी पावसाचा...पुणे : राज्यात पुर्वमोसमी पावसाला पोषक हवामान आहे...
माल वाहतुक करणाऱ्या वाहनांवरील टोल...मुंबई ः ‘कोरोना’च्या पार्श्वभूमीवर राज्यातील...
स्पेनच्या राजकन्येचा कोरोनामुळे मृत्यू...माद्रीद : स्पेनच्या राजकन्या मारीया टेरेसा यांचा...
राज्यात १२ नवे कोरोना रुग्ण, बाधितांची...मुंबई: राज्यात १२ नवे कोरोना पॉझिटिव्ह रुग्ण...
पुण्यात पोलिस बंदोबस्तात बाजार समिती...पुणे : कोरोनामुळे शहरात लॉकडाऊन असतानाही...
पुणे बाजार समिती आजपासून सुरु; मात्र...पुणे : कोरोना विषाणूमुळे सुरू असलेल्या...
देशातील वस्त्रोद्योगाला दोन लाख कोटींचा...जळगाव ः देशात शेतीनंतर रोजगाराचा व आर्थिक...