Agriculture news in marathi production of khakra, cakes and pickles from jackfruit | Agrowon

फणसापासून तयार करा खाकरा, केक अन् लोणचे

प्रा. पल्लवी कांबळे, प्रा. सोमेश्‍वर खांडेकर
बुधवार, 24 जून 2020

विविध पदार्थांचे पोषणमूल्य वाढविण्यासाठी फणस बी पावडरचा वापर केला जातो. खाकरा, शेव, विविध बेकरी उत्पादने, रोजच्या आहारातील पोळी यामध्ये फणस बीचा वापर करता येतो.
 

विविध पदार्थांचे पोषणमूल्य वाढविण्यासाठी फणस बी पावडरचा वापर केला जातो. खाकरा, शेव, विविध बेकरी उत्पादने, रोजच्या आहारातील पोळी यामध्ये फणस बीचा वापर करता येतो.

फणसाच्या फळांचे ढोबळमानाने कापा व बरका असे दोन प्रकार पडतात. कापा प्रकारच्या फणसातील गरे कडक, खुसखुशीत, चवीला जास्त गोड व रुचकर तर बरका फणसाचे गरे नरम, चवीला कमी गोड किंवा सपक असतात. फणसाचे पिकलेले गरे खाल्ले जातात. त्यापासून जॅम, जेली, लोणची व पाक हे खाद्यपदार्थ तयार करतात. कोवळ्या फणसाची भाजी केली जाते. तसेच कच्च्या फणसाचे लोणचे, सूप किंवा चिप्स बनविले जातात.

फणसाचा गर हवाबंद करून त्याची विक्री केली जाते. फणसाच्या गरापासून फ्रूट लेदर, शुगर फ्री बेकरीचे पदार्थ, जॅम तसेच विविध प्रकारची पेये तयार केली जातात. फणस गरापासून वाइनसुद्धा बनवली जाते. फणसाची बी वाळवून पावडर करून किंवा भाजून खाल्ली जाते. विविध पदार्थांचे पोषणमूल्य वाढवण्यासाठी फणस बी पावडरचा वापर केला जातो. खाकरा, शेव, विविध बेकरी उत्पादने, रोजच्या आहारातील पोळी यामध्ये फणस बीचा वापर करता येतो. फणसाच्या लाकडाचा फर्निचर निर्मितीसाठी केला जातो.

विविध प्रक्रियायुक्त पदार्थ 

ज्यूस
साहित्य 
फणस गर  ५०० ग्रॅम, साखर २७५ ग्रॅम, पाणी २.५ लिटर, ग्वार गम ०.२५ ग्रॅम.

कृती
पिकलेल्या फणस गराचा ५०० ग्रॅम पल्प घ्यावा. पाक तयार करण्यासाठी २.५ लिटर पाण्यात २७५ ग्रॅम साखर मिसळून चांगली विरघळून घ्यावी. तयार साखरेच्या पाकात फणसाचा पल्प एकत्रित करून चांगले ढवळून घ्यावे. या गरम मिश्रणात सायट्रिक आम्ल आणि ग्वार गम पूर्णपणे मिसळावेत. मिश्रणाचा टी.एस.एस. १० आल्यानंतर उष्णता देणे बंद करून गरम मिश्रण लगेच बाटलीत भरावे.

कप केक 
साहित्य 

फणसाचा पल्प २०० ग्रॅम, फणसाचे तुकडे १० ग्रॅम, मैदा २५० ग्रॅम, मिल्क पावडर १०० ग्रॅम, बेकिंग पावडर ३.७५ ग्रॅम, बेकिंग सोडा ३.७५ ग्रॅम, बटर ५० ग्रॅम.

कृती
मैदा चाळणीने चाळून त्यात बेकिंग पावडर आणि सोडा टाकून पुन्हा चाळून घ्यावा. दुसऱ्या भांड्यात बटर, फणसाचा पल्प, मिल्क पावडर एकत्र करून ब्लेंडरमधून काढावे. या मिश्रणात मैदा टाकून पुन्हा ब्लेंडरमधून काढावे. नंतर त्यात फणसाचे तुकडे टाकावेत. केकचा आकार येण्यासाठी मफीन्स पात्रांचा वापर करावा. या पात्रांना मिश्रण चिकटू नये, यासाठी पात्रास बटर आणि मैदा लावावा. पात्रांमध्ये तीन चतुर्थांश भाग तयार मिश्रण भरून बेकिंग ओव्हनमध्ये १८० अंश सेल्सिअस तापमानास २० मिनिटांसाठी ठेवावे. चांगले भाजलेले केक २० ते २५ मिनिटे थंड होण्यास ठेवून द्यावेत.

लोणचे
साहित्य 
 कच्च्या फणस गराच्या फोडी २५० ग्रॅम, तेल, बडीशेप ६.२५ ग्रॅम, मेथी बी ३.७५ ग्रॅम,  काश्मिरी मिरची पावडर ६.२५ ग्रॅम, बेडगी मिरची पावडर २.५ ग्रॅम, हिंग २.५ ग्रॅम, मोहरी डाळ १२.५ ग्रॅम, लवंग १.२५ ग्रॅम, मसाला वेलची १.२५ ग्रॅम,  काळी मिरी १.२५ ग्रॅम, मीठ ३० ग्रॅम.

कृती
मोहरी डाळ कढईत चांगली भाजून घ्यावी. थंड झाल्यावर त्याची मिक्सरमधून जाडसर भरड करावी. लवंग, मोठी वेलची, बडीशेप, मेथी बी वेगवेगळे भाजून त्यांची जाडसर भरड करून घ्यावी. एका खोल भांड्यात कच्च्या फणस गराच्या फोडी घेऊन त्यात मीठ, भाजलेल्या मोहरी डाळीची भरड, काश्मिरी मिरची पावडर, बेडगी मिरची पावडर आणि मसाल्यांची भरड एकत्रित करावी. या मिश्रणात तापवून कोमट केलेले तेल मिसळावे. तयार मिश्रणास काही वेळ चांगले ढवळून घ्यावे आणि काचेच्या भरणीत भरावे.

कच्च्या फणसाचा खाकरा
साहित्य

कच्च्या फणस गराचा पल्प १०० ग्रॅम, मैदा ७५ ग्रॅम, गव्हाचे पीठ ७५ ग्रॅम, तीळ १.५ ग्रॅम, धने पावडर ३.७५ ग्रॅम, आमचूर पावडर ३.७५ ग्रॅम, लाल मिरची पावडर २.२५ ग्रॅम, मीठ ३ ग्रॅम, तेल ७.५ ग्रॅम.

कृती 
कच्च्या फणस पल्पमध्ये मैदा, गव्हाचे पीठ, तेल, मीठ, तीळ, धने पावडर, आमचूर पावडर, लाल मिरची पावडर एकत्रित करून चांगले मळून घ्यावे. या मळलेल्या कणकेच्या गोळ्यावर ओले सुती कापड ठेवून त्यास १५ ते २० मिनिटे ठेवून द्यावे. नंतर त्याचे ४० ते ४५ ग्रॅम वजनाचे छोटे गोळे करावेत. तयार छोटे गोळे पातळ लाटून गरम तव्यावर दोन्ही बाजूने खरपूस शेकून घ्यावे. थंड करून तयार खाकरा हवाबंद पाकिटात सील करावा.

संपर्क - प्रा. पल्लवी कांबळे, ८३२९३७५३९०
(आदित्य अन्न तंत्रज्ञान महाविद्यालय, बीड)


इतर कृषी प्रक्रिया
श्रीवर्धनी सुपारीचे संवर्धन आवश्यकसुपारी हे परपरागीकरण होणारे झाड असल्याने...
फणसामध्ये आहे प्रक्रिया उद्योगाची संधीफणसातील गरे तसेच बिया खाण्यायोग्य असून गरापासून...
फणसापासून तयार करा खाकरा, केक अन् लोणचेविविध पदार्थांचे पोषणमूल्य वाढविण्यासाठी फणस बी...
प्रक्रिया उद्योगात गवती चहाला मागणीगवती चहामध्ये अत्यावश्यक तेल असते. हे तेल सुगंधीत...
बहुगुणी शेवग्याचे मूल्यवर्धित पदार्थशेवग्यामध्ये उच्च पौष्टिक आणि औषधी मूल्य आहेत....
प्रक्रिया अन् आरोग्यासाठी शेवगाशेवग्याचे मूळ, फूल, पाने व साल यांचा वापर...
प्रक्रिया उद्योगाला चालना देणारे मेगा...शेतकरी, प्रक्रिया करणारे आणि किरकोळ विक्रेत्यांना...
कोकमपासून प्रक्रियायुक्त पदार्थकोकम फळ कच्चे असताना व पिकून लाल रंगाचे झाल्यावर...
करवंदापासून बनवा चटणी,जॅम, लोणचेकरवंद प्रक्रियेसाठी मोठ्या भांडवली गुंतवणुकीची...
कलिंगडापासून तयार करा विविध...कलिंगड फळ खाण्याने किंवा ताजा रस पिल्याने...
जांभळापासून स्क्वॅश,जॅम,जेलीमे महिन्याच्या शेवटी व जून, जुलै महिन्यात...
राईसमिल, पोहे निर्मितीतून व्यवसायवृद्धीवेहेळे (ता. चिपळूण, जि. रत्नागिरी) येथे शंकर जाधव...
काजू बोंडापासून प्रक्रियायुक्त पदार्थमहाराष्ट्रात विशेषतः कोकणात काजूपासून बी व काजू...
आरोग्यदायी कलिंगडकलिंगडात जीवनसत्त्व अ आणि क भरपूर प्रमाणात असून...
फळे व पालेभाज्यांचे कॅनिंगफळे व पालेभाज्या प्रक्रिया आणि निर्जंतुकीकरण...
बचतगटाच्या महिलांनी नव्या ग्राहकांसह...कोरोनाच्या नव्याने उद्भवलेल्या परिस्थितीमुळे...
अन्नधान्य साठवणुकीच्या पद्धतीशेतीमालाच्या साठवणुकीच्या काही पारंपरिक पद्धती या...
फळे आणि भाज्या निर्जलीकरणाच्या विविध...मागील भागात आपण छोट्या प्रमाणावर उद्योग करणाऱ्या...
फळे, भाज्या निर्जलीकरणाच्या विविध पध्दतीफळे व भाज्यांमध्ये असणारी नैसर्गिक आर्द्रता कमी...
असे तयार करा कारल्यापासून चिप्स, रसकारले चवीने कडू असले तरी आरोग्यासाठी खूप फायदेशीर...