Agriculture news in Marathi Production of test tube baby in goat | Agrowon

शेळीमध्ये टेस्ट ट्यूब बेबीची निर्मिती

टीम अॅग्रोवन
सोमवार, 18 ऑक्टोबर 2021

अकोला येथील पशुप्रजनन, स्त्रीरोग व प्रसूतिशास्त्र विभागामध्ये टेस्ट ट्यूब बेबी (इन व्हिट्रो फर्टिलायझेशन) तंत्राचा वापर करून शेळीमध्ये शरीरबाह्य फलन आणि भ्रूण निर्मितीबाबत यशस्वी संशोधन करण्यात आले.

अकोला ः महाराष्ट्र पशू व मत्स्य विज्ञान विद्यापीठ, नागपूर अंतर्गत स्नातकोत्तर पशुवैद्यक व पशुविज्ञान संस्था, अकोला येथील पशुप्रजनन, स्त्रीरोग व प्रसूतिशास्त्र विभागामध्ये टेस्ट ट्यूब बेबी (इन व्हिट्रो फर्टिलायझेशन) तंत्राचा वापर करून शेळीमध्ये शरीरबाह्य फलन आणि भ्रूण निर्मितीबाबत यशस्वी संशोधन करण्यात आले. संस्थेच्या प्रक्षेत्रावर नुकताच एका शेळीने तीन करडांना (२ नर व १ मादी) जन्म दिला.

सध्याच्या काळात शेळ्यांची उत्पादकता आणि आनुवंशिकता वेगाने वाढवायची असेल, तर जैविक तंत्रज्ञानाचा वापर हा चांगला पर्याय आहे. या संशोधनाबाबत प्रकल्पाचे प्रमुख संशोधक डॉ. चैतन्य पावशे यांनी सांगितले, की शरीरबाह्य फलन आणि भ्रूणनिर्मिती प्रयोगासाठी कत्तलखान्यातून शेळ्यांची बिजांडे आणली. त्यातील स्त्रीबीजकोषातून स्त्रीबीजे बाहेर काढली. त्यांना प्रयोगशाळेत योग्य माध्यमात परिपक्व करून फलन माध्यमात शुक्राणू सोबत फळवली गेले. फलन माध्यमात शुक्राणू टाकण्याआधी वीर्यातील नको असलेले घटक काढून त्यावर उपचार केले. योग्य तेच शुक्राणू फलन माध्यमात स्त्रीबीजासोबत सोडण्यात आले. भ्रूण प्रत्यारोपणक्षम होईपर्यंत दोन ते तीन दिवस प्रयोगशाळेत योग्य माध्यमात इन्क्यूबेटरमध्ये ठेवण्यात आले. 

साधारणपणे ६० ते ७२ तासांनंतर ४ ते ८ पेशी असलेले भ्रूण शस्त्रक्रिया करून प्रत्यारोपणक्षम भ्रूण दाई शेळीमध्ये प्रत्यारोपित करण्यात आले. भ्रूणाचा उर्वरित विकास हा दाई शेळी मातेच्या गर्भाशयात करण्यात आला. भ्रूण प्रत्यारोपण करण्यासाठी दाई शेळ्यांची निवड पशुसंवर्धन व दुग्धशास्त्र विभाग, डॉ. पंजाबराव देशमुख कृषी विद्यापीठाच्या प्रक्षेत्रावरून करण्यात आली. प्रत्यारोपित केलेल्या शेळ्यांची गर्भ तपासणी करण्यात आली. यामध्ये सहापैकी एका शेळीने १४९ दिवसानंतर तीन करडांना (२ नर व १ मादी) जन्म दिला आहे.

शेळ्यांमधील शरीरबाह्य भ्रूणनिर्मिती मानकीकरणाचे संशोधन डॉ. चैतन्य पावशे (विभाग प्रमुख, पशुप्रजनन, स्त्रीरोग व प्रसूतिशास्त्र विभाग) आणि विद्यार्थी करत आहेत. या संशोधन प्रकल्पामध्ये पशुप्रजनन, स्त्रीरोग व प्रसूतिशास्त्र विभागातील विद्यार्थी डॉ. मेघा अम्बालकर, डॉ. रुचिका सांगळे तसेच प्राध्यापक डॉ. श्याम देशमुख, डॉ. महेश इंगवले, शस्त्रक्रिया विभागातील डॉ. मिलिंद थोरात, डॉ. रत्नाकर राउळकर, डॉ. महेश पवार, औषधी शास्त्र विभागातील डॉ. सुनील वाघमारे, डॉ. वैजनाथ काळे, प्रमोद पाटील, श्री. राठोड, दत्ता गायकवाड, श्री. डोंगरे तसेच पशुसंवर्धन व दुग्धशास्त्र विभाग प्रमुख डॉ. शेषराव चव्हाण यांची मदत लाभली. या प्रकल्पाला महाराष्ट्र पशू व मत्स्य विज्ञान विद्यापीठाचे कुलगुरू डॉ. आशिष पातुरकर आणि संशोधन संचालक डॉ. नितीन कुरकुरे यांचे मार्गदर्शन मिळाले आहे.


इतर अॅग्रो विशेष
‘पशुसंवर्धन’च्या लाभासाठी मराठवाड्यातून...औरंगाबाद : पशुसंवर्धन विभागांतर्गत विविध लाभाच्या...
‘नाफेड’साठी खरेदी केलेला कांदा चाळीतच...नाशिक : केंद्राच्या भाव स्थिरीकरण योजनेअंतर्गत ‘...
ढगाळ हवामानासह हलक्या पावसाची शक्यतापुणे : राज्याच्या किमान तापमानात घट होत असतानाच,...
देशात नवा खत कायदा आणण्याच्या हालचालीपुणे ः देशासाठी स्वतंत्र खत कायदा तयार करण्याच्या...
शेवग्याला दराची झळाळीकोल्हापूर : राज्यात नुकत्याच झालेल्या...
बायो-सीएनजी गॅसवर ट्रॅक्टर चालविण्याचा...माळेगाव, जि. पुणे ः शेती आणि शेतीपूरक व्यवसाय...
बायोसिरप तंत्रामुळे इथेनॉल उद्योगाचे...पुणे ः उसाच्या रसापासून इथेनॉल तयार करता येते;...
उसातील सोयाबीनचे एकरी १८ क्विंटल उत्पादनपुणे जिल्ह्यात कोऱ्हाळे बु. थोपटेवाडी (ता....
कांदा बीजोत्पादनात प्रावीण्य मिळवलेले...अंतापूर (ता.सटाणा. जि. नाशिक) येथील नानाजी...
राज्यामध्ये थंडीत वाढ होण्याची शक्यतापुणे : राज्याच्या किमान तापमानात घट होऊ लागली आहे...
मराठवाड्यात रब्‍बीत कपाशीची लागवडऔरंगाबाद : मराठवाडा म्हणजे कपाशीचा पट्टा. या...
मर रोगामुळे तुरीचे उभे पीक वाळू लागलेनांदेड : जिल्ह्यात अतिवृष्टीच्या तडाख्यातून...
बळिराजासाठी पोलिस आले धावूनसिरोंचा, गडचिरोली : शेतात पांढरे सोने, अर्थात...
आंदोलनातील शहिदांना आर्थिक भरपाई द्यावी...नवी दिल्ली ः कृषी कायद्यांविरोधातील शेतकरी...
आरक्षण नाही, तर मतदान नाही; ओबीसींचा...भंडारा : २७ टक्के ओबीसी आरक्षणाबाबत राज्य सरकारने...
सोयाबीन बाजारात हेलकावेपुणे ः पंधरा दिवसांपासून सोयाबीन बाजारात चढ-उतार...
नांदेड जिल्ह्यात फळपीक विमा मंजुरीची...नांदेड : मागील वर्षी मृग तसेच आंबिया बहरासाठी...
औरंगाबाद : जमिनीवरील अत्याचार थांबवू;...औरंगाबाद : आम्ही आमच्या गावातील जमिनीवर होणारे...
उत्पादन खर्च वाढल्याने येवल्याची पैठणी...येवला, जि. नाशिक : राजवस्त्र, अर्थात येवल्याची...
रेशीम कोषाला सोनेरी दिवसपुणे : चालू वर्षी रेशीम कोषाला सोन्याचे दिवस आले...