agriculture news in Marathi, seed industry will grow be double in next five years, Maharashtra | Agrowon

बियाणे उद्योग पाच वर्षांत दुप्पट होणार
टीम अॅग्रोवन
शुक्रवार, 30 मार्च 2018

वाढती लोकसंख्या आणि पोषक आहाराकडे लोकांचा वाढतो आहे. त्यामुळे भारतात वाढत्या लोकसंख्येची भाजीपाल्याची मागणी भागविण्यासाठी पुढील पाच वर्षांत भाजीपाल्याचे उत्पादन ३५ टक्क्यांनी वाढवावे लागणार आहे. 
- सचिन सचदेवा, सहयोगी अध्यक्ष, ‘इक्रा’

नवी दिल्ली ः देशाची वाढती लोकसंख्या विचारात घेता येणाऱ्या काळात भाजीपाल्याला मोठी मागणी वाढणार आहे. ही वाढलेली मागणी पूर्ण करताना भाजीपाला बियाण्यालाही मागणी वाढणार आहे. त्यामुळे येणाऱ्या पाच वर्षांत देशातील भाजीपाला बियाणे उद्योग दुप्पटीने वाढून सध्याच्या ४ हजार कोटींवरून ८ कोटींवर जाईल, अशी माहीत ‘इक्रा’ या नामांकन संस्थेने प्रसिद्ध केलेल्या अहवालातून दिली आहे. 

भाजीपाला बियाणे उद्योग पाच वर्षांत दुप्पट होणार असून त्यात जास्त वाव हा हायब्रीड बियाण्याला राहील, असेही अहवालात म्हटले आहे.

‘‘सध्या लोकांमध्ये आरोग्यविषयक जागृती होत आहे. लोक पोषक आणि पौष्टीक खाण्याकडे वळत आहेत. त्यातच लोकसंख्येचा वाढता दर यामुळे भाजीपाला खाण्याकडे लोकांचा वाढतो आहे. भारतात वाढत्या लोकसंख्येची भाजीपाल्याची मागणी भागविण्यासाठी पुढील पाच वर्षांत भाजीपाल्याचे उत्पादन ३५ टक्क्यांनी वाढवावे लागणार आहे. उत्पादन वाढविण्यासाठी लागवड वाढवावी लागेल. त्यासाठी मोठ्या प्रमाणात बियाण्याला मागणी वाढले. तसेच शेतकरी जास्त उत्पादनासाठी हायब्रीड बियाण्याचीही मागणी वाढवतील. त्यामुळे हायब्रीड बियाणे उद्योगही वाढेल. त्यामुळे येणाऱ्या पाच वर्षांत बियाणे उद्योगाची उलाढाल सध्याच्या ४ हजार कोटींवरून ८ हजार कोटींवर जाईल. ही वाढ दुप्पट आहे’’.

जागतिक सरासरीपेक्षा कमी उत्पादकता
भारतात मागील अडीच दशकापासून भाजीपाल्याच्या उत्पादनात खूपच धीमी वाढ झाली आहे. वर्ष १९९२ मध्ये भाजीपाला उत्पादन ५९ दशलक्ष टन होते, तर २०१८ मध्ये १८१ दशलक्ष टन उत्पादन होण्याचा अंदाज आहे. ही वाढ देशात वाढलेली भाजीपाला लागवड आणि उत्पादकतेतील वाढीमुळे झाली आहे. तसेच केंद्र आणि राज्य सरकारांनीही भाजीपाला उत्पादन वाढीसाठी अनेक उपाय केले आहेत. उत्पादन वाढीच्या धिम्या गतीनेही भारतातील उत्पादकताही अनेक देशांच्या उत्पादकतेपेक्षा जास्त आहे. मात्र जागतिक सरासरी उत्पादकतेपेक्षा कमी आहे.  

हायब्रीड बियाणे उपयुक्त
‘‘शेतकऱ्यांमध्ये हायब्रीड बियाण्याबद्दल जागृती केल्यास आणि त्यांना अावश्यक ते तंत्रज्ञान उपलब्ध करून दिल्यास या बियाण्याचा मोठा फायदा होणार आहे. भाजीपाला पीक उत्पादन वाढीसाठी हायब्रीड बियाण्याचा वापर उपयुक्त ठरेल. तसेच देशातील विविध भागांत त्या त्या ठिकाणच्या बदलत्या वातावरणात तग धरणाऱ्या हायब्रीड बियाण्याचा विकास करणे गरजेचे आहे. त्यासाठी या बियाण्याच्या संशोधन आणि विकासासाठी पर्याप्त निधी उपलब्ध करून देणे गरजेचे आहे,’’ असे ‘इक्रा’चे सहयोगी अध्यक्ष सचिन सचदेवा म्हणाले. 

विपणनातील नियोजनाअभावी तुटवडा
    पोषणविषक मार्गदर्शक तत्त्वांनुसार देशात प्रतिव्यक्ती ११० किलो भाजीपाल्याची आवश्यकता आहे. तर भारतात सध्या प्रतिव्यक्ती १४० किलो भाजीपाला उपलब्ध आहे. तरीही भाजीपाला वितरण साखळीतील नियोजनाअभावी भाजीपाल्याचा तुटवडा निर्माण होतो. त्यामुळे लोकांना पोषणविषयक गरज भागविता येत नाही. तसेच भाजीपाला नाशवंत असल्याने त्याची मोठ्या प्रमाणात नासाडी होते. भाजीपाल्याची काढणी, साठवण, प्रतवारी, वाहतूक, पॅकिंग आणि वितरण या काळात जवळपास ३० टक्के नासाडी होते. 
 

इतर अॅग्रो विशेष
युवा कृषी कौशल्य विकासासाठी सहकार्य करारपुणे ः आंतरराष्ट्रीय युवा कौशल्य दिनाचे औचित्य...
महाराष्ट्राला ‘स्किल कॅपिटल' बनवावेः...मुंबई ः महाराष्ट्र शासनाच्या छत्रपती राजाराम...
कोकण, घाटमाथ्यावर हलक्या सरींचा अंदाज पुणे ः  उत्तर भारतामध्ये असलेल्या कमी...
तीन हजार शेतकऱ्यांच्या मूल्यांकनाचा...कोल्हापूर ः कृषी कौशल्य विकास प्रशिक्षण पूर्ण...
सांगली जिल्ह्यातील द्राक्ष उत्पादकांचे...सांगली : जिल्ह्यातील एक हजारांवर द्राक्ष उत्पादक...
कर्जमाफीतील तक्रार निवारणासाठी समिती...पुणे ः छत्रपती शिवाजी महाराज शेतकरी सन्मान...
विविध तंत्रांच्या वापरातून प्रयोगशील...भोसी (जि. हिंगोली) येथील गोरखनाथ हाडोळे विविध...
उत्कृष्ठ व्यवस्थापनातून खरीप कांद्याचे...बुलडाणा जिल्ह्यातील डोणगाव येथील आखाडे कुटुंबाने...
‘पक्षाघाता’च्या साथीत कायदा बासनात"व्हेन मेन आर प्युअर लॉज आर युजलेस. व्हेन मेन आर...
चिंता वाढविणारी उघडीपराज्यात मॉन्सूनच्या पावसाचा काहीसा जोर कमी झाला...
ऊन-सावल्यांच्या खेळात पावसाची दडी;...पुणे : मॉन्सून सक्रिय नसल्याने राज्याच्या बहुतांश...
पीकविम्यासाठी आतापर्यंत साडेतीन लाख...पुणे  : पंतप्रधान पीकविमा योजनेसाठी चालू...
कमी खर्चात वाइननिर्मितीचे तंत्र विकसित...पुणे : महाराष्ट्र विज्ञान वर्धिनीच्या आघारकर...
शेंगासोबतच शेवग्याची पावडर ठरतेय...संपूर्ण २० एकर क्षेत्रांमध्ये शेवगा लागवडीचा...
मराठवाड्यात दुष्काळाची धग कायमऔरंगाबाद : पावसाळा सुरू होऊन महिना उलटला,...
मराठा उमेदवारांच्या खुल्या प्रवर्गातील...मुंबईः मराठा आरक्षणाला स्थगिती असताना खुल्या...
मराठवाड्यात ४८ टक्‍के पेरणी; पिके...औरंगाबाद : मराठवाड्यातील खरिपाच्या ४९ लाख ९६...
बिस्किटउद्योगातून आर्थिक प्रगतीमौजे सांगाव (ता. कागल, जि. कोल्हापूर) येथील...
शेती, शिक्षण अन् ग्रामविकासात ‘वसुधा’...धुळे येथील वन्य सुस्थापन धारा (वसुधा) ही...
।। जातो माघारी पंढरीनाथा । तुझे दर्शन...पंढरपूर, जि. सोलापूर सावळ्या विठुरायाचे दर्शन आणि...