agriculture news in marathi, Soyabean crops becomes major in Marathwada | Agrowon

मराठवाड्यात सोयाबीन क्षेत्राला भरती; अन्नधान्य पिकांना आेहोटी
संतोष मुंढे
शनिवार, 19 मे 2018
  • वीस वर्षांत सर्वसाधारण खरीप क्षेत्रात १८ लाख हेक्‍टरने वाढ
  • सरासरी क्षेत्राच्या तुलनेत कपाशीचे क्षेत्र जैसे थे

औरंगाबाद : मराठवाड्यातील खरिपाच्या क्षेत्रात १९९७-९८ ते २०१७-१८  या वीस वर्षांत १८ लाख २१ हजार हेक्‍टरने वाढ झाली. यात सोयाबीन क्षेत्रात ३६ टक्‍क्‍यांनी वाढ झाली असून ज्वारी, बाजरी आदी अन्नधान्यांच्या पीकक्षेत्रात मात्र घट नोंदली गेली आहे. कपाशीचे सर्वसाधारण क्षेत्राच्या तुलनेत प्रत्यक्ष पेरणी होणाऱ्या क्षेत्राचा टक्‍का मात्र कायम राहिला आहे. 

साधारणत: वीस वर्षांपूर्वी म्हणजे १९९७-९८ मध्ये मराठवाड्यात भात, मका, ज्वारी, बाजरी, तूर, मूग, उडीद, सोयाबीन, कपाशी आदी पिकं घेतली जायची. त्या वेळी मराठवाड्यातील खरिपाचे सर्वसाधारण क्षेत्र ३० लाख ९० हजार हेक्‍टर होते. १९९७-९८ च्या तुलनेत २०१७-१८ मध्ये वीस वर्षांच्या कालावधीत मराठवाड्यातील खरिपाचे सर्वसाधारण क्षेत्र १८ लाख २१ हजार हेक्‍टरने वाढून ४९ लाख ११ हजार हेक्‍टरवर पोचले.खरिपाचा क्षेत्रविस्तार झाला असताना पिकात कोणताही बदल झाला नाही. परंतु, त्या पिकांच्या क्षेत्रात मात्र घट वाढ नोंदली गेली आहे. ज्वारीचे क्षेत्र २६ टक्‍क्‍यांवरून ३ टक्‍क्‍यांवर, तर भाताचे क्षेत्र ३ टक्‍क्‍यांवरून ०.१५ टक्‍क्‍यांवर व बाजरीचे क्षेत्र १४ टक्‍क्‍यांवरून ३ टक्‍क्‍यांवर आले आहे. वीस वर्षात अन्नधान्यांची पीक ४० टक्‍क्‍यांवरून ६ टक्‍क्‍यांपर्यंत घटली. 

कपाशीचे क्षेत्र मात्र सर्वसाधारण क्षेत्राच्या तुलनेत जैसे थे म्हणजे ३४ टक्‍केच राहिले आहे. सोयाबीनच्या क्षेत्रात लक्षणीय वाढ झाली आहे. १९९७-९८ मध्ये सर्वसाधारण क्षेत्राच्या तुलनेत केवळ एक टक्‍का असलेले सोयाबीनचे क्षेत्र ३६ टक्‍क्‍यांनी वाढून आता ३७ टक्‍क्‍यांवर पोचले आहे. 
 

पीक क्षेत्र १९९७-९८ क्षेत्र २०१७-१८
ज्वारी ७ लाख ९९ हजार हेक्‍टर १ लाख ५५ हजार हेक्‍टर
बाजरी ४ लाख २७ हजार हेक्‍टर १ लाख ३६ हजार हेक्‍टर
सोयाबीन ३१ हजार हेक्‍टर १७ लाख २५ हजार हेक्‍टर
मका १ लाख ९९ हजार हेक्‍टर २ लाख ७९ हजार हेक्‍टर
कापूस १० लाख ७२ हजार हेक्‍टर १५ लाख ९२ हजार हेक्‍टर
भात ८९ हजार हेक्‍टर ०७ हजार हेक्‍टर
तूर, मूग, उडीद इ. पिकं  ५ लाख ०५ हजार हेक्‍टर ८ लाख ३२ हजार हेक्‍टर
(स्त्रोत : कृषी विभाग)    
२००७-२००८ ते २०१७-१८ दरम्यान खरीप पिकातील घट वाढ (क्षेत्र हेक्‍टरमध्ये)
पीक २००७-२००८  २०१७-१८ 
कापूस १२ लाख ४८ हजार  १५ लाख ९२ हजार
सोयाबीन ६ लाख ६२ हजार १७ लाख २५ हजार
तूर, मूग, उडीद इ ९लाख ८२ हजार ८ लाख ३२ हजार
मका १ लाख ९२ हजार  २ लाख ७९ हजार
बाजरी ३ लाख ५८ हजार १ लाख ३६ हजार
ज्वारी ५ लाख ५५ हजार १ लाख ५५ हजार
भात ५६ हजार ०७ हजार हेक्‍टर

अलीकडच्या दहा वर्षांतील खरीप पीक बदलाचे चित्र (२००७-२००८ ते २०१७-१८)

  • अलीकडच्या दहा वर्षांत सोयाबीनचे क्षेत्र दुपटीपेक्षा जास्त वाढले
  •  कडधान्याचे सर्वसाधारण क्षेत्र २४ टक्‍क्‍यांवरून १८ टक्‍क्‍यांवर आले
  •  कपाशीच्या क्षेत्रात तीन टक्क्‍यांची वाढ
  • अन्नधान्यांचे क्षेत्र २५ टक्‍क्‍यांवरून ६ टक्‍क्‍यांपर्यंत घटले
  • तूर, मूग, उडीद आदी पिकांच्या क्षेत्रात सहा टक्‍क्‍यांची घट
     

इतर अॅग्रो विशेष
युवा कृषी कौशल्य विकासासाठी सहकार्य करारपुणे ः आंतरराष्ट्रीय युवा कौशल्य दिनाचे औचित्य...
महाराष्ट्राला ‘स्किल कॅपिटल' बनवावेः...मुंबई ः महाराष्ट्र शासनाच्या छत्रपती राजाराम...
कोकण, घाटमाथ्यावर हलक्या सरींचा अंदाज पुणे ः  उत्तर भारतामध्ये असलेल्या कमी...
तीन हजार शेतकऱ्यांच्या मूल्यांकनाचा...कोल्हापूर ः कृषी कौशल्य विकास प्रशिक्षण पूर्ण...
सांगली जिल्ह्यातील द्राक्ष उत्पादकांचे...सांगली : जिल्ह्यातील एक हजारांवर द्राक्ष उत्पादक...
कर्जमाफीतील तक्रार निवारणासाठी समिती...पुणे ः छत्रपती शिवाजी महाराज शेतकरी सन्मान...
विविध तंत्रांच्या वापरातून प्रयोगशील...भोसी (जि. हिंगोली) येथील गोरखनाथ हाडोळे विविध...
उत्कृष्ठ व्यवस्थापनातून खरीप कांद्याचे...बुलडाणा जिल्ह्यातील डोणगाव येथील आखाडे कुटुंबाने...
‘पक्षाघाता’च्या साथीत कायदा बासनात"व्हेन मेन आर प्युअर लॉज आर युजलेस. व्हेन मेन आर...
चिंता वाढविणारी उघडीपराज्यात मॉन्सूनच्या पावसाचा काहीसा जोर कमी झाला...
ऊन-सावल्यांच्या खेळात पावसाची दडी;...पुणे : मॉन्सून सक्रिय नसल्याने राज्याच्या बहुतांश...
पीकविम्यासाठी आतापर्यंत साडेतीन लाख...पुणे  : पंतप्रधान पीकविमा योजनेसाठी चालू...
कमी खर्चात वाइननिर्मितीचे तंत्र विकसित...पुणे : महाराष्ट्र विज्ञान वर्धिनीच्या आघारकर...
शेंगासोबतच शेवग्याची पावडर ठरतेय...संपूर्ण २० एकर क्षेत्रांमध्ये शेवगा लागवडीचा...
मराठवाड्यात दुष्काळाची धग कायमऔरंगाबाद : पावसाळा सुरू होऊन महिना उलटला,...
मराठा उमेदवारांच्या खुल्या प्रवर्गातील...मुंबईः मराठा आरक्षणाला स्थगिती असताना खुल्या...
मराठवाड्यात ४८ टक्‍के पेरणी; पिके...औरंगाबाद : मराठवाड्यातील खरिपाच्या ४९ लाख ९६...
बिस्किटउद्योगातून आर्थिक प्रगतीमौजे सांगाव (ता. कागल, जि. कोल्हापूर) येथील...
शेती, शिक्षण अन् ग्रामविकासात ‘वसुधा’...धुळे येथील वन्य सुस्थापन धारा (वसुधा) ही...
।। जातो माघारी पंढरीनाथा । तुझे दर्शन...पंढरपूर, जि. सोलापूर सावळ्या विठुरायाचे दर्शन आणि...