agriculture news in marathi, soyabean, gram and tur in low trends | Agrowon

सोयाबीन, हरभरा, तुरीत मंदीचे ढग कायम

सुरेश मंत्री
मंगळवार, 17 एप्रिल 2018

सोयाबीन, हरभरा आणि तूर या तिन्ही पिकांमध्ये सध्या मंदीचेच वातावरण कायम असून, नजीकच्या भविष्यात शेतकऱ्यांना दिलासा मिळण्याची शक्यता कमी आहे. जागतिक पातळीवरील घडामोडींमुळे सोयाबीनच्या बाबतीत मोठ्या अनिश्चिततेचे वातावरण आहे. तर हरभरा आणि तुरीचे दर हमीभावापेक्षा कमीच असून, सरकारी खरेदीशिवाय शेतकऱ्यांपुढे अन्य पर्याय दिसत नाही. 

सोयाबीन, हरभरा आणि तूर या तिन्ही पिकांमध्ये सध्या मंदीचेच वातावरण कायम असून, नजीकच्या भविष्यात शेतकऱ्यांना दिलासा मिळण्याची शक्यता कमी आहे. जागतिक पातळीवरील घडामोडींमुळे सोयाबीनच्या बाबतीत मोठ्या अनिश्चिततेचे वातावरण आहे. तर हरभरा आणि तुरीचे दर हमीभावापेक्षा कमीच असून, सरकारी खरेदीशिवाय शेतकऱ्यांपुढे अन्य पर्याय दिसत नाही. 

सोयाबीनमध्ये अनिश्चितता
अमेरिका आणि चीन यांच्यात व्यापार युद्ध (ट्रेड वॉर) सुरू झाल्यामुळे सोयाबीनच्या बाजारावर मोठे परिणाम होण्याची शक्यता वर्तवली जात आहे. चीनने अमेरिकेतून आयात होणाऱ्या सोयाबीन, सोयापेंडीवर आयात शुल्क लावल्यामुळे भारतीय सोयाबीनला फायदा होईल, अशी   काही जणांची धारणा आहे. परंतु भारतात सध्या सोयाबीनचे दर आंतरराष्ट्रीय बाजारपेठेच्या तुलनेत चढे अाहेत. या वाढीव दरामुळे चीनच्या बाजारपेठेत शिरकाव करणे किफायतशीर ठरणार नाही, असेच सध्याचे चित्र आहे.   तसेच चीन, अमेरिकेसह अजून कोणकोणत्या देशांच्या शेतीमालावर आयात शुल्क लावेल याविषयी अजूनही संभ्रमाचे वातावरण आहे. त्या यादीत भारताचाही समावेश झाल्यास परिस्थिती आणखीन अवघड होऊन बसेल.

चीनने भारतीय सोयापेंडेवर घातलेले निर्बंध उठवावेत म्हणून राजनैतिक पातळीवर प्रयत्न सुरू आहेत. नीती आयोगाचे उपाध्यक्ष डॉ. राजीव कुमार सध्या चीनच्या दौऱ्यावर असून भारत चीनला सोयाबीन, साखर आणि इतर शेतमालाचा पुरवठा करेल, अशी भूमिका त्यांनी मांडली आहे. परंतु या प्रयत्नांना चीन कसा प्रतिसाद देतो, यावर पुढचे चित्र अवलंबून आहे. तसेच चीनची सोयापेंडेची मागणी प्रचंड असून ती पूर्ण करण्यात भारताला किती यश मिळेल, हा प्रश्नही महत्त्वाचा ठरणार आहे.

तसेच मॉन्सून चांगला राहण्याचा अंदाज हवामानविषयक संस्था वर्तवत असल्यामुळे त्याचाही बाजारावर मनोवैज्ञानिक परिणाम होणार. त्यामुळे सोयाबीनचे दर वाढण्याची शक्यता धूसर आहे. सध्या ३८०० ते ३९०० रुपये क्विंटल दर चालू असून, शेतकऱ्यांनी या किंमत पातळीला माल विकून टाकणे फायद्याचे राहील.

तूर, हरभऱ्यात सुधारणा नाही
मध्य प्रदेश सरकारने भावांतर योजनेतून हरभरा वगळला आहे; तसेच तिथे हमीभावाने २१ लाख टन हरभरा खरेदी करण्याचे जाहीर केले आहे. या दोन्ही निर्णयांमुळे महाराष्ट्रासह देशातील प्रमुख हरभरा उत्पादक राज्यांमध्ये हरभऱ्याचे दर वाढण्याचा अंदाज वर्तवला जात होता. परंतु या निर्णयांचा बाजारावर अपेक्षित परिणाम झालेला दिसत नाही. तसेच बहुराष्ट्रीय कंपन्यांनी खुल्या बाजारातून हरभरा खरेदी सुरू केलेली आहे. परंतु तरीसुद्धा हरभऱ्याच्या दरात सुधारणा झाली नाही. सध्या हरभऱ्याला ३४०० ते ३५५० रुपये क्विंटल दर मिळत असून ते हमीभावापेक्षा ८५० ते १००० रुपयांनी कमी आहेत. 

तुरीला सध्या सरासरी प्रति क्विंटल ४१०० रुपये दर मिळत आहे. हमीभाव ५४५० रुपये आहे. तुरीच्या दरात सुधारणा होण्याची चिन्हे दिसत नाहीत; परंतु दरात मोठी घट होण्याचीही शक्यता नाही. एकंदर हरभरा आणि तूर हमीभावाने सरकारी खरेदी केंद्रांवर विकणे याशिवाय शेतकऱ्यांपुढे सध्या तरी दुसरा पर्याय दिसत नाही.

(लेखक शेतीमाल बाजार विश्लेषक असून, प्रो इंटेलिट्रेड सर्व्हिसेसचे संचालक आहेत.)


इतर अॅग्रोमनी
साखर उत्पादनात उत्तर प्रदेशची झेपकोल्हापूर: यंदा उत्तर प्रदेशने साखर उत्पादनात...
ब्राझीलचे साखर उत्पादन भारताला अडचणी ?कोल्हापूर : यंदा ब्राझीलने इथेनॉलऐवजी साखर...
साखर विक्रीची मुदत १० जूनपर्यंत वाढवा...कोल्हापूर : इंडियन शुगर मिल्स असोसिएशनने (इस्मा)...
जी.  आर. चिंताला यांनी ‘नाबार्ड’च्या...मुंबई : डॉ. हर्षकुमार भानवाला यांचा कार्यकाळ...
वस्त्रोद्योग येतोय पूर्वपदावरजळगाव ः लॉकडाउनमुळे ठप्प असलेला देशातील...
कापूस उत्पादनात २४ लाख गाठींनी घट शक्यजळगाव ः देशात कापसाच्या उत्पादनात सुमारे २४ लाख...
इंडोनेशियात साखर दरावरुन वातावरण तापले कोल्हापूर: लॉकडाऊनमुळे इंडोनेशियात साखर जात...
आत्मनिर्भर भारत योजनेला मंजुरी :...नवी दिल्ली : आत्मनिर्भर (स्वावलंबी) भारत योजनेत...
कीडनाशकांवर बंदीबाबत उद्योगातून तीव्र...पुणे : केंद्रीय कृषी मंत्रालयाच्या २७ रासायनिक...
काढणी-मळणी यंत्रांना मागणी वाढण्याची...पुणे: कोविड १९ साथीनंतर तयार झालेल्या आपत्कालिन...
देशातून ३६ लाख टन साखर निर्यात पुणे: देशातील साखर कारखान्यांनी निर्यातीसाठी...
धोरणं बदलल्यास खाद्यतेलात भारत...एके काळी दोन वेळच्या अन्नासाठी इतर देशांकडे हात...
कृषी सलग्न व्यवसायासाठी ‘मुद्रा’मुद्रा योजनेत तीन प्रकार आहेत.  शिशू...
‘कोरोना’विषयक सेवेतून आम्हाला मुक्त करा...पुणे : ‘राज्यातील ९ हजार कृषी सहायकांना विविध...
एप्रिलमध्ये यंदा खत विक्रीत देशात ७१...नवी दिल्लीः कोरोना विषाणूच्या संसर्गामुळे देशात...
तारण अन् गहाणखतज्या चल बाबी आहेत, त्यांचे जे तारण बँक घेते,...
जळगावचा सुवर्णबाजारात ४२ दिवसानंतर...जळगाव ः राज्यभरात प्रसिद्ध असलेला जळगावचा...
पुढील हंगामावरही शिल्लक साखरेचे ओझे? कोल्हापूर: देशात यंदा गेल्या वर्षीच्या तुलनेत...
इंडोनेशिया, इराणकडून साखरेला मागणी कोल्हापूर: गेल्या दोन महिन्यांपासून साखर...
गावबंदी सर्व्हेक्षण : भाज्या, फळांचे ६०...कोरोना महामारीच्या उद्रेकामुळे राज्यात लावलेली...