Agriculture news in marathi; Storm winds blow thousands of acres of vineyards | Agrowon

बागलाण तालुक्यातील वादळाने द्राक्ष बागांना मोठा फटका
मुकुंद पिंगळे
शुक्रवार, 11 ऑक्टोबर 2019

नाशिक : पूर्वहंगामी द्राक्ष उत्पादकांचा भाग म्हणून ‘बागलाण’ तालुक्याने फक्त भारतातच नव्हे तर आंतरराष्ट्रीय पातळीवर ओळख मिळविली आहे. दरवर्षी येथील शेतकरी प्रयोगशीलतेने द्राक्ष उत्पादन घेतात. देशातून सुरू होणारी पहिली द्राक्ष निर्यात याच भागातून सुरू होते. त्यामुळे देशाला मोठे परकीय चलन मिळवून देण्यात या भागाचा व द्राक्ष पिकाचा मोठा वाटा आहे. मात्र, या वर्षी झालेल्या वादळी वाऱ्याने येथील काढणीसाठी आलेल्या द्राक्ष बागांना मोठा फटका बसला आहे. सतत पाऊस सुरू असल्याने माल खराब होऊन प्रतवारी ढासळली आहे. परिणामी, या वर्षी येणारे उत्पादन ५० % घटण्याचा अंदाज असून शेतकऱ्यांनी व्यक्त केला आहे.

नाशिक : पूर्वहंगामी द्राक्ष उत्पादकांचा भाग म्हणून ‘बागलाण’ तालुक्याने फक्त भारतातच नव्हे तर आंतरराष्ट्रीय पातळीवर ओळख मिळविली आहे. दरवर्षी येथील शेतकरी प्रयोगशीलतेने द्राक्ष उत्पादन घेतात. देशातून सुरू होणारी पहिली द्राक्ष निर्यात याच भागातून सुरू होते. त्यामुळे देशाला मोठे परकीय चलन मिळवून देण्यात या भागाचा व द्राक्ष पिकाचा मोठा वाटा आहे. मात्र, या वर्षी झालेल्या वादळी वाऱ्याने येथील काढणीसाठी आलेल्या द्राक्ष बागांना मोठा फटका बसला आहे. सतत पाऊस सुरू असल्याने माल खराब होऊन प्रतवारी ढासळली आहे. परिणामी, या वर्षी येणारे उत्पादन ५० % घटण्याचा अंदाज असून शेतकऱ्यांनी व्यक्त केला आहे.  

पूर्वहंगामी द्राक्षबागा अडचणीत 
राष्ट्रीय द्राक्ष संशोधन केंद्राच्या वार्षिक वेळापत्रकानुसार द्राक्ष हंगाम ऑक्टोबरपासून सुरू होतो; मात्र बागलाण तालुक्यात प्रमुख्याने पिंगळवाडे, दसाने, भुयाने, करंजाड, आसखेडा, जायखेडा, पारनेर, डोंगरेज, वायगाव, बिजोटे, कोड्बेल, गोराणे, तळवाडे, द्याने, श्रीपूरपाडे आदी गावांमधील शेतकरी प्रयोगशीलतेला कष्टाची जोड देत पूर्वहंगामी द्राक्ष उत्पादन घेतात. ज्या वेळी इतर भागांतील द्राक्ष सुरू होतात. त्या वेळी येथील हंगाम संपलेला असतो. तालुक्यामध्ये जवळपास ३ हजार एकरपेक्षा अधिक क्षेत्रावर द्राक्षबागा आहेत. त्यापैकी येथील शेतकऱ्यांनी मागील वर्षी ६९८ हेक्टर क्षेत्रावर हॉर्टनेट प्रणालीमध्ये निर्यातीसाठी नोंदणी केली होती. त्यामुळे मागील वर्षी विक्रमी निर्यात झाल्यानंतर यावर्षी देखील उत्पादन वाढण्याची मोठी शक्यता असताना शनिवारी (ता. ५) पावसाच्या तडाख्यात माल खराब होऊन मोठे नुकसान झाले आहे. शास्रज्ञ व तज्ज्ञ मंडळींपेक्षा या भागातील द्राक्ष उत्पादक काळाच्या पुढे गेले आहेत. मात्र, आता हंगाम आणि त्याचे नियोजन नैसर्गिक संकटामुळे कोलमडले आहे.

सरकारने, विचारात घेतलंच नाही 
साहेब, आमच्या द्राक्ष पिकाला विमा नाही, मोठी मेहनत घेऊन आणि त्याचबरोबर बागा तयार करण्यासाठी लाखो रुपये खर्च करतो. मात्र, या लहरी निसर्गामुळे आम्ही अडचणीत सापडलो आहोत. आम्ही विक्रमी उत्पादन घेतो, रोजगार मिळवून देतो, परकीय चलन पण देशात आणतो, मात्र आमच्याकडे सरकार कधीच वेळेवर लक्ष देत नाही. आम्हांला हवामानाचे अंदाज मिळत नाहीत, पंचनामे वेळेवर होत नाहीत. त्यामुळे आम्ही आता कस करायचं? आता तुम्हीच सांगा असा उद्विग्न सवाल येथील शेतकऱ्यांनी तहसीलदार जितेंद्र इंगळे यांच्यासमोर उपस्थित केला. कृषी सहायक या ठिकाणी आले मात्र शेतकऱ्यांच्या प्रश्नांची समाधानकारक उत्तरे त्यांच्याकडे नव्हाती. लोकप्रतिनिधी, तहसीलदार, कृषी विभाग आला अन्‌ पाहणी करून गेला, मात्र नुसत्या भेटीपलीकडे जाऊन आमचा विचार होणार की नाही असा सवाल शेतकऱ्यांनी बोलून दाखवला.

कष्ट अन्‌ प्रयोगशीलता झाली मातीमोल 
मोसम खोऱ्यातील पिंगळवाडे येथील द्राक्ष उत्पादक शेतकरी वेडू जिभाऊ भामरे यांची दोन एकर द्राक्षबाग वादळ वाऱ्याने जमीनदोस्त झाली. याअगोदर तीनदा आणि आता चौथ्या वेळेस त्यांच्या बागेत पाणी साचून राहिल्याने द्राक्ष बाग जमीनदोस्त झाली. त्यामुळे भामरे यांचे २५  ते ३०  टन द्राक्षाचे नुकसान होऊन लाखो रुपयांचे नुकसान झाले आहे. गट नं. २४३ मध्ये क्लोन २ या जातीच्या द्राक्षांची त्यांनी लागवड केली होती.

 

जूनमध्ये गोड्या छाटणी केलेले प्लॉट काढणीसाठी तयार झाले. मात्र, पावसामुळे द्राक्ष मण्यांना तडे जाणे, बुरशीमुळे घड खराब होणे हे प्रमुख नुकसान आहे. त्यामुळे उत्पादन घटण्यासह मोठा आर्थिक फटका शेतकऱ्यांना बसत आहे. प्रादुर्भाव दिसून आल्यानंतर सुद्धा बागांमध्ये पाणी असल्याने मशागती, फवारण्या करताना अडचणी येत आहेत. 
- खंडेराव शेवाळे, प्रयोगशील द्राक्ष उत्पादक शेतकरी, भूयाने, ता. बागलाण

पावसामुळे आत्तापर्यंत तीन वेळेस बाग पडली. आत्ता परत एकदा माझ्यावर वेळ आली आहे, काय करणार? मात्र मी अन्‌ माझे घरचे सदस्य खचलेलो नाहीत. सरकार आमच्याकडे कधीच पाहत नाही, आम्हाला कुठलीही मदत नाही, विमा नाही. पण पुन्हा कष्ट करू अन्‌ जिद्दीने उभे राहू.
- वेडू जिभाऊ भामरे, द्राक्ष उत्पादक शेतकरी, पिंगळवाडे, ता. बागलाण

 

द्राक्ष बागांमधील प्रमुख अडचणी 

  •     तयार द्राक्षांच्या घडांना तडे जाणे
  •     बुरशीचा प्रादुर्भाव वाढल्याने घडांची प्रतवारी ढासळत आहे.
  •     पावसाच्या तडाख्यात द्राक्ष घड खराब झाल्याने उत्पादकतेत घट
  •     पोंगा अवस्थेतील घड जिरण्याची समस्या वाढली.
  •     फुलोरा अवस्थेतील घडांची कुज 
  •     वेलींच्या मुळ्या काम करत नाहीत, त्यामुळे मण्यांची वाढ थांबली आहे.
  •  बागेत पाणी साचून असल्याने औषधे फवारणी करताना अडचणी.

बागलाण तालुक्यातील द्राक्ष बागांची स्थिती 

  •     तालुक्यातील एकूण द्राक्ष लागवड : ३ हजार एकरच्या पुढे
  •     मागील वर्षी निर्यातक्षम बागांची कृषी विभागाकडे नोंदणी : ६९८ हेक्टर
  •     एकरी सरासरी मिळणारे उत्पादन : १० ते १२ टन
  •     सध्या मिळत असलेला बाजारभाव : ८० ते १०० रुपये प्रतिकिलो
  •     लागवड केलेले द्राक्ष वाण : एसएसएन, सुपर सोनाका, क्लोन २, शरद सीडलेस

इतर ताज्या घडामोडी
नगर जिल्ह्यात ६५.१६ टक्के मतदाननगर : नगर जिल्ह्यामध्ये विधानसभेच्या बारा मतदार...
कोल्हापूर जिल्ह्यात ७४.०८ टक्के मतदानकोल्हापूर ः गेल्या महिन्याच्या कालावधीतील...
४७ वर्षांत प्रथमच ऑक्टोबरमध्ये मुळा...राहुरी, जि. नगर : मुळा धरणात १९७२ पासून पाणी...
खानदेशात जोरदार पाऊस, वाघूर, हतनूर...जळगाव  ः खरिपातील ज्वारी, सोयाबीन आदींची...
जळगाव जिल्ह्यातील बाजार समित्यांमधील...जळगाव  ः पावसामुळे जिल्ह्यातील अमळनेर, चोपडा...
अकोल्यासह बुलडाणा जिल्ह्यात पावसाचा...अकोला : या भागात अकोला तालुक्यात तसेच...
रब्बी हंगामात अकोला जिल्ह्यात होणार...अकोला  ः यंदा जिल्ह्यात समाधानकारक पाऊस झाला...
मराठवाड्यात पावसामुळे शेतकऱ्यांचे...औरंगाबाद, नांदेड : मराठवाड्यात ४२१ पैकी ३०१...
परभणीत गेल्या रब्बीतील ज्वारी,...परभणी : गतवर्षी (२०१८-१९) च्या रब्बी हंगामात...
मुसळधारेमुळे रब्बी हंगाम लांबण्याची...सांगली, कोल्हापूर  : जिल्ह्यात सोमवारी...
हमीभाव खरेदी केंद्राकडे शेतकऱ्यांची पाठसोलापूर  : मूग, उडीद, सोयाबीनची हमीभावाने...
भोर तालुक्यात रात्रभर मुसळधार पाऊसपुणे : जिल्ह्यात सोमवारी (ता. २१) दिवसभराच्या...
सोलापूर जिल्ह्यात पावसामुळे टॅंकरच्या...सोलापूर  : गेल्या वर्षीच्या दुष्काळानंतर...
सातारा जिल्ह्यात सोयाबीन काढणीत पावसाचा...सातारा ः जिल्ह्यात अतिवृष्टी आणि सध्या सुरू...
मराठवाडी धरणावर पुन्हा यंत्रणा सज्जढेबेवाडी, जि. सातारा ः पावसाळ्यात थांबविलेले...
परभणीत अतिवृष्टीमुळे बाधित पिकांची...परभणी ः जिल्ह्यात अतिवृष्टीमुळे बाधित झालेल्या...
स्वाभिमानीच्या विदर्भ अध्यक्षांवरील...अमरावती ः स्वाभिमानी शेतकरी संघटनेचे विदर्भ...
सततच्या पावसाने नगर जिल्ह्यात पिकांचे...नगर ः जिल्ह्यात गेल्या चार दिवसांपासून पडत...
सिंधुदुर्ग जिल्ह्यात मुसळधार पाऊस; भात...सिंधुदुर्ग  ः जिल्ह्यात मुसळधार पाऊस सुरूच...
खाद्यउद्योगासाठी जंगली बुरशींचे...क्विण्वनयुक्त पदार्थांच्या चवीमध्ये त्यामध्ये...