agriculture news in marathi success story of goat farming | Agrowon

व्यवस्थापनाला मार्केटिंगची जोड देत यशस्वी शेळीपालन

विकास जाधव
मंगळवार, 28 जानेवारी 2020

पॅालिहाउसमधील फूलशेतीसाठी एकेकाळी प्रसिद्ध असलेले वेर्णे (ता. जि. सातारा) गावातील अमोल बळिराम पवार-पाटील हा तरुण आफ्रिकन बोअर व सानेन या शेळ्यांचे साडेचार वर्षांपासून यशस्वी संगोपन करीत आहे. उत्कृष्ट व्यवस्थापनाबरोबर सोशल मीडियाचा प्रभावी वापर करीत त्याने या व्यवसायाचा चांगला जम बसविला आहे.

पॅालिहाउसमधील फूलशेतीसाठी एकेकाळी प्रसिद्ध असलेले वेर्णे (ता. जि. सातारा) गावातील अमोल बळिराम पवार-पाटील हा तरुण आफ्रिकन बोअर व सानेन या शेळ्यांचे साडेचार वर्षांपासून यशस्वी संगोपन करीत आहे. उत्कृष्ट व्यवस्थापनाबरोबर सोशल मीडियाचा प्रभावी वापर करीत त्याने या व्यवसायाचा चांगला जम बसविला आहे.

वर्णे (ता. जि. सातारा) हे गाव एकेकाळी पॅालिहाउस व फूलशेतीसाठी प्रसिद्ध होते. गावात अडीचशेहून अधिक पॅालिहाउस होती. जरबेरासह विविध फुलांची शेती व्हायची. गावातील अमोल बळिराम पवार-पाटील यांनी ऑटोमोबाईल डिप्लोमाचे शिक्षण घेतले आहे. मुंबई येथे त्यांना ‘बीएसटी’मध्ये नोकरी लागली होती. त्याच दरम्यान गावात पॅालिहाउस शेतीची नुकतीच सुरुवात झाली होती. पवार कुटुंबीयांची सुमारे २२ एकर शेती होती. त्यामुळे वडिलांनी अमोल यांना नोकरी सोडून शेतीच करण्याचा सल्ला दिला. अमोल यांनीही पूर्ण विचारांती शेतीत उतरण्याचे नक्की केले.

सुरुवातीला पाच व नंतर दहा असे एकूण १५ पॅालिहाउसची जबाबदारी पाहण्यास सुरुवात केली. जरबेरा फुलांचे चांगले उत्पादन व दरही चांगला मिळत होता. अलीकडे मात्र पाणीटंचाई, दर व अन्य तांत्रिक कारणांमुळे फूलशेती चांगलीच अडचणीत सापडली. मग अमोल यांनी फूलशेती बंद करत मुक्त संचार गोठा पद्धतीने गायीपालन सुरू केले. दोन गायींपासून सुरू केलेला व्यवसाय २० गायींवर पोचला. मात्र, दर आणि शारीरीक कष्ट यांच्यामुळे कालातरांने हा व्यवसाय बंद करावा लागला.

शेळीपालनावर सारी भिस्त

  • अमोल जिद्दी व धाडसी होते. त्यांनी मोठ्या उमेदीने वाचन, अभ्यासातून आणि नवे काही करण्याच्या हेतूने शेळीपालन करण्याचा निर्णय घेतला. त्यानुसार व्यवसायाची आखणी केले. आर्थिक नियोजन केले.
     
  • गायीच्या गोठ्यातील रचना बदलून १७० बाय १५० फूट आकाराचे शेड तयार केले.
     
  • शेळी, करडे यांच्यासाठी स्वतंत्र जागा व मुबलक पाणी यांची व्यवस्था केली. शेळ्यांच्या जातींची आवश्यक माहिती घेतल्यानंतर फलटण येथील निंबकर फार्ममधून सुमारे अडीच लाख किमतीला चार शेळ्या आणल्या. पाटील गोट फार्म असे नामकरण केले.

चोख व्यवस्थापन ठेवले

  • व्यवस्थापनातील बारीकसारीक गोष्टी समजून घेतल्या. सुरुवातीच्या काळात विक्री न करता शेळ्यांची संख्या वाढवण्यावर भर दिला. नव्या शेळ्यांची वातावरणाला अनुकूल ठरेपर्यंत स्वतंत्र जागेत व्यवस्था केली. टप्पाटप्प्याने चारवरून संख्या ९५ पर्यंत नेली. सध्या मोठ्या ४८ तर १६ पिल्ली आहेत. यात आफ्रिकन बोअर व सानेन जातींचा समावेश आहे.

चारा नियोजन

  • मेथी घास, मारवेल, हत्ती घास, मका, तुती, शेवरीची थोड्या- थोड्या क्षेत्रावर लागवड केली आहे. खास करून सर्व बांधावर शेवरी, तुती आहे. घरच्या शेतातील सोयाबीन भुस्सा असतो. तुरीचा भुसा खरेदी केला जातो. गरजेनुसार पाणी पिता यावे यासाठी प्रत्येक विभागात पाण्याची व्यवस्था केली आहे.

प्रभावी मार्केटिंग व विक्री

  • शेळी पालनातील मुख्य हेतू पैदास निर्मिती हाच आहे. विक्रीसाठी व्हॉटस ॲप, फेसबुक आदी सोशल मीडियाचा वापर प्रभावीपणे केला. शेळ्यांची गुणवत्ता व्यवसायात जपलेली प्रामाणिकता यांच्या जोरावर मार्केटमध्ये विश्वासहर्ता निर्माण केली.
     
  • खास पैदाशीसाठी तयार केलेल्या शेळ्यांना राज्याबरोबरच उत्तरप्रदेश, बिहार, राजस्थान, तामिळनाडू, आंध्रप्रदेश आदी ठिकाणी मार्केट मिळाले आहे.
     
  • शेळ्यांचे वाण शंभर टक्के शुध्द असेल तर किलोला एक हजार रुपये दराने विक्री होते.
     
  • वाणाची शुद्धता व प्रतवारी यानुसार किलोला ३५० ते ७०० रुपये दर आकारला जातो.
     
  • दरवर्षी शेळ्या, पिल्ले व बोकड मिळून १९० ते २०० संख्येपर्यंत विक्री होते.
     
  • वर्षाकाठी १४ ते १६ लाख रुपयांची उलाढाल होते. तर ४० टक्क्यांपर्यंत नफा होतो.

व्यवसायातील ठळक बाबी

  • सर्व शेळ्यांची बारीकसारीक निरीक्षणे ठेवण्यात येतात.
     
  • शेडमध्ये स्वच्छता ठेवण्यावर तसेच वेळेत चारा देण्यावर भर.
     
  • प्रतिवर्षी सुमारे १२ टन लेंडीखत मिळते. त्याचा वापर घरच्या शेतात होतो.
     
  • सोबतीला दोन म्हशींचेही संगोपन होते.

सन्मान

  • जिल्ह्यातील निसर्ग कृषी प्रदर्शन, यशवंत कृषी प्रदर्शन, सेवागिरी कृषी प्रदर्शन तसेच पुण्यातील किसान प्रदर्शनातून अमोल यांच्या शेळ्यांना पुरस्कार मिळाले आहेत. आफ्रिकन बोअरच्या बोकडास प्रथम क्रमांक मिळाला आहे.

सहकार्य

  • व्यवसायात आई-वडील, पत्नी स्वाती, बंधू अजिंक्य यांची मोठी मदत होते. ते ॲग्रोवनचे नियमित वाचक आहेत. व्यवसायातील माहिती मिळण्यास त्याची मदत झाली आहे. भविष्यात व्यवसायाचा विस्तार व दोन मजली शेडचा विचार आहे.

संपर्कः अमोल पवार-पाटील,९९७०५४२९७९, ७८२०९७७५८७


फोटो गॅलरी

इतर यशोगाथा
शेतकऱ्यांना खते, बियाणे अन् महिलांना...शुद्ध पाणीपुरवठा, गावाअंतर्गत सिमेंट रस्ते,...
भाजीपाला शेतीतून पेलल्या साऱ्या...लग्नानंतर अवघ्या तीन वर्षातच पतीच्या निधनामुळे...
वर्षभरात चार हंगामांत फायदा देणारा घेवडासातारा जिल्ह्याच्या पश्चिम भागात बहुतांशी उसाचे...
पाणीवापराचे तंत्र समजून निर्यातक्षम...सिंचन व्यवस्थापन हा प्रयोगशील व प्रगतिशील शेतीतील...
खारपाणपट्ट्यात पिकले गोड अॅपेल बोरअंधेरा कितना भी घना क्यू ना हो, दिया जलाना कहाँ...
निवृत्त जवानाचा अनुकरणीय शेळी-...सुर्डी (जि. सोलापूर) येथी हिरोजीराव शेळके यांना...
शेती, पूरक उद्योग अन् आरोग्याचा जागरशेतकरी आणि ग्रामीण महिलांच्या जीवनात आश्वासक बदल...
पूरक अन् प्रक्रिया उद्योगावर जर्मनीचा भरउत्तर जर्मनीतील सपाट भूप्रदेश आणि पूर्व...
परराज्यापर्यंत विस्तारला ऊसरोपे...मुखई (जि. पुणे) येथील अभिजित धुमाळ या तरुण...
केळी ‘रायपनिंग चेंबर’चा यशस्वी केला...कोल्हापूर जिल्ह्यातील ऊसबहुल क्षेत्रात केळी...
प्रयोगशील शेतीच्या आधारे चिंचवलीने...पारंपरिक भातशेतीत बदल करून ऊसशेती व त्यास...
सेंद्रिय धान्य महोत्सवातून हक्काची...तीन-चार वर्षांपासून कृषी विभागातर्फे पुणे येथे...
प्रयोगशीलतेने घडविली समृद्धी..अवर्षणग्रस्त कर्जत तालुक्यातील पाटेगाव (जि. नगर)...
सेवानिवृत्त पोलिस उपअधीक्षकाची...औरंगाबाद शहरापासून सुमारे बारा किलोमीटरवर...
'सोया’ पदार्थांना मिळवली ग्राहकांकडून...अमरावती जिल्ह्यातील दुर्गम अंजनसिंगी (ता. धामणगाव...
दर्जेदार फरसबीचे वर्षभर उत्पादनकमी कालावधीतील पिके वर्षभर टप्प्याटप्प्याने...
तंत्रज्ञान, सहकार, बॅंकिंग क्षेत्रात...जर्मनी हा युरोपातील प्रगत देश. तंत्रज्ञान आणि...
जमिनीची सुपीकता जपत पीक उत्पादनात...नाशिक जिल्ह्यातील कारसूळ (ता. निफाड) येथील संकिता...
पाच भावांच्या एकीतून पुढारलेली...ब्राह्मणी गराडा (जि. औरंगाबाद) येथील दुलत...
शेतकरी गट ते कंपनी चांगदेवच्या...चांगदेव (जि. जळगाव) येथे शेतकऱ्यांनी सातत्याने...