agriculture news in marathi, success story of a Grape Farmer, parner, satana, nashik | Agrowon

जिद्द द्राक्षबाग फुलवण्याची

दीपक खैरनार
मंगळवार, 21 ऑगस्ट 2018

नाशिक जिल्ह्यात सटाणा तालुक्यातील द्राक्ष उत्पादक ‘अर्ली’ हंगाम घेण्यासाठी प्रसिद्ध आहेत. तालुक्यातील पारनेर हे गाव करंजांडी खोऱ्यात मोडते. येथील देवरे कुटुंबाने दर्जेदार द्राक्षे पिकवून त्यास किलोला १०० रुपये वा त्याहून अधिक दर मिळवण्याचा प्रयत्न केला आहे.
डाळिंबाची बाग नुकसानीत गेली तरी प्रयत्न न सोडता द्राक्षबाग उभारून त्यांनी जिद्दीचे दर्शन घडवले आहे.

नाशिक जिल्ह्यात सटाणा तालुक्यातील द्राक्ष उत्पादक ‘अर्ली’ हंगाम घेण्यासाठी प्रसिद्ध आहेत. तालुक्यातील पारनेर हे गाव करंजांडी खोऱ्यात मोडते. येथील देवरे कुटुंबाने दर्जेदार द्राक्षे पिकवून त्यास किलोला १०० रुपये वा त्याहून अधिक दर मिळवण्याचा प्रयत्न केला आहे.
डाळिंबाची बाग नुकसानीत गेली तरी प्रयत्न न सोडता द्राक्षबाग उभारून त्यांनी जिद्दीचे दर्शन घडवले आहे.

नाशिक जिल्ह्यात सटाणा तालुक्यात पारनेर हा भाग तालुक्यातील बहुतांशी दुष्काळी मानला जातो. द्राक्ष हेच या भागातील मुख्य पीक आहे. प्रतिकूल परिस्थितीतही या भागातील शेतकऱ्यांची वेगवेगळी पिके घेण्याची धडपड सुरू असते.

देवरे यांची द्राक्षशेती
गावातील अभिमन नथू देवरे यांची वडिलोपार्जित सुमारे सात एकर जमीन आहे. ते पूर्वी पारंपारिक पद्धतीने शेती करायचे. शेतीत मुलगा प्रदीप वडिलांना हातभार लावत असे. घरची आर्थिक परिस्थिती बेताची होती. पारंपरिक पद्धतीने शेती व्हायची. मात्र परिस्थितीत बदल करण्यासाठी शेती पद्धतीत बदल करणे गरजेचे असल्याचे देवरे यांना वाटायचे. काही वर्षांपूर्वी वडिलांचा विश्वास संपादन करून नव्या पिढीने शेतीची सूत्रे स्वीकारली.

डाळिंबाचा प्रयोग
सुरवातीला डाळिंबाची लागवड केली. या पिकाने चांगल्या प्रकारे साथही दिली. मात्र संपूर्ण कसमादे पट्ट्यात तेल्या, मर सारख्या रोगांचा प्रादुर्भाव हाताबाहेर जाऊ लागला. परिसरातील डाळिंबाच्या बागा नाहीशा होऊ लागल्या. देवरे यांच्याही बागेवर रोगाने आक्रमण केले. संपूर्ण बाग मुळासकट उपटून टाकण्यापलीकडे दुसरा मार्ग नव्हता. त्यानंतर एक ते दोन वर्षे पुन्हा पारंपरिक पद्धतीने पिके घेतली त्यानंतर मुलगा प्रदीप यांनी तीन ते चार वर्षांपूर्वी द्राक्ष लागवड करण्याचा निर्णय घेतला.

द्राक्षाची शेती
सुमारे सात एकर क्षेत्रांपैकी पाच एकर क्षेत्र द्राक्षशेतीला दिले आहे. यात थाॅमसन, एक एकर क्षेत्रात सोनाका व तीन एकर क्षेत्रात सुधाकर या जातींची लागवड केली आहे. लागवडीचे अंतर मुख्यतः ८ बाय ६ फूट ठेवले आहे. नियोजन करून एक जूनच्या सुमारास गोड्या छाटणीचे म्हणजे ‘अर्ली’ हंगामाचे नियोजन केले जाते. दरवर्षी साधारण सप्टेंबर १५ च्या दरम्यान द्राक्षे बाजारात येतात.
या वेळी बाजारात द्राक्षांची आवक मोठ्या प्रमाणात होत नसल्याने साहजिकच दरांचा फायदा घेता येतो.

जागेवरच मिळवले मार्केट
देवरे यांनी बांगलादेश, कोलकाता, अहमदाबाद, दिल्ली या बाजारपेठा मिळवल्या आहेत. व्यापाऱ्यांमार्फत या ठिकाणी मालाची विक्री केली जाते. डाळिंबाची बाग असल्यापासून व्यापारी जोडले असल्याने जागेवरच येऊनच शक्यतो मालाची खरेदी होते. यंदाही येत्या सप्टेंबरमध्ये माल काढणीस येईल. दरवर्षी किलोला १००, ११०, ११८ रुपये असे दर मिळवण्यात प्रदीप यशस्वी होतात. एकेवेळी रशियाला ९० रुपये प्रतिकिलो दरानेही त्यांनी व्यापाऱ्यांमार्फत माल निर्यात केला होता.
दरवर्षी एकरी एकरी आठ ते दहा टनांपर्यंत उत्पादन त्यांना मिळते. चढा दर मिळत असल्याने
एकरी पाच लाख रुपयांपर्यंत नफा मिळवण्याची संधी राहते.

नियोजनातील काही बाबी

  • पारनेर भागात दरवर्षी उन्हाळ्यात पाणीटंचाई राहते. ही समस्या लक्षात घेऊन डोंगराच्या पायथ्याशी शेततळे तयार केले आहे. त्यामुळे उन्हाळ्यात बागा वाचवणे शक्य होते.
  • दोन विहिरी, पाच बोअरवेल्सची सुविधा केली. पैकी दोन बोअरवेल्सच्या आधारे शेततळे भरणे सुरू आहे. तर उर्वरित तीन बोअरवेल्सचा उपयोग विहिरीत पाणी साठवण्यासाठी होतो.
  • दरवर्षी मजुरबळाचे टेंडर दिले जाते. त्यासाठी एकरी ३० हजार रुपये दिले जातात. साधारण २० ते २५ मजूर येऊन अर्ली छाटणी करतात. या पद्धतीमुळे मजूरटंचाई कमी केली जाते.
  • द्राक्षाची गुणवत्ता जपण्यासाठी स्लरीचा वापर केला जातो. यात शेणखत, गोमूत्र,
  • गूळ, कडधान्याची स्लरी आदींचे मिश्रण भिजवून आठ दिवस ठेवले जाते. प्रत्येक झाडाला ती एक लिटर याप्रमाणे दिली जाते.

संपर्क- प्रदीप देवरे- ९४२१७७६६४२, ९८२२४४७२४५.

 


फोटो गॅलरी

इतर अॅग्रो विशेष
निर्यातवृद्धीचे शुभसंकेतपावसाळ्यानंतरही सातत्याचे ढगाळ हवामान आणि...
फळांचा राजा संकटाच्या फेऱ्यातमागील नोव्हेंबर महिन्यात झालेल्या अतिवृष्टीचा...
पूर्णा येथे रेशीम कोषास प्रतिकिलोस ५१५...परभणी : पूर्णा (जि. परभणी) येथील रेशीम कोष...
सांगली जिल्ह्यातून डाळिंब निर्यातीसाठी...सांगली ः जिल्ह्यातून गतवर्षी ८०० टन डाळिंबाची...
‘व्हीएसआय’ची आंतरराष्ट्रीय साखर परिषद...पुणे: वसंतदादा साखर संस्थेच्या वतीने आयोजित...
धोरणात्मक निर्णय, सिंचनाच्या सुविधेमुळे...नवी दिल्ली: धोरणात्मक निर्णय आणि पुढाकार;...
इथेनॉल प्रकल्पासाठी ३६ कारखान्यांनाच...नवी दिल्ली: पेट्रोलमध्ये १० टक्के इथेनॉल...
मोहाडीची मिरची निघाली दुबईलाभंडारा ः शेतकरी उत्पादक कंपनीच्या पुढाकारातून...
खाद्यतेल आयात शुल्क घटविण्याचा प्रस्ताव...पुणे : काही दिवसांपूर्वी केंद्र सरकार खाद्यतेल...
‘माफसू’ला मिळाले `केव्हीके`नागपूर ः पशू व मत्स्य विज्ञानाचा प्रसार प्रचार...
गोंदिया, नागपूर, वर्धा येथे पावसाची...पुणे: राज्यात पावसाला पोषक हवामान होत आहे....
फेब्रुवारीअखेरपासून कर्जमाफीची रक्कम...पुणे : महात्मा फुले कर्जमाफी योजनेत दोन...
`व्हिएसआय`च्या ऊस प्रक्षेत्रांना दोन...पुणे : वसंतदादा शुगर इन्स्टिट्यूटच्या (व्हीएसआय)...
सौर पंप तंत्राद्वारे फुलतेय तेवीस...डोर्ले (ता. जि. रत्नागिरी) येथील अजय तेंडूलकर...
व्यवसाय स्वातंत्र्यावर गदा नकोचशेतकरीविरोधी कायदे रद्द करण्याबाबतची एक चळवळ...
क्रयशक्ती वाढविणारा हवा अर्थसंकल्पकेंद्रीय अर्थमंत्री निर्मला सीतारामण १ फेब्रुवारी...
कमी फॅटचे दुध पिल्यास म्हतारपण कमी होतं...कमी फॅट(मेद)युक्त दुधाचा आहारामध्ये वापर केल्यास...
विदर्भ, कोकणात आज हलक्या पावसाचा अंदाज पुणे : उत्तरेकडील थंड वाऱ्यांअभावी राज्यात थंडी...
नाशिक जिल्ह्यातील द्राक्ष निर्यातीत ५७...नाशिक : राज्यातून होणाऱ्या द्राक्ष निर्यातीत...
दूध उत्पादक महत्त्वाचा दुवा: हरिभाऊ...औरंगाबाद : जिल्हा दूध संघाच्या एकूणच...