agriculture news in Marathi sugar from Maharashtra costly for north-east India Maharashtra | Agrowon

ईशान्यकडील राज्ये का नाकारतात महाराष्ट्राची साखर? नक्की वाचा

राजकुमार चौगुले
शुक्रवार, 22 नोव्हेंबर 2019

साखर हंगामाचे दुष्टचक्र याही हंगामात कायम आहे. शिल्लक साखर, एक रकमी एकरकमी एफआरपीचा दबाव कारखान्यांवर मोठ्या प्रमाणात आहे. यंदाचा हंगाम गेल्या वर्षीपेक्षा कमी असूनही तो खडतर असेल हे चित्र आताच स्पष्ट झाले आहे.
- विजय औताडे, साखर तज्ज्ञ, कोल्हापूर

कोल्हापूर : वाहतूक खर्चामुळे महाग पडत असल्याने राज्यातील साखरेला ईशान्य भागातून मागणी कमी झाल्याने यंदा तब्बल ५५ लाख टनाहून अधिक साखर शिल्लक राहिली आहे. या राज्यांकडून होणारी साखरेची खरेदी थंडावल्याने महाराष्ट्रातील कारखानदार हतबल झालेत. बहुतांशी कारखान्यांची जवळपास निम्मी साखर शिल्लक आहे. याचा विपरीत परिणाम आर्थिक उलाढालीवर होत आहे. याचे सगळे पडसाद शेतकऱ्यांच्या ऊस बिलावर पडण्याची शक्‍यता व्यक्त होत आहे. 

राज्यातील एकूण उत्पन्नाचा विचार केल्यास राज्यात तयार होणाऱ्या साखर उत्पन्नापैकी फक्त ३५ टक्के साखर येथेच विकली जाते. उर्वरित ६५ टक्के साखर ही राज्याबाहेर विकावी लागते. कोलकत्ता, मेघालय, आसाम, पश्‍मिम बंगाल, हिमाचल प्रदेश व आसपासच्या राज्याकडे महाराष्ट्रातील साखर जाते. गेल्या दोन वर्षांचा विचार केल्यास देशात सर्वत्रच साखरेचे विक्रमी उत्पादन झाले. यामुळे खरेदीदारांनी सावधतेने जिथे स्वस्त पडेल तिथे खरेदी केली. याचाच तोटा महाराष्ट्रातील साखर कारखान्यांना झाला.

उत्तर प्रदेशातून या राज्यांकडे साखर पाठविली तर ती महाराष्ट्रापेक्षा स्वस्त पडते. महाराष्ट्रातून साखर या राज्यांना पाठवायची म्हटले तर क्विंटलला दीडशे ते दोनशे रुपयांपर्यंतचा जादा खर्च खरेदीदारांना येतो. यामुळे खरेदीदारांनी आपसूकच उत्तर प्रदेशाच्या साखरेला पसंती दिली. साखरेचा दर तेवढाच असला तरी वाहतूकखर्चातील बचतीमुळे या राज्यांना ती साखर स्वस्तात मिळू शकते. याचा विपरीत परिणाम महाराष्ट्रातील साखरेच्या मागणीवर झाला. परिणामी साखर विक्री ठप्प झाली. जून नंतर तर अगदी मंदगतीने साखरेची विक्री झाल्याचे कारखानदार सूत्रांनी सांगितले.

गेल्या दोन वर्षांतील साखरेची स्थिती
राज्यात गेल्या वर्षी १९५ कारखान्यांनी ९५० लाख मेट्रिक टन ऊस गाळप करून १०७ लाख मेट्रिक टन साखरेचे उत्पादन केले होते. त्या अगोदरच्या म्हणजे २०१७-१८ च्या हंगामात ही कारखान्यांनी १०७ लाख मेट्रिक टनापर्यंतच उत्पादन केले होते. गेल्या ऑक्‍टोंबरमध्ये(२०१८) राज्यात ५३ लाख मेट्रिक टन साखरेचा साठा शिल्लक होता. त्या साठ्याच्या दबावातच गेल्या वर्षीचा हंगाम सुरू झाला. कारखान्यांवरील तो दबाव अद्यापपर्यंत हटला नाही

कंपन्यांनी साखरेतील गुंतवणूक टाळली
गेल्या दोन वर्षांत साखरेचे उत्पादन मोठ्या प्रमाणात झाले. शीतपेय व अन्य कंपन्यांनी साखरेचे उत्पादन जास्त असल्याने आवश्‍यक त्या प्रमाणातच खरेदी केली. जादा साखरेचा साठा करून त्यात रक्कम गुंतवणूक करणे टाळले. उत्पादीत होणारी बहुतांशी साखर ही शीतपेय व प्रक्रिया उद्योगाला जाते. परंतु साखर खरेदी विक्रीतील मध्यस्थांकडून अंदाज घेऊन कंपन्यांनी लागेल इतकीच साखर खरेदी केली. केंद्राने किमान साखर विक्री मूल्य वाढविल्याने खरेदीत थोडासा फरक पडला; परंतु कारखान्यांची आर्थिक स्थिती सुधारेल, अशी परिस्थिती आली नसल्याचे कारखानदार सूत्रांनी सांगितले.

निम्मी साखर पडून
गेल्या हंगामाअखेर तब्बल ५५ लाख टनांहून अधिक साखर शिल्लक राहिल्याने याचा मोठा फटका यंदा साखर कारखान्यांना बसणार आहे. अपवाद वगळता प्रत्येक कारखान्यांची निम्म्याहून अधिक साखर कारखान्यांच्या गोडाऊनमध्ये पडून आहे. या साखरेवर कर्ज काढले असले तरी प्रत्यक्षात त्याची विक्री न झाल्याने आता साखर कधी विकायची, असा प्रश्‍न कारखानदारांपुढे आहे. एकरकमी एफआरपी देण्याबाबत सरकार, शेतकरी संघटनांचा दबाव कारखान्यांना असाह्य होत असल्याची स्थिती कारखाना वर्तुळात आहे. 

कारखानदारांचे शासनाकडे बोट
केंद्र, राज्य सरकारने साखर उद्योगाकडे फारसे गांभीर्याने लक्ष दिले नसल्याचा आरोप कारखाना वर्तुळातून होत आहे. शासनाकडून २०० रुपये वाहतूक अनुदान मिळावे, अशी मागणी कारखान्यांनी केली होती. परंतु त्याकडे फारसे लक्ष न दिल्याने कारखान्यांनी साखर विक्रीसाठी वेगाने पावले उचलता आली नाहीत. याचाच फटका साखर शिल्लक राहण्यावर झाला असल्याचे कारखानदारांनी सांगितले.


इतर बातम्या
कोकण, विदर्भात जोरदार पावसाची शक्यता पुणे : मध्य महाराष्ट्र व विदर्भात पावसासाठी...
मराठवाड्यात कपाशी लागवडीत सव्वा लाख...औरंगाबाद : मराठवाड्यात सर्वसाधारण क्षेत्राच्या...
सार्वजनिक पैदास कार्यक्रमांचे प्रमाण...फळपिकातील नव्या जातींच्या पैदास कार्यक्रमांचे...
नगरमध्ये पीककर्ज वितरणात जिल्हा बॅंकच...नगर ः नगर जिल्ह्यात खरीप हंगामात आत्तापर्यंत खरीप...
`रानभाज्या खा, रोगप्रतिकार शक्ती वाढवा`सोलापूर : माहिती असलेल्या पालेभाज्या, फळभाज्या...
गिरणा नदीवरील बलून बंधारे प्रकल्पाला...जळगाव  : केंद्र सरकारचा प्रायोगीक प्रकल्प...
सौर कृषिपंप योजनेच्या कामांना वेग द्या...सोलापूर : ‘‘एचव्हीडीएस आणि मुख्यमंत्री सौर...
युवकांनो शेतमाल विक्रीचे नियोजन करा :...जालना : ‘‘शेतकऱ्यांनी एकत्रित येऊन विकेल तेच...
परभणी जिल्ह्यात ऊस लागवडीत दुपटीने वाढपरभणी  ः जिल्ह्यात सन २०१९-२० मध्ये ३० हजार...
सहकारी साखर कारखान्यांनी रुग्णालय...कऱ्हाड, जि. सातारा : कोरोनाचे संकट हे अख्या जगावर...
शेतीच्या डेटा विज्ञानाबाबत जागृकतेची...परभणी :  डेटा विज्ञान तसेच कृत्रिम...
आदिवासींच्या सक्षमीकरणासाठी एकत्र...नाशिक  ः ‘‘आदिवासी बांधवांना रोख...
सांगलीत डाळिंब उत्पादक पीकविम्याच्या...सांगली : जिल्ह्यात पाच मंडळांत अतिपावसाने...
खानदेशातील अनेक भागात तुरळक पाऊसजळगाव  ः जिल्ह्यात रविवारी (ता.९) अनेक भागात...
रानभाज्यांकडे नागरिकांचा वाढता कलयवतमाळ : जिल्ह्याच्या डोंगररांगा व शेतशिवारात...
सातवा वेतन लागू करा, महागाई भत्ता द्या...नाशिक : नाशिक कृषी उत्पन्न बाजार समितीच्या...
काकडा परिसरात बाधित क्षेत्राला...काकडा, जि. अमरावती : गेल्या आठवड्यात झालेल्या...
सूक्ष्म सिंचन प्रस्तावांना पूर्वसंमतीची...अकोला ः  कोरोनामुळे उद्भवलेल्या परिस्थितीचा...
नगर जिल्ह्यात चार लाख टन कांदा चाळीतचनगरः गतवर्षी लेट खरीप, उन्हाळी कांद्याचे क्षेत्र...
साडेतीन हजार शेतकऱ्यांना शेतमाल तारण...पुणे ः शेतमालाच्या काढणीनंतर बाजारपेठेत एकाचवेळी...