Agriculture news in Marathi Testing of technology that can withstand adverse conditions | Page 2 ||| Agrowon

विपरीत परिस्थितीत तग धरणाऱ्या तंत्रज्ञानाची चाचपणी

टीम अॅग्रोवन
गुरुवार, 21 ऑक्टोबर 2021

दुष्काळी भागात नाचणी पीक तग धरू शकते. त्या पार्श्‍वभूमीवर जैव तंत्रज्ञान विभागाने त्यातील जणूक काढून विविध पिकांमध्ये त्याचा वापर करता येतो का? याविषयी चाचपणी सुरू केली आहे. या संशोधनाच्या निष्कर्षानुसार या जीनचा समावेश असलेली पीक खारपाणपट्ट्यात, कमी तसेच जास्त पावसातही तग धरू शकतील, अशी बाब समोर आली आहे.

नागपूर ः दुष्काळी भागात नाचणी पीक तग धरू शकते. त्या पार्श्‍वभूमीवर जैव तंत्रज्ञान विभागाने त्यातील जणूक काढून विविध पिकांमध्ये त्याचा वापर करता येतो का? याविषयी चाचपणी सुरू केली आहे. या संशोधनाच्या निष्कर्षानुसार या जीनचा समावेश असलेली पीक खारपाणपट्ट्यात, कमी तसेच जास्त पावसातही तग धरू शकतील, अशी बाब समोर आली आहे. त्यामुळे या संशोधनाचा शेतकऱ्यांना निश्चितच फायदा होणार आहे. त्यासोबतच पिकाची वाढ देखील निकोप असल्याचे सिद्ध झाले आहे, अशी माहिती भारतीय कृषी संशोधन परिषदअंतर्गत असलेल्या जैवतंत्रज्ञान विभागाचे तज्ज्ञ डॉ. अमोल सोळंके यांनी ‘ॲग्रोवन’शी बोलताना दिली. 

दिल्लीत या संदर्भाने सुरू असलेल्या संशोधनाची माहिती देताना ते म्हणाले की, सध्या कमी तर कधी जास्त पावसाचा फटका पिकांना बसतो. त्याचा उत्पादकतेवर परिणाम होत असल्याने विपरीत परिस्थितीत पीक कसे तग धरेल याविषयी संशोधनावर जैव तंत्रज्ञान विभागाने भर दिला आहे. 

डॉ. सोळंके म्हणाले की, देशात उतीसंवर्धीत रोपांना मागणी वाढली असून ही संख्या पाच कोटीवर पोचली आहे. त्यामध्ये ६७ टक्‍के केळी रोपांचा समावेश आहे. डाळिंबाचे भगवा वाण उत्तर प्रदेश, राजस्थानमध्ये वापरले जाते. बटाटा देखील उत्तीसंवर्धीत करता येतो. खजूर रोपांकरिता देखील हा पर्याय अवलंबिला जात आहे. खजुराचे एक झाड खराब निघाल्यास वीस वर्षाचे नुकसान होते. त्यामुळे उतीसंवर्धीत रोपांचा पर्याय शेतकऱ्यांसाठी पूरक ठरत आहे. जसे पॅरेंटस आहेत त्याचप्रमाणे त्यापासून तयार रोपांपासून देखील त्याच दर्जाचे फळ मिळावे, असा उद्देश उतीसंवर्धीत रोपे तयार करताना असतो. त्याकरिता प्रोटोकॉल्सची पडताळणी होते. त्यामध्ये ते व्हायरस फ्री असावे त्यासोबतच त्यापासून मिळणारे फळे किंवा उत्पादनाचा दर्जा व संख्या चांगली आहे अशा बाबी तपासण्यात येतात. देशात याची पडताळणी करण्याकरिता चार प्रयोगशाळा आहेत. त्यातील भारतीय कृषी संशोधन संस्था (आयएआरआय) परिसरातील प्रयोगशाळा ही संदर्भ प्रयोगशाळा म्हणून ओळखली जाते. प्रोटोकॉल विकसित करण्याचे काम या ठिकाणी होते. 

देशभरातील उतीसंवर्धीत रोपे तयार करणाऱ्या संस्थांना या प्रयोगशाळांमध्ये आधी तपासणी करून घ्यावी लागते. त्याअंती त्यांना बियाणे प्रमाणीकरणा प्रमाणेच प्रमाणपत्र दिले जाते. त्याआधारे शेतकऱ्यांमध्ये विश्‍वास निर्माण करणे शक्‍य होते. पूर्वी उतीसवंर्धीत रोपांमध्ये ९० टक्‍के केळी रोपच विक्री होत होती. बटाटा, ऊस, डाळिंब या उतीसंवर्धीत रोपांना नजीकच्या काळात मागणी वाढल्याने केळी रोपांची विक्री टक्‍केवारी ६७ वर पोचली आहे. पूर्वी ऊस बेणे तयार करण्याची प्रक्रिया किचकट होती. ट्रकभर ऊस आणून त्यापासून बेणे काढले जात होते. त्याच्या दर्जाविषयी देखील साशंकता व्यक्‍त होत होती. त्यासोबतच ही प्रक्रिया वेळकाढू ठरायची. उतीसंवर्धीत रोपांच्या उपलब्धतेमुळे रोप जगतील किंवा नाही याविषयीची भीती दूर करता आली आहे.


इतर अॅग्रो विशेष
कंटेनर भाड्यात पाच पट वाढ नागपूर ः टाळेबंदीमुळे अमेरिका आणि युरोपियन देशात...
विमा योजनेकडे ७० टक्के शेतकऱ्यांनी...सांगली : पंतप्रधान पीकविमा योजनेअंतर्गत...
कापड उद्योगाला खुपतोय कापसाचा दर पुणे : तमिळनाडूतील राजकीय पक्ष तसेच कापड...
काँग्रेसचे सतेज पाटील, भाजपचे अमरिश...मुंबई : राज्यातील विधान परिषदेच्या ६ जागा...
नाशिकमध्ये द्राक्ष परिषद घेणार : राजू...नाशिक : द्राक्ष पिकात शेतकरी कष्टातून उत्पादन घेत...
ई-पीक पाहणीचा पहिला टप्पा यशस्वीपुणेः देशातील पहिल्याच ई-पीक पाहणी प्रकल्पाच्या...
सुपारीची पाने, करवंटीपासून पर्यावरणपूरक...सिंधुदुर्ग जिल्ह्यातील परुळे (ता.वेंगुर्ला) येथील...
शेत ते बाजारपेठेपर्यंत युवकांची ‘...नाशिक येथील संगणक अभियंता अक्षय दीक्षित व...
शेतकऱ्यांच्या आंदोलनाने अहंकारी सत्तेला...पुणे : केंद्र सरकारच्या तीन कृषी कायद्यांच्या...
राज्यात तापमानात चढ-उतार शक्यपुणे : राज्यात पावसाने उघडीप दिल्यानंतर अंशत:...
कृषी सुधारणांचा अंत की पुनरुत्थान? :...केंद्र सरकारने पुन्हा एक समिती नेमून नव्याने...
शेतमजुरांना अपघात विम्याचे दोन लाखांचे...पुणे ः देशातील असंघटित कामगार व मजुरांना ई-...
पुढील लढाई तरुणांना लढावी लागेल : राकेश...केंद्र सरकारने तीन कृषी कायदे रद्द...
‘अन्न गुलामगिरी’ लादण्याचे षड्‌यंत्र :...केंद्र सरकारकडून लागू करण्यात आलेले तीन कृषी...
निसर्ग- वृक्षसंपदेचे वैभव जपलेले गमेवाडीनिसर्गाच्या कुशीत वसलेल्या छोट्याशा गमेवाडी...
सीताफळाने दिला शेतकऱ्यांना आधारऑगस्ट ते डिसेंबर कालावधीपर्यंत सातत्याने मागणी...
राज्यात कोरड्या हवामानाचा अंदाज पुणे : राज्यात गेल्या आठवडाभरापासून कोकण, मध्य...
इथे नांदते गोकूळ सौख्याचे...कोल्हापूर जिल्ह्यातील नूल (ता. गडहिंग्लज) येथील...
उडीद, मुगाच्या उत्पादनात घट नांदेड : जिल्ह्यातील मूग, उडीद या खरिपातील...
पारदर्शक फोन : नव्या आभासी क्रांतीच्या...दर काही दिवसाने मोबाईल फोनमध्ये बदल होत असल्याचे...