agriculture news in Marathi three new varieties of Chrysanthemum will come soon Maharashtra | Agrowon

शेवंतीचे तीन वाण लवकरच

गणेश कोरे
मंगळवार, 10 डिसेंबर 2019

शेतकऱ्यांना पारंपरिक वाणांना पर्याय म्हणून आणि शोभिवंत फुलांच्या बाजारपेठेची गरज यासाठी शेवंतीच्या कुंडीतील वाणांचे संशोधन हाती घेण्यात आले होते. या संशोधनातून तीन वाण उपलब्ध झाले असून, त्याच्या चाचण्यादेखील पूर्ण झाल्या आहेत. या वाणांना भारतीय कृषी संशोधन परिषदेकडून मान्यता मिळाल्यानंतर हे वाण बाजारपेठेत उपलब्ध होतील. पारंपरिक शेतीबरोबरच शेतकऱ्यांना नर्सरी उद्योगांसाठी उद्युक्त करणारे हे वाण ठरतील. 
- डॉ. के. व्ही. प्रसाद, संचालक, पुष्पसंशोधन संचालनालय, पुणे

पुणेः शेतकऱ्यांना शेवंतीच्या पांरपरिक वाणांना पर्याय देण्यासाठी पुष्पसंशोधन संचालनालयाच्या वतीने लवकरच गुलाबी, फिकट पिवळा आणि गडद पिवळ्या शेवंतीसह एक असे तीन नवीन वाण उपलब्ध होणार आहेत.

या तीनही वाणांचे संशोधन अंतिम टप्प्यात आले असून, भारतीय कृषी संशोधन परिषदेच्या देशभरातील २२ संशोधन केंद्रावर आणि विविध हवामानात या तीनही वाणांच्या चाचण्या यशस्वी झाल्या आहेत. हे तीन ही वाण प्रामुख्याने नर्सरी आणि उद्यानांसाठीच्या वापरासाठी असणार आहेत. संशोधनपातळीवर सी-१, सी-२ आणि सी -३ या नावाने असणाऱ्या वाणांना मराठमोळी ऐतिहासिक लोकप्रिय नावे मिळण्याची शक्यता आहे.

शेवंतीच्या नवीन संशोधनाबाबत संचालनालयाचे संचालक डॉ. के. व्ही. प्रसाद यांनी ‘ॲग्रोवन’ला माहिती दिली. डॉ. प्रसाद म्हणाले, ‘‘पुष्पसंशोधन संचालनालयात शेवंतीच्या देशभरात उपलब्ध असलेल्या १५० वाणांची लागवड करण्यात आली आहे. मात्र, पुण्यात संशोधन प्रक्रिया सुरू झाल्यानंतर शेवंतीचे मुख्य संशोधक तारकनाथ सहा यांनी नवीन वाणांचे संशोधन हाती घेतले. यासाठी पर परागीकरण (क्रॉस पॉलिनेशन) द्वारे वाणांचे संशोधन चार वर्षांपासून सुरू होते. 

गले वाण तयार झाले असून, यामध्ये सी-१ ही गडद पिवळी, सी -२ हे गुलाबी आणि सी -३ ही आकाराने लहान आणि जास्त उत्पादन देणारी गडद पिवळ्या वाणांचा समावेश आहे. या तीनही वाणांच्या चाचण्या भारतीय कृषी संशोधन परिषदेच्या देशभरातील २२ संशोधन केंद्रावर चाचण्या घेण्यात आल्या. या चाचण्या यशस्वी झाल्या असून, हे वाण आता अंतिम मान्यतेसाठी भारतीय कृषी संशोधन परिषदेकडे पाठविण्यात येणार आहे.’’ 

‘‘महाराष्ट्रातील शेतकरी, व्यापारी हे शेवंतीच्या सुट्या फुलांच्या आणि पांढऱ्या आणि पिवळ्या हा पारंपारिक वाणांवरच अवलंबुन आहेत. यामध्ये बदल घडविण्यासाठी केवळ सुट्या फुलांसाठीच शेवंतीचे उत्पादन घेतले जाऊ नये आणि बाजारपेठेतील मागणीनुसार शेवंतीचे उत्पादन व्हावे, यासाठी नर्सरी आणि उद्यान क्षेत्रासाठी कुंडीतील शेवंतीच्या वाणांवर संशोधन हाती घेण्यात आले आहे.

नर्सरी आणि उद्यान क्षेत्राकडून सजावटीसाठी कुंडीतील वाणांची मागणी होत होती. त्यानुसार हे वाण विकसित करण्यात आले आहेत. शेतकऱ्यांना पारंपरिक सुट्या फुलांच्या शेतीला पर्याय म्हणून हे नवीन वाण उपयुक्त ठरतील,’’ असा विश्‍वास देखील डॉ. प्रसाद यांनी व्यक्त केला.  

अशी आहेत वैशिष्ट्ये 
सी -१ :
फिकट पिवळा रंगाचा असणाऱ्या फुलाला मध्यभागी गडद पिवळ्या आकाराची रिंग असणार आहे. यामुळे हे फूल आर्कषक दिसते. एका रोपाला साधारण २०० फुले लागतात, हार आणि कुंडीसाठी उपयुक्त आहेत. तसेच याला सौम्य सुंगध असल्याने घरामध्ये ठेवण्यासाठी मागणी मिळेल. या रोपाची उंची ६५ ते ९३ सेंमी, व्यास ६.८३ सेंमी तर विस्तार ६० सेंमी एवढा असणार आहे. 
सी -२  : रंगाने गुलाबी असलेले फूल अधिक आकर्षक दिसते. रोपांची उंची साधारण असून, यंदा जास्त झालेल्या पावसामुळे चाचण्या अद्याप अंतिम झालेल्या नसून, अंतिम निष्कर्ष काढण्यात आलेले नाहीत. 
सी -३ : हे फूल रंगाने गडद पिवळे असून, या झाडाचा डोलारा मोठा आहे. या झाडाला फुले लागल्यानंतर झाडाचे एकही पान दिसत नाही. तर साधारण १७५ फुले एका वेळी लागतात. झाडाची उंची ५२.१ सेमी, डोलारा ४३.५३ सेमी. तर फुलांचा व्यास ५.८०सेमी एवढा आहे. 

नोव्हेंबर-डिसेंबरमध्ये लागवडीसाठी योग्य 
हे तीन ही वाण नोव्हेंबर डिसेंबर महिन्यांत लागवडीसाठी योग्य असल्याची शिफारस पुष्पसंशोधन संचालनालयाने केली आहे. या वाणांचे काड्यांद्वारे रोपे केली जाणार असून, थेट रोपेच शेतकऱ्यांना उपलब्ध होणार आहेत.


इतर अॅग्रो विशेष
बदनापूर येथे कडधान्य पिकांचे आदर्श ‘...वसंतराव नाईक मराठवाडा कृषी विद्यापीठांतर्गत...
बोराच्या दोनशे झाडांची उत्कृष्ट बागढवळपुरी (जि. नगर) येथील सुखदेव कचरू चितळकर यांनी...
खानदेशात साखर कारखान्यांना भासतोय उसाचा...जळगाव  : खानदेशातील जळगाव, नंदुरबार चार साखर...
हापूस आंब्याची पहिली पेटी कोल्हापूरला...सिंधुदुर्ग ः जिल्ह्यातील कुंभारमाठ (ता. मालवण)...
बाजार समित्यांत शेतकऱ्यांना थेट मतदान...मुंबई : राज्यातील कृषी उत्पन्न बाजार समित्यांच्या...
नीरेपासून साखरनिर्मितीचा रत्नागिरीत...रत्नागिरी ः नारळाच्या झाडातून काढल्या जाणाऱ्या...
परवाना निलंबनातही बिनदिक्कत खतविक्रीपुणे : ‘नियमांची पायमल्ली करून विदेशातून...
शेतकरी प्रश्न सुटण्यासाठी...मुंबई : राज्यात तालुकास्तरावर उद्यापासून...
शनिवारपासून किमान तापमानात घट होण्याची...पुणे : उत्तरेकडून येणाऱ्या थंड वाऱ्यांचे प्रवाह...
विमाभरपाई प्रक्रिया रिमोट सेन्सिंगशी...पुणे : पीककापणी प्रयोगाच्या आधारावर पंतप्रधान...
बाजार समिती निवडणुकीत शेतकऱ्यांना थेट...मुंबई : राज्यातील कृषी उत्पन्न बाजार...
मटण दरवाढीचा लाभ पशुपालकांना कधी?शेळीपालनाबरोबरच मेंढीपालनातही समस्यांचा ऊहापोह...
जैवविविधतेची नोंदणी गांभीर्याने घ्याराज्यातील खेड्यापाड्यांसह शहरांमध्ये असलेल्या...
‘पोकरा’अंतर्गत तांत्रिक सहकार्यासाठी...औरंगाबाद: नानाजी देशमुख कृषी संजीवनी प्रकल्पाच्या...
अनियमित थंडी ऊस रिकव्हरीच्या मुळावरकोल्हापूरः जानेवारीच्या पहिल्या आठवड्यातही ऊस...
देशात केवळ ३५ तेलबिया हबनिर्मितीनवी दिल्ली: देशातील तेलबिया उत्पादन वाढावे आणि...
राज्यात गारठा कमी, उकाडा वाढलापुणे : उत्तरेकडून येणाऱ्या थंड वाऱ्यांचे प्रवाह...
अलिबागचा पांढरा कांदा ‘जीआय’च्या वाटेवरपुणे : औषधी गुणधर्मांसाठी प्रसिद्ध असलेल्या...
बेकायदा विदेशी खत आयातीचे परवाने रद्दपुणे : विद्राव्य खतांची बेकायदा आयात व विक्री...
‘सुधाकर सीडलेस’ द्राक्ष वाणाचे...नाशिक : शिवडी (ता. निफाड) येथील शेतकरी सुधाकर...