Agriculture news in Marathi, Time to show the value of your vote | Agrowon

आपल्या मताची किंमत दाखवून देण्याची वेळ : अनिल घनवट
सुर्यकांत नेटके
शुक्रवार, 18 ऑक्टोबर 2019

शेती, शेतकऱ्यांचे प्रश्न आणि निवडणूक या विषयांचा संबंध निर्माण झाला तो १९८० च्या दशकात. त्यापूर्वी झालेल्या निवडणुकांमध्ये शेती हा विषय कोणत्याच पक्षाच्या जाहीरनाम्यावर दिसत नव्हता. शेतकरी संघटनेचे प्रणेते शरद जोशी यांच्या नेतृत्वाचा उदय झाला व ‘शेतकऱ्यांचे मरण हेच सरकारचे धोरण’ असे ते ठासून सांगू लागले. पंचवार्षिक योजनेत, शेतीमालाला किफायतशीर भाव देणे देशाला परवडणार नाही, असे लेखी धोरण छापल्याचे पुरावे ते सादर करू लागले. शेतीमालाला रास्त भाव मिळाला पाहिजे हा शेतकऱ्यांच्या मुखातला पर्वणीचा शब्द झाला होता. 

शेती, शेतकऱ्यांचे प्रश्न आणि निवडणूक या विषयांचा संबंध निर्माण झाला तो १९८० च्या दशकात. त्यापूर्वी झालेल्या निवडणुकांमध्ये शेती हा विषय कोणत्याच पक्षाच्या जाहीरनाम्यावर दिसत नव्हता. शेतकरी संघटनेचे प्रणेते शरद जोशी यांच्या नेतृत्वाचा उदय झाला व ‘शेतकऱ्यांचे मरण हेच सरकारचे धोरण’ असे ते ठासून सांगू लागले. पंचवार्षिक योजनेत, शेतीमालाला किफायतशीर भाव देणे देशाला परवडणार नाही, असे लेखी धोरण छापल्याचे पुरावे ते सादर करू लागले. शेतीमालाला रास्त भाव मिळाला पाहिजे हा शेतकऱ्यांच्या मुखातला पर्वणीचा शब्द झाला होता. 

लाखोंच्या सभा आणि ‘न भूतो, न भविष्यती’ अशी आंदोलने महाराष्ट्राने पाहिली. त्यानंतर झालेल्या निवडणुकांमध्ये ‘शेतीमालाला उत्पादन खर्चावर आधारित भाव देऊ’ हे कलम सर्व राजकीय पक्षांच्या जाहीरनाम्यातील एक नंबरचे कलम होते. इथे पहिल्यांदा शेतक्यांच्या प्रश्नाचा व निवडणुकांचा संबंध आला. पुढे महाराष्ट्रात पुलोद आघाडी झाली. त्या शेतकरी संघटनेचा सहभाग होता, अनेक उमेदवार उभे केले पुलोदची सत्ता आली. नाशिकचे चौदाचे चौदा उमेदवार शेतकरी संघटनेचे आमदार म्हणून निवडून येण्याचा चमत्कार महाराष्ट्राने पाहिला आहे.

१९९० च्या दशकात कर्जमुक्तीचा विषय शेतकरी संघटनेने उचलला व पुन्हा सर्व पक्षांच्या जाहीरनाम्यावर कर्जमुक्तीला एक नंबरचे स्थान मिळाले. पुढे चालून हा विषय देश पातळीवर गेला. कॉंग्रेसमधून बाहेर पडलेले व्ही. पी. सिंग यांना शरद जोशींनी कर्जमुक्तीचा मुद्दा समजावून सांगितला. त्यांना महाराष्ट्रभर फिरवले. दहा-दहा लाखाच्या सभा केल्या. तेव्हा व्ही. पी. सिंगांनी संपूर्ण कर्जमुक्तीचे आश्वासन दिले होते. पण दहा हजार रुपयांची कर्जमाफी शेतकरी संघटनेच्या दबावामुळे कशीबशी शेतकऱ्यांच्या पदरात पडली होती. संघटनेच्या प्रयत्नामुळे शेतकऱ्यांना फायदा होत गेला, मात्र शेतकऱ्यांना शेतीच्या प्रश्नावर मतदान करण्याचे धैर्य किंवा बुद्धी शेतकरी संघटना देऊ शकली नाही. ग्राहकांना खूश ठेवण्यासाठी नेहमीच शेतकऱ्यांचा बळी देण्यात आला, पण शेतकरी आपल्या नेत्याच्या प्रेमापोटी किंवा भिती पोटी उघडपणे विरोध किंवा विरोधात मतदान करण्याचे धाडस करू शकला नाही. स्वतः शरद जोशींना पराभव पचवावे लागले. 

स्वातंत्र्य मिळाल्यापासून अनेक निवडणुका झाल्या. निवडणुकीचा मुद्दा कधी गरिबी हटाव, स्थिर सरकार, मंडल आयोग, राममंदिर, हिंदुत्व, भ्रष्टाचार, जनलोकपाल, पुलवामा व आता  ३७० कलम या विषयांवर निवडणुका झाल्या. कृषिप्रधान भारत देशाची एकही निवडणूक शेती धोरणाच्या मुद्द्यावर झाली नाही ही शोकांतिका आहे. कांदा महाग झाला तर शहरातील संघटित वर्ग सरकारे पाडतात याची दहशत सर्व राजकीय पक्षांनी घेतलेली आहे. कांदा स्वस्त केला तर शेतकरी सुद्धा सरकारे उलथी पालथी करू शकतात ही दहशत ज्या वेळेला शेतकरी निर्माण करेल त्याच वेळेला निवडणुकीत शेती व शेतकऱ्यांच्या प्रश्नांचा, सत्ताधारी गांभीर्याने विचार करतील. आता होत असलेल्या विधानसभा निवडणुकीत शेतकऱ्यांनी मताची ताकद दाखवून देणे गरजेचे आहे. नेत्याच्या लेकरांपेक्षा आपल्या लेकरा बाळांच्या भविष्याचा विचार करून मतदान केले तरच शेतीचे प्रश्न मार्गी लागण्याची शक्यता आहे नाहीतर आत्महत्यांच्य‍ा आकड्यांची बेरीज करीत राहण्या शिवाय शेतकऱ्यांच्या हातात काहीच उरणार नाही.

- अनिल घनवट,
प्रदेशाध्यक्ष, शेतकरी संघटना (शरद जोशीप्रणित)

(शब्दांकन : सूर्यकांत नेटके)

इतर ताज्या घडामोडी
पेरणीपूर्व मशागतीय पद्धतीने करा...रब्बी हंगामात ज्वारी, गहू, हरभरा, करडई व सूर्यफूल...
कांदा पिकासाठी संतुलित अन्नद्रव्य...कांदा उत्पादकता कमी होण्यासाठी असंतुलित खत...
जळगाव जिल्हा परिषदेत निधीवाटपावरून आरोप...जळगाव : जिल्हा परिषद सेस फंड, शिक्षण, महिला-...
वऱ्हाडला पीक नुकसानभरपाईचा २६५ कोटींचा...अकोला : ऑक्टोबरमध्ये झालेल्या अतिपावसाचा फटका...
पुणे विभागात रब्बीसाठी अडीच लाख टन खते...पुणे : रब्बी हंगामात शेतकऱ्यांना खतांची अडचण येऊ...
सांगली जिल्ह्यात भूजल पातळी ५८...सांगली : जिल्ह्यात गेल्या पाच वर्षांपेक्षा यंदा...
नाशिक : भिजलेल्या पिकांमुळे चाऱ्याचा...नाशिक : जिल्ह्यात झालेल्या मॉन्सूनोत्तर पावसाने...
धक्कादायक, एकाच गावातल्या ६०० मेंढ्या...नगर  ः मागील महिन्यात अतिवृष्टीने पारनेर...
अधिक उपसा केला तर पाणी टंचाईची शक्यता...लातूर : जिल्ह्यात पावसाळ्याच्या चारही महिन्यांत...
नाशिक जिल्ह्यात नुकसानीपोटी १८१ कोटींची...नाशिक : जिल्ह्यात झालेल्या अतिवृष्टीमुळे...
नागपूर जिल्ह्यात शेतकऱ्यांसाठी कॉंग्रेस...नागपूर : मॉन्सूनोत्तर पावसामुळे शेतकऱ्यांना...
नाशिक जिल्ह्यात टोमॅटोला गेले तडे ! ५०...नाशिक  : मॉन्सूनोत्तर पावसाच्या तडाख्यामुळे...
...'या' सिंचन योजनेची पाणीपट्टी होणार...सांगली : ताकारी उपसा सिंचन योजनेच्या पाणीपट्टीची...
किसान सभेकडून विमा कंपनीला २८...पुणे : पुण्यातील दि ओरिएन्टल इन्शुरन्स कंपनीकडून...
हैबतबाबांच्या पायरीपूजनाने आळंदीत...आळंदी, जि. पुणे  ः टाळ-मृदंगाचा निनाद आणि...
गूळ सौदे सुरू करण्यासाठी दोन्ही घटकांना...कोल्हापूर  : गेल्या दोन दिवसांपासून व्यापारी...
सांगली जिल्ह्यात ऊस दरासाठी ‘स्वाभिमानी...सांगली : जिल्ह्यात गळीत हंगाम सुरू होताच...
कोल्हापुरात कारखान्यांकडून ऊसतोड सुरू...कोल्हापूर  : गेल्या चार दिवसांपासून...
जळगावात भरताची वांगी १५०० ते २६०० रुपये...जळगाव : कृषी उत्पन्न बाजार समितीत बुधवारी (...
बटाटा, टोमॅटोतील उशिरा येणाऱ्या करपा...बटाटा आणि टोमॅटो यांसारख्या पिकांमध्ये प्रचंड...