agriculture news in marathi, today its Gosikhurd project anniversary | Agrowon

एकतीस वर्षांतही संपले नाही गोसेखुर्द प्रकल्पाचे भोग
टीम अॅग्रोवन
सोमवार, 22 एप्रिल 2019

भंडारा : राज्यकर्त्यांच्या निष्क्रीयतेमुळे प्रकाशाच्या वेगाने किंमत वाढलेल्या गोसेखुर्द प्रकल्पातून सिंचन क्षमता मात्र वाढू शकली नाही. परिणामी २२ एप्रिल रोजी ३१ वा वर्धापन दिन साजरा करणारा हा प्रकल्प केव्हा पूर्णत्वास जाणार आणि शेतकऱ्यांचे हिरवे स्वप्न केव्हा साकार होणार? हा प्रश्‍न आजही अनुत्तरीतच आहे. 

भंडारा : राज्यकर्त्यांच्या निष्क्रीयतेमुळे प्रकाशाच्या वेगाने किंमत वाढलेल्या गोसेखुर्द प्रकल्पातून सिंचन क्षमता मात्र वाढू शकली नाही. परिणामी २२ एप्रिल रोजी ३१ वा वर्धापन दिन साजरा करणारा हा प्रकल्प केव्हा पूर्णत्वास जाणार आणि शेतकऱ्यांचे हिरवे स्वप्न केव्हा साकार होणार? हा प्रश्‍न आजही अनुत्तरीतच आहे. 

पूर्वच नाही तर, संपूर्ण विदर्भात सर्वात मोठा प्रकल्प अशी गोसेखुर्दची ओळख. १९८३ साली या प्रकल्पाला प्रशासकीय मान्यता मिळाली. त्या वेळी या प्रकल्पाची किंमत ३६२ कोटी रुपयांची होती. ३१ वर्षांनंतर प्रकल्पाला सुधारित प्रशासकीय मान्यता देण्यात आली. आता या प्रकल्पाची किंमत १८,४९८ कोटी रुपयांवर पोचली आहे. साधारणतः चार हजार ९०० पटीच्यावर किंमतीत वाढ झाली आहे. चार हजार पटीपेक्षा अधिक किंमतीत वाढ नोंदविणाऱ्या या प्रकल्पातून सिंचन मात्र त्या तुलनेत वाढू शकले नाही. आजही केवळ १५ ते २० टक्‍केच सिंचन या प्रकल्पातून शक्‍य होते.

प्रकल्पाच्या डाव्या कालव्याचे बांधकाम अजूनपर्यंत पूर्ण झालेले नाही. हा कालवा प्रकल्पासून लाखांदूरपर्यंत जातो. या कामाची लांबी २२.९३ किलोमीटर आहे तर, सिंचन क्षमता ४०.२०६ हेक्‍टर आहे. या कालव्याचे काम उच्च प्रतीचे झाले नसल्याने हा कालवा पुन्हा बांधला जात आहे. गेल्या साडेचार वर्षांपासून हे काम रेंगाळले आहे. या कालव्याची ४४१ कोटी रुपयांची अंदाजित किंत असली तरी हजारो कोटी रुपयांचा खर्च झाल्याचे सांगीतले जाते. वितरिकेचे कामही अत्यंत संथगतीने सुरू आहे. 

शासकीय आकडेवारीनुसार उजव्या मुख्य कालव्याचे काम ९८ टक्‍के पूर्ण झाले असून शाखा कालवे मात्र ५० टक्‍केच पूर्ण झाले आहेत. गोसेखुर्द राष्ट्रीय प्रकल्पावर आधारित टेकेपार, आंभोरा, नेरला, मोखाबर्डी, उपसा सिंचन योजना कार्यान्वित करण्यात आल्या आहेत. मात्र, पावसाळ्या व्यतिरिक्‍त रबी हंगामासाठी अजूनही धरणातून पाणी सोडले जात नाही. 

राष्ट्रीय प्रकल्पाचा दर्जा 
गोसेखुर्द प्रकल्पाला २००९ मध्ये राष्ट्रीय प्रकल्पाचा दर्जा मिळाला. त्यामुळे केंद्र शासनाचा निधी प्राप्त होत असतानाही प्रकल्पाला अपेक्षित गती मिळाली नाही. मुख्य धरणाचे काम १०० टक्‍के पूर्ण झाले असले तरी पाणी साठवण क्षमता अवघी ११४६ दलघमी आहे. तलांक २४२.५० मीटरपर्यंत पाणीसाठा करण्यात येत आहे. 

पुनर्वसनाचे कामही रेंगाळले
पश्‍चिम महाराष्ट्रातील नेत्यांनी या प्रकल्पाला न्याय दिला नाही. परंतु आजच्या घडीला सत्ताकेंद्र विदर्भात असतानाही प्रकल्पाची गती मंद आहे. प्रथम टप्प्यातील ११८ गावे, दुसऱ्या टप्प्यातील ४० पैकी १७ गावे, तिसऱ्या टप्प्यातील २७ पैकी ६ गावे स्थलांतरित झाले आहेत. एकूण ८५ गावठाणापैकी ४१ गावठाणे पूर्णपणे स्थलांतरित झालेली आहेत. ४४ गावाच्या पुनर्वसवन स्थलांतरणाचा प्रश्‍न अद्यापही कायम आहे.

इतर ताज्या घडामोडी
औरंगाबादेत फ्लॉवर १८०० ते ३००० रुपये...औरंगाबाद : येथील कृषी उत्पन्न बाजार...
सांगली जिल्हा दुष्काळाच्या छायेतसांगली : पावसाळ्याचा दीड महिन्याचा कालावधी लोटला...
मराठवाड्यातील २६६ मंडळांमध्ये पाऊसऔरंगाबाद/नांदेड ः मराठवाड्यातील ८ जिल्ह्यांतील ६३...
पावसाच्या आगमनाने नाशिकमधील शेतकरी...नाशिक : जिल्ह्यात पावसाने दडी मारल्याने...
पशुसंवर्धन विकासासाठी ७०० कोटींचा निधी...कोल्हापूर  : राज्यातील पशुसंवर्धन विकासाला...
मराठवाड्यातील पावणेनऊ लाखांवर शेतकरी...औरंगाबाद : मराठवाड्यातील आठही जिल्ह्यांतील...
विद्यार्थी, शेतकरीप्रश्नी ‘स्वाभिमानी’...बुलडाणा  : जिल्ह्यातील शेतकरी अनेक समस्यांना...
बारामतीत मुसळधार पाऊसपुणे  : जिल्ह्याच्या कोरडवाहू भागात असलेल्या...
नगर जिल्ह्यातील सहा महसूल मंडळांत...नगर : जिल्ह्यातील ३५ महसूल मंडळांत शनिवारी जोरदार...
कोणत्याही तंत्रज्ञानाचा डोळस स्वीकार...औरंगाबाद   : कोणत्याही तंत्रज्ञानाचा...
विधानसभा निवडणुकीत महायुतीने  २२० जागा...मुंबई  : आगामी विधानसभा निवडणुकीत महायुतीने...
सोलापूर जिल्ह्यात १७ हजार हेक्टर...सोलापूर ः गेल्या दोन वर्षांपासून सोलापूर जिल्हा...
नाशिक जिल्ह्यातील ४१ हजार हेक्टरवरील...नाशिक : जिल्ह्यात लष्करी अळीचा प्रादुर्भाव...
मराठवाड्यात ४१ हजार हेक्टरवरील मक्यावर...औरंगाबाद : अमेरिकन लष्करी अळीने औरंगाबाद व जालना...
सांगली जिल्ह्यात अमेरिकन लष्करी अळीने...सांगली ः जिल्ह्यात मक्यावर अमेरिकन लष्करी अळीचा...
लष्करी अळीच्या प्रादुर्भावाने नगर...नगर   ः गेल्या वर्षभरात दुष्काळाशी...
मोताळा, देऊळगावराजा तालुक्यात शंभर...बुलडाणा : खरिपात विदर्भात मका उत्पादनात...
साताऱ्यात अकराशे हेक्टरवरील मका पिकावर...सातारा : जिल्ह्यातील पूर्व भागात दुष्काळाची...
इंदापूर तालुक्यात अडीचशे हेक्टरवर...पुणे   ः गेल्या काही दिवसांपासून...
गुलटेकडीत टोमॅटोचे आवकेसह दरही वाढलेपुणे ः गेल्या आठ दिवसांत पावसाने दिलेल्या...