agriculture news in Marathi tomato belt lockdown due to corona Maharashtra | Agrowon

कोरोनामुळे ‘टोमॅटो बेल्ट’ लॉकडाऊन; पुणे-नगर जिल्ह्यात मोठा फटका

गणेश कोरे
सोमवार, 6 एप्रिल 2020

जुन्नर, आंबेगावसह लगतच्या शिरुर तालुक्यामध्ये उन्हाळी टोमॅटोचे पीक मोठ्या प्रमाणावर घेतले जाते. यावर्षी कोरोनामुळे लागवड खोळंबल्याने बुकिंग केलेली सुमारे दीड कोटी रोपे रोपवाटिकांमध्ये शिल्लक आहेत. लॉकडाऊन आणखी किती काळ चालेल याची खात्री नसल्याने शेतकऱ्यांनी टोमॅटोमध्ये गुंतवणूक करण्याचे टाळले आहेत. यामुळे केलेली रोपांची वाढ जास्त झाल्याने ती कालबाह्य होण्याचा धोका निर्माण झाला आहे. यामुळे शेतकऱ्यांसह रोपवाटिकांचे देखील नुकसान होण्याचा धोका निर्माण झाला आहे. 
- राजेश गावडे, अध्यक्ष, जुन्नर आंबेगाव तालुका नर्सरी असोसिएशन 

पुणेः गेल्या काही वर्षात जिल्‍ह्यातील जुन्नर, खेड, आंबेगाव, संगमनेर हे तालुके टोमॅटोचे हब बनले आहे. नारायणगांव उपबाजारात दरवर्षी कोट्यवधी रुपयांची उलाढाल होत असते. मात्र, यंदा कोरोनामुळे बाजारातील आवक खुपच घटली आहे. उन्हाळी हंगामातही शेतकऱ्यांनी टोमॅटोची लागवड न करता बाजरी पिकाला प्राधान्य दिले आहे. यामुळे उत्तर पुणे जिल्ह्यात उन्हाळी टोमॅटोच्या लागवडीत घट झाली आहे. तर, टोमॅटोच्या थेट विक्रीसाठी प्रसिद्ध असलेल्या नारायणगांव उपबाजारातील कोट्यवधीची उलाढाल ठप्प झाली आहे. 

गेल्या काही वर्षांपासून ठिबक आणि मल्चिंग पेपरवर उन्हाळी टोमॅटो लागवडीचे प्रमाण मोठ्या प्रमाणावर वाढले आहे. तसेच जुन्नर कृषी उत्पन्न बाजार समितीच्‍या पुणे नाशिक महामार्गावर असलेल्या नारायणगांव उपबाजारात अडत्यांशिवाय शेतकरी ते खरेदीदार बाजारपेठ विकसित झाल्याने या ठिकाणी देशातील खरेदीदार मोठ्या प्रमाणावर येत आहेत. यामुळे गेल्या १५ वर्षात जुन्नर, खेड, आंबेगाव, संगमनेर हे तालुके टोमॅटोचे हब बनले आहे. दरवर्षी उन्हाळी टोमॅटोची कोट्यवधी रुपयांची उलाढाल होते. 

या परिसरात गुढीपाडवा आणि अक्षय्य तृतीयेला टोमॅटोची लागवड केली जाते. मात्र यंदा ऐन लागवडीच्या हंगामातच कोरोनामुळे लॉकडाऊन सुरु झाल्याने वाहतुकीबरोबर शेतीसह सर्वच कामे ठप्प झाली आहेत. याचा परिणाम टोमॅटोच्या उत्पादनासह बाजारपेठेवर होत आहे.

उत्तर पुणे जिल्ह्यातील जुन्नर, खेड, आंबेगाव, शिरूरसह जिल्ह्याच्या सीमेवर असलेल्या नगर जिल्ह्यातील संगमनेर तालुक्यातील टोमॅटो उत्पादक शेतकरी देखील नारायणगांव येथील टोमॅटोच्या उपबाजारावर अवलंबून आहेत. या पाचही तालुक्यांत प्रत्येकी सुमारे १० हजार एकरवर म्हणजेच सुमारे ५० हजार एकरवर टोमॅटोची लागवड असते. हि लागवड यंदा २५ ते ३० टक्क्यांपर्यंतच होण्याची शक्यता आहे. 

याबाबत बोलताना शेतकरी संजय वर्पे (रा.धामणखेल,ता.जुन्नर) म्हणाले, ‘‘मी दरवर्षी दीड ते दोन एकरवर टोमॅटोची लागवड करत असतो. यामधून साधारण दोन ते अडीच लाखांचे उत्पन्न मिळते. यंदाही लागवडीची तयारी केली होती. मात्र कोरोनामुळे लॉकडाऊन किती दिवस चालेल याचा अंदाज नाही. यामुळे एक लाख रुपये गुंतवणूक करण्याचा धोका पत्करलेला नाही. यंदा टोमॅटो ऐवजी दोन एकर बाजरी करण्याचा निर्णय घेतला आहे.’’ 

जुन्नरच्या राकेश कृषी उद्योगाचे संचालक राकेश पांडव म्हणाले, ‘‘तालुक्यात दरवर्षी टोमॅटो लागवडीसाठी मोठ्या प्रमाणावर निविष्ठांची खरेदी होत असते. यंदा मात्र कोरोनामुळे दर मिळतील कि नाही या भीतीने केवळ २० ते २५ टक्केच निविष्ठांची खरेदी होत आहे. बाजरीतून खाण्याला आणि पशुधनासाठी वैरण पण होईल या उद्देशाने शेतकऱ्यांनी बाजरी पिकाला प्राधान्य दिले आहे. मी दरवर्षी बाजरीचे साधारण ४०० ते ४५० किलो बियाणे विक्री करतो. यंदा हि विक्री १ हजार किलोपर्यंत वाढली असून, शेतकऱ्यांची आणखी मागणी असून बियाण्यांची वाहने बंद असल्याने बियाण्यांची टंचाई जाणवू लागली आहे. मात्र दर स्थिर आहेत.’’ 

न्यू अभिजीत हाय टेक रोपवाटीकाचे संचालक दिपक सोन्नर म्हणाले, ‘‘मी दरवर्षी सुमारे १५ लाख टोमॅटोच्या रोपांची विक्री करतो. जुन्नर, आंबेगाव परिसरात गुढीपाडवा ते अक्षय्य तृतीयेपर्यंत लागवडी सुरु असतात. मात्र कोरोना विषाणूमुळे सुरु असलेल्या लॉकडाऊनमुळे लागवडी खोळंबल्या आहेत. सध्या माझ्याकडे ६ लाख रोपे तयार असून, गुढीपाडव्याच्या निमित्ताने ३ लाख रोपांची विक्री झाली आहे. तर अनेक शेतकऱ्यांनी बुकिंग केलेली रोपे देखील नेण्याचे टाळले आहे. तर आम्ही देखील रोपे बनविण्याचे थांबविले आहे.’’ 

 
गेल्यावर्षी १७३ कोटींची उलाढाल 
कोरोनामुळे यंदा टोमॅटो बाजारपेठ ठप्प झाली आहे. देशभरात टोमॅटो पाठविणारे सुमारे २०० खरेदीदार नारायणगांव बाजारात अद्याप आलेलेच नाहीत. गेल्या वर्षी नारायणगांव उपबाजारात ४८ लाख ६९ हजार क्रेटची आवक झाली होऊन सरासरी प्रतिक्रेट २५० रुपये दर मिळाला होता. तर सर्वाधिक दर ६०० रुपयांपर्यंत होता. यातून सुमारे १७३ कोटींची उलाढाल झाली होती. आता तुरळक आवक असून सध्याचा दर केवळ ५० ते १०० रुपये एवढाच आहे. कोरोनाचे संकट लवकर दूर झाले नाही तर शेतकऱ्यांचे अब्जावधी रुपयांच्या नुकसानीची भिती आहे, असे जुन्नर बाजार समितीचे सभापती संजय काळे यांनी सांगितले. 
 


इतर अॅग्रो विशेष
टोळधाडीचा राजस्थानमधील ९० हजार हेक्टरला...जयपूर, राजस्थान  ः राज्यातील २० जिल्ह्यांतील...
यंदा पायी वारी नाही; दशमीला पंढरीत...पुणे : आषाढी वारीची परंपरा जपण्यासाठी राज्य शासन...
अरबी समुद्रातून मॉन्सूनची पुढे चालपुणे : नैर्ऋत्य मोसमी वाऱ्यांनी (मॉन्सून)...
राज्यात आजपासून पूर्वमोसमी पावसाची...पुणे  : राज्यात पूर्वमोसमी पावसाला पोषक...
टोळधाडीच्या अस्तित्वाने विदर्भात पसरली...नागपूर   ः टोळधाड मध्यप्रदेशात...
दूध संघांना पेमेंट वाटप सुरुपुणे : राज्यातील दूध संघांनी शेतकऱ्यांना दिलेल्या...
वस्त्रोद्योग येतोय पूर्वपदावरजळगाव ः लॉकडाउनमुळे ठप्प असलेला देशातील...
नाशिक बाजार समिती पुन्हा सुरु;...नाशिक  : नाशिक बाजार समितीत दोन कोरोनाबाधित...
थेट पपई विक्रीतून मिळविला तिप्पट दर !परभणी ः कोरोनाच्या स्थितीमध्ये लॉकडाऊन व...
शेतमालाचे ऑनलाइन तारण कर्ज होणार उपलब्ध...मुंबई : टाळेबंदी कालावधीत शेतकऱ्यांना राज्य वखार...
अतिवृष्टी आणि अतिक्रमणामुळेच पूरस्थिती...मुंबई : अतिवृष्टी आणि अतिक्रमणामुळेच...
शेतकऱ्यांची अडवणूक झाली, तर...नगर : ‘‘शेतकऱ्यांसाठी काम करणे याला आपण सर्वांनी...
मॉन्सून अरबी समुद्रात; सोमवारपर्यंत...पुणे  : नैर्ऋत्य मोसमी वारे (मॉन्सून)...
सहकाराच्या त्रिस्तरीय रचना मोडण्यास...पुणे : राज्यातील काही जिल्हा मध्यवर्ती सहकारी...
उद्यापासून पूर्वमोसमी पावसाचा अंदाज;...पुणे : राज्यात अक्षरशः भाजून काढणाऱ्या उन्हापासून...
`गोकुळ' ची ४५ लाख लिटर दुधावर प्रक्रिया कोल्हापूर ः लॉकडाउनच्या काळात कोल्हापूर...
पीककर्जासाठी हेलपाटे, भ्रष्ट...संग्रामपूर, जि. बुलडाणा : वेळ सकाळी साधारण...
टोळधाडीमुळे अवघे ५० हेक्‍टरचे नुकसान :...नागपूर: टोळधाडीचा धोका अमरावती विभागात टळला असला...
राज्यात ४० हजार टन दूध पावडर पडूनपुणे : राज्यात ४० हजार टन दूध पावडर (भुकटी) पडून...
मागणीपेक्षाही एक लाख क्विंटल बियाणे...पुणे : ‘कोरोना’च्या पार्श्वभूमीवर लॉकडाउन असले...