agriculture news in Marathi triggers are same but premium increased Maharashtra | Page 3 ||| Agrowon

फळपीक विमा योजनेत हवामान धोके कायम, प्रीमियम मात्र वाढला 

टीम अॅग्रोवन
रविवार, 20 जून 2021

पुनर्रचित हवामान आधारित फळपीक विमा योजनेसाठी गतवर्षी काढलेला आदेश रद्द करून कृषी विभागाने आता नव्याने आदेश काढला आहे. 

सोलापूर ः पुनर्रचित हवामान आधारित फळपीक विमा योजनेसाठी गतवर्षी काढलेला आदेश रद्द करून कृषी विभागाने आता नव्याने आदेश काढला आहे. यापूर्वी २०१९ मध्ये काढलेल्या जुन्या आदेशानुसार पूर्वीप्रमाणे या विमा योजनेसाठी हवामान धोके पूर्वीप्रमाणेच ग्राह्य धरले जाणार आहेत. मुख्यतः केंद्र शासनाचा हिस्सा कमी झाल्याने उरलेल्या हिश्‍शात राज्य शासन आणि शेतकऱ्यांवर त्याचा बोजा पडला आहे. त्यामुळे प्रीमियमच्या रकमते मात्र वाढ झाली आहे. 

फळपीक विमा योजनेमध्ये एकूण विमा हप्त्यामध्ये शेतकरी हिस्सा, केंद्र हिस्सा आणि राज्य हिस्सा अशी विभागणी असते. यापूर्वीच्या काळात शेतकऱ्यांना भरावा लागणारा विमा हप्ता एकूण विमा हप्त्याच्या पाच टक्के असायचा व उर्वरित हप्त्यामध्ये ५० टक्के केंद्र शासन आणि ५० टक्के राज्य शासन अशी विभागणी असायची, परंतु मागील वर्षापासून केंद्र शासनाने स्वतःचा हिस्सा १२.५ टक्के मर्यादित केला आहे. त्यामुळे उर्वरित पूर्ण रकमेचा बोजा शेतकरी आणि राज्य सरकारवर आला आहे. 

उदा. डाळिंबासाठी पूर्वीप्रमाणेच १५ जुलै ते १५ ऑगस्ट या कालावधीत मृग बहरासाठी पावसाचा सलग २० दिवसांपर्यंत किंवा २५ दिवस वा त्यापेक्षा जास्त दिवस खंड पडल्यास भरपाई मिळणार आहे. याप्रमाणेच त्या त्या फळांसाठी हवामानाचे धोके ग्राह्य धरून भरपाईचे निकष लावण्यात आले आहेत. आता ज्या फळपिकाचा विमा हप्ता दर ३० टक्क्यांपर्यंत आहे. त्यामध्ये ५ टक्के शेतकरी हिस्सा, १२.५ टक्के केंद्र शासन व १२.५ टक्के राज्य शासन अशी विभागणी केली आहे. ३० ते ३५ टक्के विमा हप्ता असणाऱ्या पिकांच्या बाबतीत उर्वरित भार म्हणजे १७. ५ टक्क्यांपर्यंतचा भार राज्य शासन उचलणार आहे. तसेच ३५ टक्क्यांपेक्षा जास्त विमा हप्ता असलेल्या पिकांमध्ये ३५ टक्क्यांवरील विमा हप्ता रकमेमध्ये राज्य शासन व शेतकरी यांना ५० -५० टक्के भार उचलावा लागणार आहे. 

शेतकऱ्यांवर अतिरिक्त भार 
केंद्र शासनाने विमा हप्त्यातील रकमेचा स्वतःचा भार १२.५ टक्क्यांवर सीमित ठेवल्याने उर्वरित भार साहजिकच शेतकरी आणि राज्य शासनावर आला आहे. दुसरीकडे राज्य शासनाने विमा हप्त्यामध्ये जास्तीचा भार उचलूनही शेतकऱ्यांना मात्र विमा हप्त्याचा जादा भार सोसावा लागणार आहे, ही वस्तुस्थिती आहे. 

प्रतिक्रिया 
उच्च न्यायालयाने २०१५ मध्ये शेतकरी आत्महत्या थांबविण्यासाठी जे आदेश दिले, त्यानुसार पुनर्रचित हवामान आधारित फळपीक विमा योजना सक्तीची केली गेली. त्यानुसार २०१६ मध्ये त्याची अंमलबजावणीही सुरू झाली. पण २०१७-१८ मध्ये राज्य शासन, केंद्र शासन आणि कृषी विद्यापीठाच्या तज्ज्ञ समितीने विम्याच्या लाभाचे प्रमाण कसे कमी होईल, असे जाणीवपूर्वक प्रयत्न केले. त्यामुळेच वारंवार यात बदल होत राहिले. वास्तविक, विना अट हा विमा शेतकऱ्यांना मिळायला हवा. पण आता प्रीमियम वाढवूनही शेतकऱ्यांना पूर्ण भरपाई मिळणार नाही, हे वास्तव आहे. 
- गोरख घाडगे, विमा अभ्यासक, सांगोला 


इतर अॅग्रो विशेष
मराठवाड्यात २०० मेगावॉटचा सौर प्रकल्प ः...औरंगाबाद ः मराठवाड्यात येत्या वर्षात २००...
विदर्भ, मराठवाड्यात कमी पावसाचा अंदाजपुणे : कोकण, घाटमाथा, उत्तर महाराष्ट्र आणि...
महावितरणच्या वीजग्राहकांसाठी रूफटॉपमुंबई : महावितरणच्या घरगुती वर्गवारीतील...
सोयापेंडेसाठी आयातदारांची अनेक देशांत...पुणे ः केंद्र सरकारने जनुकीय सुधारित...
फळगळ विषयक ‘त्या’ संदेशापासून राहा सावधनागपूर ः केंद्रीय लिंबूवर्गीय संशोधन संस्थेच्या...
प्रत्येक शाळेमध्ये उभारणार लोकसहभागातून...पुणे : वेगाने बदलत असलेल्या हवामानाची शाळेतील...
सेंद्रिय उत्पादनांचा ‘सात्त्विक कृषिधन...नाशिक जिल्ह्यातील दिंडोरीप्रणीत शेतकरी उत्पादक...
आंबा, काजू, फणसापासून चॉकलेट मोदकांची...सिंधुदुर्ग जिल्ह्यातील मोरे (वाडोस) येथील...
विमा कंपन्यांवर पूर्वसूचनांचा पाऊस !...पुणे : राज्याच्या विविध भागांत झालेल्या...
लाळ्या खुरकूत लसींची प्रतीक्षाच;...पुणे ः पावसाळा संपत आला तरी अद्याप राज्यातील दोन...
मॉन्सूनच्या परतीचा मुहूर्त लांबणारपुणे : नैॡत्य मोसमी वाऱ्यांच्या (मॉन्सून)...
राज्यात पावसाच्या उघडिपीची शक्यतापुणे : राज्याच्या अनेक भागांत पावसाने उघडीप दिली...
श्रमदानातून ‘चुंब’ गाव झाले जल...स्वच्छता, रस्ते, भूमिगत गटार आदी विविध पायाभूत...
राज्यात हलक्या पावसाची शक्यता पुणे : राज्यात पावसाचा जोर ओसरला आहे. आज (ता. १६...
सोयाबीनचा उच्चांकी दर मिळतोय अत्यल्प...अकोला ः सध्या बाजारात सोयाबीनला कुठे दहा हजार,...
...तर ‘त्या’ नेत्यास एकरभर जमीन बक्षीस...कोल्हापूर : केंद्र व राज्य सरकारकडून एकरकमी...
पाणलोट चळवळीचे आधारवड फादर हर्मन बाखर...नगर ः महाराष्ट्रातील दुष्काळी भागासाठी आयुष्‍य...
रब्बी हंगामात होणार ८४८३ शेतीशाळा पुणे ः रब्बी हंगामात राज्यातील शेतकऱ्यांना...
सोयाबीन उत्पादकांनी टार्गेट ठेवूनच...पुणे : मध्य प्रदेशात सोयाबीनची आवक हळूहळू वाढत...
खानदेशात केळी दर स्थिरजळगाव : खानदेशात कांदेबाग केळीची आवक दिवसागणिक...