agriculture news in marathi Use sorghum varieties according to soil type | Page 2 ||| Agrowon

जमिनीच्या प्रकारानुसार वापरा ज्वारी वाण

डॉ. अशोक जाधव, डॉ. मनाजी शिंदे, डॉ. सुरज गडाख
सोमवार, 14 सप्टेंबर 2020

राहुरी येथील महात्मा फुले कृषी विद्यापीठाने महाराष्ट्रातील रब्बी ज्वारी पिकविणाऱ्या निरनिराळ्या भागाकरिता जमिनीच्या प्रतीनुसार योग्य असे अधिक उत्पादन देणारे सुधारित वाण विकसित केले आहेत.

राहुरी येथील महात्मा फुले कृषी विद्यापीठाने महाराष्ट्रातील रब्बी ज्वारी पिकविणाऱ्या निरनिराळ्या भागाकरिता जमिनीच्या प्रतीनुसार योग्य असे अधिक उत्पादन देणारे सुधारित वाण विकसित केले आहेत. या वाणांची योग्य जमिनीमध्ये लागवड केल्यास उत्पादनात २५ टक्क्यापर्यंत वाढ होत असल्याचे दिसून आहे.

हलकी जमीन- फुले अनुराधा

  • अवर्षण प्रवण भागात हलक्या जमिनीसाठी लागवडीस योग्य.
  • पक्व होण्याचा कालावधी १०५ ते ११० दिवस.
  • अधिक अवर्षणास प्रतिकारक्षम.
  • या वाणाची भाकरीची आणि कडब्याची प्रत उत्कृष्ट आहे.
  • वाणाचे कोरडवाहूमध्ये धान्य उत्पादन सरासरी प्रती हेक्टरी ८ ते १० क्विंटल व कडबा ३० ते ३५ क्विंटल प्रती हेक्टरी मिळते.

मध्यम जमीन- फुले सुचित्रा

  • या वाणाची अवर्षण प्रवण भागात मध्यम जमिनीसाठी शिफारस केलेली आहे.
  • या जातीस पक्व होण्यास १२० ते १२५ दिवसाचा कालावधी लागतो.
  • या वाणाचे दाणे मोत्यासारखे शुभ्र आहेत. भाकरीची व कडब्याची प्रत उत्तम आहे.
  • या वाणाचे सरासरी धान्य उत्पादन २४ ते २८ क्विंटल तर कडबा उत्पादन ६० ते ६५ क्विंटल कोरडवाहूमध्ये मिळते.
  • हा वाण अवर्षणास, खडखड्या, पानांवरील रोगास, खोडमाशी व खोडकिडीस प्रतिकारक्षम आहे.

भारी जमीन- फुले वसुधा

  • ही जात भारी जमिनीकरीता कोरडवाहू व बागायतीसाठी शिफारशीत आहे.
  • या जातीस ११६ ते १२० दिवस पक्व होण्यास लागतात.
  • या जातीचे दाणे मोत्यासारखे पांढरेशुभ्र चमकदार असतात. भाकरीची व कडब्याची प्रत उत्तम आहे.
  • ही जात खोडमाशी व खडखड्या रोगास प्रतिकारक्षम आहे.
  • या जातीचे धान्य उत्पादन कोरडवाहूसाठी २५ ते २८ क्विंटल, तर बागायतीसाठी ३० ते ३५ क्विंटल प्रति हेक्टर मिळते. कडब्याचे उत्पादन कोरडवाहूमध्ये ५५ ते ६० क्विंटल, तर बागायतीमध्ये ६० ते ६५ क्विंटल प्रति हेक्टर मिळते.

बागायती क्षेत्र : फुले रेवती 

  • ही जात भारी जमीन व बागायतीसाठी विकसित करण्यात आली आहे.
  • या जातीचे दाणे मोत्यासारखे पांढरे, चमकदार असतात. भाकरीची चव उत्तम आहे व कडबा अधिक पौष्टिक व पाचक आहे.
  • ही जात ११८ ते १२० दिवसात तयार होते.
  • या जातीचे धान्य उत्पादन बागायतीसाठी ४० ते ४५ क्विंटल प्रति हेक्टर मिळते. तर कडब्याचे उत्पादन ९० ते १०० क्विंटल प्रति हेक्टर मिळते.
  • ही जात खोडमाशी व खडखड्या रोगास प्रतिकारक्षम आहे.

ज्वारीच्या इतर उपयोगाकरीता वाण 
फुले मधुर 

  • ही जात ज्वारीच्या हुरड्यासाठी मध्यम ते भारी जमिनीकरीता विकसित करण्यात आली आहे.
  • या जातीचा हुरडा ९५ ते १०० दिवसात तयार होतो.
  • या जातीचे हुरडा उत्पादन ३० ते ३५ क्विंटल प्रति हेक्टर व कडब्याचे उत्पादन ६५ ते ७० क्विंटल प्रति हेक्टर मिळते.
  • हुरडा चवीला उत्कृष्ट असून खोडमाशी, खोडकिडा व खडखड्या रोगास प्रतिकारक्षम आहे.

फुले पंचमी 

  • ही जात ज्वारीच्या लाह्यांसाठी मध्यम ते भारी जमिनीकरीता विकसित करण्यात आली आहे.
  • ही जात ११५ ते १२० दिवसात तयार होते.
  • या जातीपासून पांढऱ्या शुभ्र, पूर्ण फुललेल्या लाह्या तयार होतात.
  • या वाणामध्ये गटाण्याचे प्रमाण अत्यल्प असून, लाह्या तयार होण्याचे प्रमाण ८७.४ टक्के इतके आहे.
  • या वाणापासून धान्य उत्पादन १२ ते १४ क्विंटल प्रति हेक्टर मिळते. कडब्याचे उत्पादन ४० ते ४५ क्विंटल प्रति हेक्टर मिळते.
  • ही जात खोडमाशी व खडखड्या रोगास प्रतिकारक्षम आहे.

फुले रोहिणी 

  • ही जात ज्वारीच्या पापडांसाठी मध्यम ते भारी जमिनीकरीता विकसित करण्यात आली आहे.
  • ही जात ११५ ते १२० दिवसात तयार होते.
  • पापडाचा रंग लालसर विटकरी असून खाण्यासाठी कुरकुरीत व चवदार आहे.
  • खोडमाशी,खोडकिडा व मावा या किडीस तसेच खडखड्या रोगास प्रतिकारक्षम असून पाण्याचा ताण सहन करते.
  • या वाणापासून धान्य उत्पादन १८ ते २० क्विंटल प्रति हेक्टर मिळते. कडब्याचे उत्पादन ४५ ते ५० क्विंटल प्रति हेक्टर मिळते.
  • हा वाण पश्चिम महाराष्ट्राकरिता पापडासाठी शिफारस केला आहे.

संपर्क- डॉ. सुरज गडाख, ७५८८०७९७९१, ०२४२६-२३३०८०
(ज्वारी सुधार प्रकल्प, महात्मा फुले कृषी विद्यापीठ, राहुरी)


इतर ताज्या घडामोडी
देवसंस्थांच्या जमिनीवर वहिवाटदारांचा...जेजुरी, जि. पुणे : देवसंस्थानच्या मालकीच्या...
पुरस्कारांच्या प्रस्तावावरून कृषी...अकोला : विविध पुरस्कारांसाठी शेतकऱ्यांनी दाखल...
कोयना धरणात १०१ टीएमसीवर पाणीसाठाकोयनानगर, जि. सातारा : शंभर दिवस ओलांडलेल्या...
उजनी धरणात उपयुक्त साठा ६४ टक्केच;...सोलापूर : उजनी धऱणाच्या पाणलोट क्षेत्रात अद्यापही...
अकोला जिल्ह्यात ओला दुष्काळ जाहीर करा...अकोला ः जिल्ह्यात अतिपावसाने धुमाकूळ घातला असून...
राज्यात तीन अन्न प्रक्रिया प्रकल्पांचे...नाशिक : राज्यातील तीन अन्न प्रक्रिया प्रकल्पांचे...
वाशीम झेडपी निवडणुकीचा चेंडू पुन्हा...वाशीम : सर्वोच्च न्यायालयाच्या आदेशानुसार रिक्त...
‘एफआरपी’च्या तुकड्यांनी शेतकरी...कऱ्हाड, जि. सातारा : एकरकमी ‘एफआरपी’चे तीन तुकडे...
हिंगोलीत मुहूर्ताच्या सोयाबीनला ११ हजार...हिंगोली : येथील कृषी उत्पन्न बाजार समितीअंतर्गत...
पीक नुकसान नोंदीसाठी विमा कंपन्यांच्या...परभणी : ७२ तासांच्या आत पीक नुकसानीची नोंद...
राज्यसभेच्या एका जागेसाठी ४ ऑक्टोबरला...नवी दिल्ली : महाराष्ट्रातून राज्यसभेवर रिक्त...
गणेशोत्सवासाठी सिंधुदुर्ग सज्ज; तीन...सिंधुदुर्गनगरी : घरोघरी गणेशोत्सव साजरा करण्याची...
ई-पीक पाहणीसाठी सोलापुरचे जिल्हाधिकारी...सोलापूर ः माढा तालुक्यात सुरू असलेल्या ई-पीक...
परभणी जिल्ह्यात १२७ गावे बाधितपरभणी ः जिल्ह्यात सोमवार (ता. ६) ते मंगळवार (ता....
हतनूर धरणातून पाण्याचा विसर्ग सुरूभुसावळ, जि. जळगाव : तालुक्यातील हतनूर धरणात...
संगणकीय सातबारावर कुळांची नावे नोंद करागडहिंग्लज, जि. कोल्हापूर : हस्तलिखित सातबारा...
पावसाचा २७ हजार हेक्टरला फटकानाशिक : नांदगाव तालुक्यातील झालेल्या...
सहा हजार क्विंटल धान्याचे होणार कंपोस्ट...भंडारा : वैनगंगा नदीला आलेल्या पुरामुळे गेल्या...
शेतकरी पुरस्कारासाठी दाखल केलेले...अकोला : शेतीत विविध प्रयोग करणाऱ्या, उत्पादन...
एकरकमी ‘एफआरपी’साठी ‘मिस कॉल’ मोहीमकोल्हापूर : केंद्र सरकारने ‘एफआरपी’चे तुकडे...