agriculture news in marathi Weather based fruit crop insurance scheme for pomegranate | Agrowon

डाळिंबासाठी हवामान आधारित फळपीक विमा योजना

विनयकुमार आवटे
गुरुवार, 29 ऑक्टोबर 2020

डाळिंब पीकविम्यासाठी अधिसूचित औरंगाबाद, जालना, सांगली, सातारा, सोलापूर, नाशिक, पुणे, उस्मानाबाद, बुलडाणा, धुळे, जळगाव, लातूर, बीड, नगर, वाशीम, परभणी, अकोला आणि हिंगोली जिल्ह्यांमधील, अधिसूचित तालुक्यातील, अधिसूचित मंडळांत लागू आहे.

डाळिंब पीकविम्यासाठी अधिसूचित औरंगाबाद, जालना, सांगली, सातारा, सोलापूर, नाशिक, पुणे, उस्मानाबाद, बुलडाणा, धुळे, जळगाव, लातूर, बीड, नगर, वाशीम, परभणी, अकोला आणि हिंगोली जिल्ह्यांमधील, अधिसूचित तालुक्यातील, अधिसूचित मंडळांत लागू आहे.

आंबिया बहर  २०२०-२१   

ही योजना डाळिंब पीकविम्यासाठी अधिसूचित औरंगाबाद, जालना, सांगली, सातारा, सोलापूर, नाशिक, पुणे, उस्मानाबाद, बुलडाणा, धुळे, जळगाव, लातूर, बीड, नगर, वाशीम, परभणी, अकोला आणि हिंगोली जिल्ह्यांमधील, अधिसूचित तालुक्यातील, अधिसूचित मंडळांत लागू आहे. या जिल्ह्यांत शासनामार्फत अधिसूचित महसूल मंडळ पातळीवर हवामान केंद्र आकडेवारीवरून नुकसानभरपाई अंतिम केली जाते. 

या योजनेअंतर्गत डाळिंब पिकास निवडलेल्या विमा कंपनीमार्फत खाली नमूद केलेल्या विमा संरक्षण कालावधीत निवडक हवामान धोक्यामुळे होणाऱ्या संभाव्य पीकनुकसानीस (आर्थिक) खालीलप्रमाणे विमा संरक्षण प्रदान होईल.

शेतकऱ्यांचा योजनेतील सहभाग 

  • या योजनेत अधिसूचित क्षेत्रांत, अधिसूचित फळपिकांसाठी कुळाने, भाडेपट्टीने शेती करणाऱ्या शेतकऱ्यांसहित इतर सर्व शेतकरी भाग घेऊ शकतात.
  • पीककर्ज घेणाऱ्या आणि बिगर कर्जदारांसाठी योजनेतील सहभाग ऐच्छिक राहणार आहे.
  • बिगर कर्जदार शेतकरी विहित मुदतीत बँकेने किंवा ऑनलाइन फळपीक विमा पोर्टल www.pmfby.gov.in वर विमा हप्ता जमा करून सहभाग घेऊ शकतात. त्यासाठी, आधार कार्ड, जमीन धारणा ७ /१२, ८(अ) उतारा व पीक लागवड स्वयंघोषणा पत्र, फळबागेचा (Geo Tagging) केलेला फोटो, बँक पासबुक वरील बँक खातेबाबत सविस्तर माहिती लागेल. कॉमन सर्व्हिस सेंटरमार्फत अर्ज ऑनलाइन भरता  येतील. 
  • एक शेतकरी त्याच्याकडे एकापेक्षा अधिक फळपिके असल्यास योजना लागू असलेल्या पिकांसाठी तो विमा योजनेत सहभाग घेऊ शकतो (मात्र त्या फळपिकासाठी ते महसूल मंडळ अधिसूचित असणे आवश्यक आहे)
  • एक शेतकरी ४ हेक्टर च्या मर्यादेत विमा संरक्षण घेऊ शकतो. शेतकऱ्यांसाठी विमा हप्ता, विमा संरक्षित रकमेच्या ५ टक्क्यांच्या मर्यादेत  राहणार आहे. याहून अधिकचा हप्ता केंद्र व राज्य शासनाकडून अनुदान म्हणून देण्यात 
  • येतो. 
  • या विमा योजनेअंतर्गत हवामान धोक्याच्या ट्रिगर कार्यान्वित झाल्यास त्या महसूल मंडळातील त्या पिकासाठी भाग घेतलेल्या शेतकऱ्यास नुकसानभरपाई रक्कम संबंधित विमा कंपनीकडून अदा केली जाते.

 

विमा संरक्षण प्रकार (हवामान धोके), विमा संरक्षण कालावधी आणि प्रमाणके (ट्रिगर) नुकसानभरपाई रक्कम (रुपये प्रति हेक्टर)
जादा तापमान (दि. १ जानेवारी २०२१  ते १५ मार्च २०२१)
सलग २ दिवस कमाल तापमान ४१ अंश सेल्सिअस किंवा त्यापेक्षा जास्त राहिल्यास  रुपये १९५००
सलग ३ दिवस कमाल तापमान ४१ अंश सेल्सिअस किंवा  त्यापेक्षा जास्त राहिल्यास  रुपये ३२५००
सलग ४  दिवस कमाल तापमान ४१ अंश सेल्सिअस किंवा  त्यापेक्षा जास्त राहिल्यास  रुपये ६५०००
जास्त पाऊस व आर्द्रता (दि. १ जुलै २०२१ ते ३१ जुलै २०२१)  
सलग ५ ते ६ दिवस प्रतिदिन २५ मि.मी.पेक्षा जास्त पाऊस व ८५ टक्के आर्द्रता राहिल्यास  रुपये १९५००
सलग ७ ते ८ दिवस प्रतिदिन २५ मि.मी.पेक्षा जास्त पाऊस व ८५ टक्के आर्द्रता राहिल्यास   रुपये ३२५०० 
सलग ९ व त्यापेक्षा जास्त दिवस प्रतिदिन २५ मि.मी.पेक्षा जास्त पाऊस व ८५ टक्के आर्द्रता राहिल्यास  रुपये ६५०००
गारपिटीपासून संरक्षण कालावधी (दि. १ जानेवारी २०२१ ते ३० एप्रिल २०२१)
गारपीट झाल्यास रक्कम रुपये ४३३३३ च्या मर्यादेत वैयक्तिक पंचनामा करून नुकसानभरपाई देय राहील. 

योजना कार्यान्वित करणारी यंत्रणा 

कंपनीचे नाव    समाविष्ट जिल्हे
बजाज अलायंज जनरल इन्शुरन्स कंपनी, पुणे बुलडाणा, जळगाव, पुणे, उस्मानाबाद.
भारतीय कृषी विमा कंपनी लिमिटेड, मुंबई   धुळे, सोलापूर, बीड, औरंगाबाद, अकोला, सांगली, हिंगोली.
एचडीएफसी जनरल इन्शुरन्स कंपनी, मुंबई  नगर, नाशिक, वाशीम, सातारा, परभणी, जालना, लातूर

​शेतकऱ्यांसाठी विमा हप्ता 
 

हवामान  धोके विमा संरक्षित रक्कम (रुपये प्रति हेक्टर) शेतकऱ्यांसाठी विमा हप्ता (रुपये प्रति हेक्टर)
जास्त तापमान, जास्त पाऊस  १३००००  ६५००
गारपीट    ४३३३३  २१६७

योजनेत भाग घेण्याचा अंतिम दिनांक - ३१ डिसेंबर २०२०

अधिक माहितीसाठी शेतकऱ्यांनी आपल्या संबंधित विमा कंपनी, कृषी विभाग संकेत स्थळ www.krishi.maharashtra.gov.in वर किंवा संबंधित तालुका कृषी अधिकारी कार्यालयासाठी संपर्क साधावा. 

(लेखक कृषी विभागात उपायुक्त (कृषी गणना) आहेत)


इतर कृषी सल्ला
सूक्ष्म अन्नद्रव्यांचे कार्यसूक्ष्म अन्नद्रव्यांचा योग्य प्रमाणात मातीतून आणि...
डाळिंबासाठी हवामान आधारित फळपीक विमा...डाळिंब पीकविम्यासाठी अधिसूचित औरंगाबाद,...
तुरीवरील शेंग पोखरणाऱ्या अळीचे एकात्मिक...तुरीवरील शेंग पोखरणाऱ्या अळीची अन्य पर्यायी नावे...
सूक्ष्म सिंचन पद्धतीवर कांदा लागवडकांदा सिंचनासाठी सूक्ष्म सिंचन पद्धतीचा वापर...
डाळिंब फळबागेचे हंगामनिहाय नियोजनतेलकट डागासाठी, पिठ्या ढेकूण किंवा बागेतील...
राज्यातून मॉन्सून परतीच्या वाटेवर; पाऊस...महाराष्ट्रातून मॉन्सून बाहेर पडण्याच्या वाटेवर...
ला निनामुळे मान्सून प्रभावितलॉकडाऊनची परिस्थिती पाहता, महाराष्ट्रात...
पिकांच्या वाढीसाठी द्या शिफारशीत...प्रत्येक अन्नद्रव्याचे पिकांच्या शरीरात विशिष्ट...
द्राक्ष पीक : पावसामुळे उद्भवलेल्या...सध्याच्या परिस्थितीचा विचार करता, सर्व द्राक्ष...
कांदा बीजोत्पादनाच्या शास्त्रीय पद्धती बिजोत्पादन करताना जातीची शुद्धता, मानक प्रमाण आणि...
काजूसाठी हवामान आधारित फळपीक विमा योजना...ही योजना काजू पीक विम्यासाठी अधिसूचित कोल्हापूर,...
पोषक आहारासाठी बियाणे स्वावलंबन...येत्या काळात कमी पाण्यावर येणारी पिके बाजरी,...
संरक्षित शेतीचे महत्त्वसंरक्षित शेतीमध्ये हरितगृह किंवा शेडनेटगृहाचा...
नारळावरील चक्राकार पांढरी माशीरुगोज चक्राकार पांढरी माशीच्या प्रादुर्भावामुळे...
कृषी सल्ला (भात, आंबा, काजू, नारळ,...नुकत्याच झालेल्या मेघगर्जना आणि विजेच्या...
बटाटा पिकासाठी संतुलित अन्नद्रव्य...संतुलित अन्नद्रव्य व्यवस्थापन केल्यास बटाटा...
कोकण, उत्तर महाराष्ट्रासह विदर्भात...महाराष्ट्रावरील हवेचे दाब आज आणि उद्या १००४...
किफायतशीर पीक: मोहरीरब्बी हंगामात जमिनीतील ओलाव्यावर वेळेवर पेरणी...
बटाटा लागवडीचे सुधारित तंत्र बटाटा हे रब्बीतील महत्त्वाचे पीक आहे. बटाटा...
बियाणे खरेदी करताना दक्षता हवीच..खरीप हंगाम पेरणीवेळी शेतकऱ्यांना सोयाबीन...