agriculture news in Marathi,pre-monsoon grapes belt form Nashik District Devastated by rain, Maharashtra | Agrowon

नाशिक जिल्ह्यातील पूर्वहंगामी द्राक्ष पट्टा पावसामुळे उद्ध्वस्त (video सुद्धा)

मुकुंद पिंगळे
सोमवार, 4 नोव्हेंबर 2019

नाशिक : चालू वर्षी दुष्काळात पाणीटंचाई असताना पाणी विकत घेऊन बागा जगविल्या. पोटाला चिमटा घेत दोन पैसे बाजूला ठेवत भांडवल उभे केले, तर अनेकांनी बँकांत खेटे घालत कर्ज घेऊन हंगाम उभा केला. मात्र पावसाच्या तडाख्यात कसमादे पट्ट्यातील द्राक्षबागा सापडल्या आणि शेतकऱ्यांचे अर्थकारणच कोलमडले. द्राक्ष मण्यांना गेलेल्या तड्याप्रमाणे शेतकऱ्यांच्या स्वप्नाला तडे गेले आहेत. पूर्वहंगामी द्राक्ष पट्टा निसर्गाच्या लहरीपणामुळे आणि पावसामुळे उद्ध्वस्त झाल्याचे चित्र निर्माण झाले आहे.

नाशिक : चालू वर्षी दुष्काळात पाणीटंचाई असताना पाणी विकत घेऊन बागा जगविल्या. पोटाला चिमटा घेत दोन पैसे बाजूला ठेवत भांडवल उभे केले, तर अनेकांनी बँकांत खेटे घालत कर्ज घेऊन हंगाम उभा केला. मात्र पावसाच्या तडाख्यात कसमादे पट्ट्यातील द्राक्षबागा सापडल्या आणि शेतकऱ्यांचे अर्थकारणच कोलमडले. द्राक्ष मण्यांना गेलेल्या तड्याप्रमाणे शेतकऱ्यांच्या स्वप्नाला तडे गेले आहेत. पूर्वहंगामी द्राक्ष पट्टा निसर्गाच्या लहरीपणामुळे आणि पावसामुळे उद्ध्वस्त झाल्याचे चित्र निर्माण झाले आहे.

जुलैच्या सुरुवातीला गोडी छाटणी केल्यानंतर सप्टेंबरच्या अखेरीस फक्त १० दिवस ऊन पडले. कायम ढगाळ वातावरण असल्याने नैसर्गिक बदलांचा गंभीर परिणाम बागांवर झाला. १०० दिवसांचा माल तयार झाल्यानंतर ऑक्टोबरच्या सुरुवातीला झालेल्या पावसामुळे द्राक्ष मण्यांना तडे जाण्यास सुरुवात झाली. पडणारे धुके व हवामानातील वाढलेली आर्द्रता यामुळे द्राक्षांचे मणी जागेवरच खराब झाले. त्यामुळे सर्वच बागांमधील घड कुजले. सातत्याने ढगाळ वातावरण राहिल्याने नुकसानीची पातळी वाढत गेल्याचे येथील शेतकऱ्यांनी घेतलेले उत्पादन संपूर्णपणे मातीमोल झाले आहे.

डोळ्यात पाणी आणणारे द्राक्षांचे नुकसान पहा video

बागांमध्ये सर्वत्र दुर्गंधी
चालू वर्षी प्रतिकूल परिस्थितीत द्राक्ष उत्पादन घेण्यासाठी एकरी तीन लाख रुपये खर्चही झाला. मात्र डोळ्यासमोर तयार झालेला, द्राक्षांचे घड समालाची सड झाली. त्यामुळे आता बागेच्या जवळ जाताच दुर्गंधी वाढली आहे. द्राक्ष बागेजवळ गेल्यावर सडलेले घड निदर्शनास येतात. संपूर्ण बागांमध्ये आंबट वास व दुर्गंधी पसरली आहे. त्यामुळे आरोग्याचा प्रश्न निर्माण होण्याची भीती शेतकऱ्यांनी बोलून दाखविली.

द्राक्ष उत्पादक हवालदिल 
मागील वर्षी दुष्काळ असल्याने अनेकांचे भांडवल बागा जगविण्यासाठी पाणी विकत घेण्यात खर्ची झाले. त्यामुळे अनेक शेतकऱ्यांनी बँकेचे नवे जुने प्रकरण करून बँकाचे अर्थसाहाय्य घेतले. अनेकांनी सोने नाणे गहन ठेवून तर कोणी उसनवारी करून बागा उभ्या केल्या. अनेकांनी मोठी मोठी कर्जे घेतली आहेत. अनेकांनी उधारीवर नियमितप्रमाणे लाखो रुपयांच्या कृषी निविष्ठा केल्या. मात्र आता हा उद्योग आर्थिकदृष्ट्या अडचणीत सापडणार आहे. कसमादे पट्ट्यात जवळपास ५ हजार एकर क्षेत्रावर द्राक्षबागा आहेत. निसर्गाच्या लहरीपणामुळे जवळपास ५०० कोटींचे नुकसान झाल्याचे येथील प्रगतिशील द्राक्ष बागायतदार सांगतात. नुकसानीसोबत वादळामुळे अनेक बागांचे मांडव जमीनदोस्त होत आहेत. त्यामुळे शेतकरी हवालदिल होऊन एकमेकांना आधार देत आहेत.

द्राक्ष बागांचे १०० टक्के नुकसान 
२००९ साली फयान वादळ आले. त्या वेळी काढणीस आलेल्या मालाला तडे गेल्याने माल खराब झाला. मात्र निम्म्या मालाची प्रतवारी विक्रीयोग्य होती. जो विकला गेला नाही त्यावर बेदाण्यासाठी प्रक्रिया झाली. मात्र आता माल संपूर्ण कुज होऊन सडला आहे. त्यामुळे कुठलीही प्रक्रिया यावर करता येणे शक्य नाही. दोन पैसे झाले अन पुन्हा उभे राहता आले, आता मात्र सगळच हातचे गेल्याने मोठे आर्थिक संकट द्राक्ष उत्पादकांवर ओढवले आहे.

द्राक्षावरील रोजगार संपुष्टात
द्राक्ष काढणी हंगामात आदिवासी पाड्यावरील कामगारांना दोन ते तीन महिने शाश्वत मोठा रोजगार मिळतो. मात्र या नुकसानीमुळे माल खराब झाल्याने अर्थकारण ठप्प झाले आहे. शहराच्या ठिकाणी कापड बाजार, किराणा दुकानांमध्ये गर्दी मंदावली आहे. कृषी निविष्ठा केंद्रातील गर्दीही ओसरल्याचे बाजारात पाहायला मिळते.

द्राक्ष निर्यात होणार नसल्याची खंत 
जागतिक बाजारपेठेत ‘बागलाण’ हा द्राक्ष उत्पादन घेणारा देश आहे का? अशी आयातदारांकडून विचारणा होते. आमच्या द्राक्षाची जगभरात वेगळी ओळख आहे. मात्र या वर्षी जागतिक बाजारपेठेत आमचे सटाणा मागे पडणार असल्याची खंत येथील तरुण द्राक्ष उत्पादक संदीप भामरे यांनी व्यक्त केली. जगभरातून पहिली द्राक्ष निर्यात होऊन परकीय चलन मिळवून देण्यात या भागाचा व द्राक्ष पिकाचा मोठा वाटा आहे. मात्र चालू वर्षी येणारे उत्पादन १०० % घटणार आहे. त्यामुळे प्रयोगशील द्राक्ष उत्पादकांच्या पट्ट्यात निसर्गाचा कोप झाल्याची भावना येथील द्राक्ष उत्पादक अरुण भामरे यांनी बोलून दाखवली. 

दिवाळीची रौनकच गेली
दिवाळीसारखा आनंदाचा सन आला अन् गेला. मात्र कुठलीही रोषणाई, फटक्याची आतषबाजी या भागात झाली नाही. लहान मुलांपासून तर ज्येष्ठांपर्यंत प्रत्येकासाठी ही दिवाळी दुखःची होती. त्यामुळे अनेकांनी तर गोडधोड, फराळसुद्धा केला नाही. ज्यांनी केला तर त्यांची चव त्यांच्यासाठीही दिवाळी कडूच राहिली आहे. त्यामुळे ऐन सणासुदीत या भागात रौनक दिसली नाही.

नुकसानीची सध्याची स्थिती 

  •  तयार द्राक्षाच्या घडांना तडे जाऊन घडांची कुज.
  •  बुरशीचा प्रादुर्भाव वाढल्याने घडांची पूर्णपणे सड होत आहे.
  •  १०० % द्राक्षबागांचे नुकसान.
  •  सततच्या पावसामुळे बागेत चिखल असल्याने कामात अडचणी.

तालुकानिहाय गावांमधील नुकसान

  • सटाणा : पिंगळवाडे, दसाने, भुयाने, करंजाड, आसखेडा, जायखेडा, गोराणे, पारनेर, डोंगरेज, वायगाव, बिजोटे, कोड्बेल, तळवाडे, द्याने, श्रीपूरपाडे, ब्राह्मणगाव  
  • मालेगाव  : सातमाने, येसगाव
  • देवळा  : वाजगाव
  • कळवण : ककानी, खेडगाव , खामखेडा आदी 
     

इतर अॅग्रो विशेष
कृषी, पणन कायद्यांच्या अंमलबजावणीबाबत...पुणे : केंद्र सरकारने घाईघाईत मंजूर केलेल्या कृषी...
सोयाबीनची उद्यापासून ऑनलाइन नोंदणीमुंबई : खरीप हंगाम २०२०-२१ मधील किमान आधारभूत...
हमीभावाने उडीद खरेदीही उद्यापासूनमुंबई : हंगाम २०२०-२१ मधील किमान आधारभूत किंमत...
मध्य महाराष्ट्र, मराठवाड्यात पावसाची...पुणे : गेल्या काही दिवसापासून पावसाने...
राहुरी विद्यापीठाच्या बदली सत्रात...पुणे : महात्मा फुले राहुरी कृषी विद्यापीठात...
परतीचा मॉन्सून उद्या काही भागातून पुढे...पुणे: परतीच्या मार्गावर दोन दिवसापूर्वी निघालेला...
दूध वाहतुकीसाठी रेड्याचा वापर !...वाशीम: काळ बदलला...सोयी सुविधा निर्माण झाल्या......
ऊस तोडणी यंत्र अनुदानालाच खो; तीन...कोल्हापूर : संभाव्य मजूरटंचाईच्या पार्श्वभूमीवर...
नंदुरबारच्या मिरचीला अतिपावसाचा फटका;...नंदुरबार : जिल्ह्यातील प्रमुख पीक असलेल्या मिरची...
एकत्रित शेतीला यांत्रिकीकरणाची जोडअल्पभूधारकांप्रमाणे मोठ्या क्षेत्रावरील...
व्यापक धोरणात श्रमिकांचा काय फायदा? चार सप्टेंबर २०२० रोजी राज्य शासनाने...
आव्हानात्मक गळीत हंगाममहाराष्ट्रातील ऊस गाळप हंगाम अगदी तोंडावर येऊन...
साखर कामगारांचा संपाचा इशारा  पुणे/कोल्हापूर  ः गळीत हंगाम सुरू होण्यासाठी...
मॉन्सून परतीवर पुणे ः गेल्या तीन महिन्यांपूर्वी पश्चिम...
मराठवाड्यातील ४८६ प्रकल्पांत ७५...औरंगाबाद : मराठवाड्यातील ८७६ प्रकल्पांपैकी ४८६...
अकरा सोयाबीन बियाणे कंपन्यांचे परवाने...पुणे: राज्यातील शेतकऱ्यांना सोयाबीनचे गुणवत्ताहिन...
नगर जिल्ह्यातील धरणे तुडूंबनगर ः दुष्काळाच्या झळा सोसणाऱ्या आणि पाणी...
खानदेशातील प्रकल्पांतून पाणी विसर्गात घटजळगाव ः गेले चार दिवस खानदेशात अपवाद वगळता जोरदार...
राज्यात पावसाची उघडीप; शेतीकामांना वेगपुणे ः पावसाने उघडीप दिल्याने ओढ्या- नाल्याच्या व...
गुणवत्तापूर्ण संत्रा वाण निर्मितीसाठी...अकोला/नागपूर ः आपल्या वैशिष्ट्यपूर्ण चवीसाठी...