agriculture stories in Marathi, advice for late sowing rticle on drought | Page 2 ||| Agrowon

उशिरा पेरणीसाठी पीक नियोजन 

डॉ. आदिनाथ ताकटे 
शनिवार, 20 जुलै 2019

आतापर्यंत पडलेला पाऊस व पुढे येणारा पाऊस याचा विचार करून आपल्या जमिनीत किती ओलावा आहे, तो किती काळ टिकू शकेल याचा अंदाज घेऊन पिकाचे नियोजन करावे. जमिनीची खोली व उपलब्ध ओलाव्यावर पीकपद्धतीचा अवलंब करावा. 

आतापर्यंत पडलेला पाऊस व पुढे येणारा पाऊस याचा विचार करून आपल्या जमिनीत किती ओलावा आहे, तो किती काळ टिकू शकेल याचा अंदाज घेऊन पिकाचे नियोजन करावे. जमिनीची खोली व उपलब्ध ओलाव्यावर पीकपद्धतीचा अवलंब करावा. 

उशिरा पेरणीसाठी अवर्षणाचा ताण सहन करणारे आणि लवकर पक्व होणाऱ्या जातींची निवड करावी. बाजरी (धनशक्ती : ७४-७८ दिवस), तूर (फुले राजेश्वरी : १४५-१५० दिवस), सूर्यफूल (फुले भास्कर ः ८०-८४ दिवस), हुलगा (फुले सकस : ९०-९५ दिवस) या पिकांची निवड करावी. 
१) उशिरा पेरणीसाठी जास्तीत जास्त प्रमाणावर आंतरपीक पद्धतीचा अवलंब करावा. बाजरी + तूर (२:१) किंवा सूर्यफूल + तूर (२:१) आंतरपीक घेतल्यास सलग पिकापेक्षा निश्चितच जास्त फायदा मिळतो. 
२) १५ जुलैनंतर सोयाबीन, मूग, मटकी, उडीद, चवळी, घेवडा या पिकांची पेरणी करू नये.
३) पेरणी करताना योग्य वाणांची निवड, सुधारित व्यवस्थापन आणि रासायनिक खतांचा योग्य वापर करावा. 
४) उशिरा पेरणीसाठी मध्यम ते उशिरा पक्व होणाऱ्या जाती निवडाव्यात. अवर्षणाचा ताण सहन करणाऱ्या, लवकर पक्व होणाऱ्या जाती निवडाव्यात. 
५) उशिरा पेरणीसाठी जास्तीत जास्त प्रमाणावर आंतरपीक पद्धतीचा अवलंब करावा. खरीप हंगामामध्ये २५ ते ४५ सें.मी. खोलीच्या जमिनीवर आंतरपीक घेण्याची शिफारस केली आहे. बाजरी + तूर (२:१) आंतरपीक घेतल्यास सलग पिकापेक्षा निश्चितच जास्त फायदा मिळतो. 
६) बाजरी आणि सूर्यफूल ही पिके ९० ते १०० दिवसांत तयार होतात, तर तूर पिकाचा कालवधी १४५ ते १५० दिवसांचा असल्यामुळे पिकाच्या योग्य वाढीस जमिनीतील उपलब्ध ओलाव्याची गरज वेगवेगळ्या वेळी भागवली जाते. पावसामध्ये खंड पडल्यास कमीत कमी एक पीक तरी निश्चितच पदरात पडते. अवर्षण परिस्थितीवर मात करण्यासाठी मदत होते. तूर + गवार (१:२), एरंडी + गवार (१:२), सूर्यफूल + तूर (२:१) घेतल्यास सलग पिकापेक्षा निश्चितच अधिक फायदा होतो. 

पावसाच्या आगमनानुसार करावयाचे पीक नियोजन 
पावसाचा कालावधी - पिकांची निवड - आंतरपिके 
१५ ते ३१ जुलै दरम्यान पाऊस पडल्यास - 

बाजरी, तूर, सूर्यफूल, हुलगा, एरंडी - 

सूर्यफूल + तूर (२:१) 
बाजरी + तूर (२:१) 
गवार + तूर (२:१)

टीप ः मूग, मटकी, उडीद, चवळी, घेवडा या पिकांची लागवड करू नये. 

संपर्क ः डॉ. आदिनाथ ताकटे, ९४०४०३२३८९ 
(प्रभारी अधिकारी, मध्यवर्ती रोपवाटिका (बियाणे), महात्मा फुले कृषी विद्यापीठ, राहुरी)


इतर कृषी सल्ला
असे करा रुगोज चक्राकार पांढरी माशीचे...थंडी वाढू लागल्यानंतर कडाक्याच्या थंडीला सुरुवात...
मत्स्यपालन : तंत्र बायोफ्लॉक उत्पादनाचे...फ्लॉकची इष्टतम पातळी ही संवर्धनयोग्य माश्यांच्या...
या आठवड्यात ढगाळ, थंड, कोरडे हवामान...महाराष्ट्राच्या मध्य भागावर पूर्व व पश्‍चिम...
सुधारित पद्धतीने करा हळद काढणीसर्वसाधारणपणे जातीपरत्वे हळद काढण्यास ७ ते ९...
असे करा संत्रा बागेत आंबिया बहरासाठी खत...संत्रा-मोसंबी बागेपासून आर्थिक उत्पादन...
कृषी सल्लावाल  फुलोरा अवस्था वाल पिकावरील शेंगा...
तुरीवरील शेंगमाशीचे नियंत्रणतूर हे महाराष्ट्रातील प्रमुख डाळवर्गीय पीक आहे....
भविष्यासाठी नद्या जपण्याची गरजप्रत्यक्ष जीवनामध्ये हवामानाचे विविध बदल जाणवून...
फळबागेत आच्छादन कराफळपिकांमध्ये साधारणपणे १० अंश सेल्सिअसपेक्षा...
अशी करा नवीन द्राक्ष लागवडीची तयारीद्राक्ष लागवडीसाठी हा कालावधी महत्त्वाचा आहे....
राज्यात थंडीचे प्रमाण सामान्य राहील सह्याद्री पर्वतरांगांवर हवेचा दाब १०१४...
एल निनो म्हणजे नेमके काय ?हवामानाविषयी माहितीमध्ये सातत्याने ऐकू येणाऱ्या...
गारपीटग्रस्त संत्रा बागेसाठी उपाययोजनामराठवाड्यातील काही भागांसह विदर्भात पुन्हा पाऊस व...
असे करा आंब्यावरील तुडतुड्यांचे नियंत्रणलांबलेल्या पावसामुळे आंबा पिकातील पालवीचा कालावधी...
असे करा वाढीच्या अवस्थेनुसार गहू...गव्हाच्या अधिक उत्पादनासाठी योग्य पाणी...
असे करा गव्हावरील तांबेरा रोगाचे...गहू पिकाचा हंगाम सुरू होऊन दोन महिने उलटून गेले...
असे करा ज्वारी, गव्हावरील खोडमाशीचे...रब्बी हंगामातील ज्वारी व गहू पिकावर खोडमाशीचा...
असे करा करडईवरील मावा किडीचे व्यवस्थापन...करडईवर जगामध्ये  एकूण ७९ प्रकारच्या किडीची...
कृषी सल्ला : तूर, हरभरा, ज्वारी, कांदा...तूर शेंगा पक्वतेची अवस्था शेंग माशी, घाटे अळी...
लिंबूवर्गीय फळपीक सल्लासंत्रा-मोसंबी आंबे बहराचे नियोजन या वर्षी अगदी...