agriculture stories in Marathi, Agromoney, moringa powder making | Agrowon

शेंगासोबतच शेवग्याची पावडर ठरतेय फायदेशीर 
विनोद इंगोले
सोमवार, 15 जुलै 2019

संपूर्ण २० एकर क्षेत्रांमध्ये शेवगा लागवडीचा निर्णय घेत शंतनू चंद्रशेखर महल्ले यांने धाडसी पाऊल उचलले आहे. केवळ शेंगा विक्रीवरच न थांबता शेवगा पानापासून पावडरनिर्मितीचा ध्यास घेतला आहे. त्यासाठी कंपनी स्थापन केली असून, आकर्षक पॅकिंगसह निर्यातीसाठी प्रयत्न सुरू केले आहेत. 

संपूर्ण २० एकर क्षेत्रांमध्ये शेवगा लागवडीचा निर्णय घेत शंतनू चंद्रशेखर महल्ले यांने धाडसी पाऊल उचलले आहे. केवळ शेंगा विक्रीवरच न थांबता शेवगा पानापासून पावडरनिर्मितीचा ध्यास घेतला आहे. त्यासाठी कंपनी स्थापन केली असून, आकर्षक पॅकिंगसह निर्यातीसाठी प्रयत्न सुरू केले आहेत. 

मूळचे रामगाव येथील रहिवासी असलेल्या महल्ले कुटुंबीयांची लोही (जि. यवतमाळ) शिवारात २० एकर शेती आहे. गेल्या १० वर्षांपासून महल्ले कुटुंबीय पारंपरिक पद्धतीने सोयाबीन, तूर आदी पिके घेत. मात्र, त्यातून समाधानकारक उत्पादन मिळत नव्हते. पॉलीटेक्निक पदविका पूर्ण केल्यानंतर शंतनू चंद्रशेखर महल्ले याने शेतीमध्ये लक्ष घातले. यावर मार्ग काढण्यासाठी शंतनूने इंटरनेटवर विविध पिकांचा तुलनात्मक अभ्यास सुरू केला. त्यातून शेवगा पिकाविषयी माहिती मिळाली. कमी पाण्यामध्ये वाढीसह औषधी गुणधर्मांसाठी उपयुक्त असलेल्या शेवग्याची संपूर्ण वीस एकर क्षेत्रामध्ये लागवड करण्याचा धाडसी निर्णय घेतला. सप्टेंबर २०१८ मध्ये १२ फूट बाय ५ फूट अंतरावर १०,५०० रोपांची लागवड केली. प्रतिरोप १३ रुपये खर्च आला. 

  • ठिबक सिंचन यंत्रणेसाठी ४ लाख रुपये खर्च आला. 
  • शेतपरिसरामध्ये रानडुकरांमुळे मोठे नुकसान होत होते. हाती आलेले पीक वाया जाई. ते टाळण्यासाठी संपूर्ण २० एकर क्षेत्राला पाच तारांचे कुंपण केले. यासाठी सहा लाख रुपये खर्च आला. 
  • सेंद्रिय पद्धतीने उत्पादन घेण्यासाठी गांडूळखतांची निर्मिती सुरू केली. त्यासाठी सुमारे ५० हजार रुपये खर्च झाला. 
  • लागवड व अन्य मजुरी साधारणपणे एक लाख रुपये लागले. 
  • सहा महिन्यांमध्ये शेंगाचे उत्पादन सुरू झाले. पहिल्या टप्प्यात १० क्विंटल उत्पादन मिळाले असून, त्याची विक्री २५ रुपये प्रतिकिलो याप्रमाणे झाली आहे. 

हा खर्च असा वसूल होईल 

  • पूर्ण क्षमतेने उत्पादन सुरू झाल्यानंतर प्रतिझाडापासून सहा किलोपर्यंत शेंगा उत्पादन मिळू शकते. 
  • १०५०० गुणिले ६ या प्रमाणे त्याला ६३ हजार किलो उत्पादन मिळेल. त्याला २० रुपये प्रतिकिलो दराप्रमाणे १२.६ लाख रुपये उत्पन्न प्रतिवर्ष अपेक्षित आहे. 
  • एकरी ७ ते १० हजाराप्रमाणे २० एकरासाठी १.४ ते २.० लाख रुपये खर्च येईल. 

शेवगा पानांची पावडरनिर्मिती 
शेवगा शेंगाइतकीच त्याची पानेही पोषक घटकांनी परिपूर्ण असल्याने जागतिकस्तरावर चांगली मागणी असल्याचे शंतनूला समजले. शेवगा पानांची पावडरनिर्मिती आणि विक्री या व्यवसायात उतरण्याचा निर्णय शंतनू याने घेतला. त्याने आई रोहिणी यांच्यासह ओनली मी सुपर फुडस या नावाने प्रोप्रायटरी फर्म स्थापन केली. त्याची कंपनी ॲक्टअंतर्गत नोंदणी केली असून, रोहिणी महल्ले या व्यवस्थापकीय संचालक आहेत. 

पावडरनिर्मिती व विक्री ः 

  • शेवग्याची पाने तोडून ती सध्या नैसर्गिकरीत्या वाळवली जातात. उन्हाळ्यामध्ये सरासरी दोन दिवसांमध्ये, तर पावसाळा, हिवाळ्यात तीन ते पाच दिवसांपर्यंत पाने वाळतात. त्याची घरातील मिक्सरमध्येच भुकटी तयार केली जाते. 
  • १०० ग्रॅम आकाराच्या बाटल्यामध्ये पॅकिंग व विक्री कली जाते. त्याचा ओन्ली मी सुपर फूड्स असा ब्रॅण्ड तयार करण्याचा मानस आहे. 
  • शेवगा पानातील प्रथिने आणि अन्य पोषक घटकांविषयी भारतीय ग्राहकांमध्ये फारशी जागृती नाही. त्यामुळे विक्री वाढवण्यासाठी सध्या परिसरातील विविध डॉक्टरांची भेट घेऊन, त्यांना या पोषक पूरक घटकांविषयी माहिती देत आहे. त्यांच्या शिफारशीतून मेडीकल दुकानातून उत्पादनांची उपलब्धता करत आहेत. हळूहळू ग्राहकांची प्रतिसाद वाढत आहे. 
  • मे महिन्यामध्ये शंतनूने महाराष्ट्र राज्य कृषी व पणन मंडळाच्या वतीने फलोत्पादन निर्यात प्रशिक्षण घेतले. त्यातून निर्यातीसाठी प्रयत्न सुरू केले आहेत. 

शंतनु महल्ले, ९१७५३२२०१० 

इतर अॅग्रो विशेष
`चांद्रयान २' चंद्राच्या कक्षेत दाखलनवी दिल्ली ः भारताची महत्त्वाकांक्षी...
मराठवाड्यात २७ टक्केच पीक कर्जवाटपऔरंगाबाद : यंदाच्या खरिपासाठी शेतकऱ्यांना...
राज्य बँकेची ३५ हजार कोटींची उलाढालमुंबई : अहवाल वर्षात इतिहासात ३५,४४० कोटी इतकी...
नाशिक जिल्ह्यात मक्यावर अमेरिकन लष्करी...नाशिक  : चालू खरीप हंगामात मका पिकावर मोठ्या...
`अतिपावसाने होत्याचं नव्हतं झालं`; पुणे...पुणे ः शेतकरी पाणीटंचाईच्या संकटातून सावरण्याचा...
अपघात विमा योजनेत शेतकऱ्यासह कुटुंबातील...मुंबई: गोपीनाथ मुंडे शेतकरी अपघात विमा...
राज्यात पूरप्रवण क्षेत्राबाबत संशयकल्लोळपुणे : कृष्णा व गोदावरी नदीच्या खोऱ्यात सतत पूर...
भाजीपाल्याचे आगार उद्ध्वस्तकोल्हापूर/सांगली : ज्या जिल्ह्यांनी संपूर्ण...
‘शेती तिथे रस्ता’ उपक्रमासह...सातारा जिल्ह्यातील पाटण हा डोंगराळ तालुका म्हणून...
कृत्रिम पावसासाठी अखेर विमान उडाले; ३८...औरंगाबाद  : कृत्रिम पावसाच्या प्रयोगासाठी...
पुरामुळे मका पिकाला फटकानवी दिल्ली  ः महाराष्ट्र आणि कर्नाटकात मका...
राज्यात हलक्या पावसाचा अंदाज पुणे : कमाल तापमानात वाढ होत असतानाच, बुधवारी (ता...
मंदीचा मारगेल्या वर्षभरापासून आर्थिक मंदीचे चटके देशाला बसत...
समस्यांच्या गर्तेत हरवलेली शेतीकाही वर्षांपूर्वी उत्तम शेती असण्याची अनेक कारणे...
शेततळ्याच्या प्लॅस्टिकला तूर्त अनुदान...पुणे  : शेततळ्याच्या अस्तरीकरणाकरिता...
वारणा-कृष्णा नदीकाठच्या शेतजमिनी कोसळू...सांगली ः सांगली जिल्ह्यातील कृष्णा आणि वारणा...
मार्केट केंद्रित शेडनेटची उत्कृष्ठ शेती अभ्यासवृत्ती, कायम नवे शिकण्याची आस, बाजारपेठांचा...
जालना जिल्ह्यात वीस हजार शेतकऱ्यांच्या...जालना : जिल्ह्यातील १२० गावांत हवामान अनुकूल...