agriculture stories in Marathi, Agromoney, moringa powder making | Page 2 ||| Agrowon

शेंगासोबतच शेवग्याची पावडर ठरतेय फायदेशीर 

विनोद इंगोले
सोमवार, 15 जुलै 2019

संपूर्ण २० एकर क्षेत्रांमध्ये शेवगा लागवडीचा निर्णय घेत शंतनू चंद्रशेखर महल्ले यांने धाडसी पाऊल उचलले आहे. केवळ शेंगा विक्रीवरच न थांबता शेवगा पानापासून पावडरनिर्मितीचा ध्यास घेतला आहे. त्यासाठी कंपनी स्थापन केली असून, आकर्षक पॅकिंगसह निर्यातीसाठी प्रयत्न सुरू केले आहेत. 

संपूर्ण २० एकर क्षेत्रांमध्ये शेवगा लागवडीचा निर्णय घेत शंतनू चंद्रशेखर महल्ले यांने धाडसी पाऊल उचलले आहे. केवळ शेंगा विक्रीवरच न थांबता शेवगा पानापासून पावडरनिर्मितीचा ध्यास घेतला आहे. त्यासाठी कंपनी स्थापन केली असून, आकर्षक पॅकिंगसह निर्यातीसाठी प्रयत्न सुरू केले आहेत. 

मूळचे रामगाव येथील रहिवासी असलेल्या महल्ले कुटुंबीयांची लोही (जि. यवतमाळ) शिवारात २० एकर शेती आहे. गेल्या १० वर्षांपासून महल्ले कुटुंबीय पारंपरिक पद्धतीने सोयाबीन, तूर आदी पिके घेत. मात्र, त्यातून समाधानकारक उत्पादन मिळत नव्हते. पॉलीटेक्निक पदविका पूर्ण केल्यानंतर शंतनू चंद्रशेखर महल्ले याने शेतीमध्ये लक्ष घातले. यावर मार्ग काढण्यासाठी शंतनूने इंटरनेटवर विविध पिकांचा तुलनात्मक अभ्यास सुरू केला. त्यातून शेवगा पिकाविषयी माहिती मिळाली. कमी पाण्यामध्ये वाढीसह औषधी गुणधर्मांसाठी उपयुक्त असलेल्या शेवग्याची संपूर्ण वीस एकर क्षेत्रामध्ये लागवड करण्याचा धाडसी निर्णय घेतला. सप्टेंबर २०१८ मध्ये १२ फूट बाय ५ फूट अंतरावर १०,५०० रोपांची लागवड केली. प्रतिरोप १३ रुपये खर्च आला. 

  • ठिबक सिंचन यंत्रणेसाठी ४ लाख रुपये खर्च आला. 
  • शेतपरिसरामध्ये रानडुकरांमुळे मोठे नुकसान होत होते. हाती आलेले पीक वाया जाई. ते टाळण्यासाठी संपूर्ण २० एकर क्षेत्राला पाच तारांचे कुंपण केले. यासाठी सहा लाख रुपये खर्च आला. 
  • सेंद्रिय पद्धतीने उत्पादन घेण्यासाठी गांडूळखतांची निर्मिती सुरू केली. त्यासाठी सुमारे ५० हजार रुपये खर्च झाला. 
  • लागवड व अन्य मजुरी साधारणपणे एक लाख रुपये लागले. 
  • सहा महिन्यांमध्ये शेंगाचे उत्पादन सुरू झाले. पहिल्या टप्प्यात १० क्विंटल उत्पादन मिळाले असून, त्याची विक्री २५ रुपये प्रतिकिलो याप्रमाणे झाली आहे. 

हा खर्च असा वसूल होईल 

  • पूर्ण क्षमतेने उत्पादन सुरू झाल्यानंतर प्रतिझाडापासून सहा किलोपर्यंत शेंगा उत्पादन मिळू शकते. 
  • १०५०० गुणिले ६ या प्रमाणे त्याला ६३ हजार किलो उत्पादन मिळेल. त्याला २० रुपये प्रतिकिलो दराप्रमाणे १२.६ लाख रुपये उत्पन्न प्रतिवर्ष अपेक्षित आहे. 
  • एकरी ७ ते १० हजाराप्रमाणे २० एकरासाठी १.४ ते २.० लाख रुपये खर्च येईल. 

शेवगा पानांची पावडरनिर्मिती 
शेवगा शेंगाइतकीच त्याची पानेही पोषक घटकांनी परिपूर्ण असल्याने जागतिकस्तरावर चांगली मागणी असल्याचे शंतनूला समजले. शेवगा पानांची पावडरनिर्मिती आणि विक्री या व्यवसायात उतरण्याचा निर्णय शंतनू याने घेतला. त्याने आई रोहिणी यांच्यासह ओनली मी सुपर फुडस या नावाने प्रोप्रायटरी फर्म स्थापन केली. त्याची कंपनी ॲक्टअंतर्गत नोंदणी केली असून, रोहिणी महल्ले या व्यवस्थापकीय संचालक आहेत. 

पावडरनिर्मिती व विक्री ः 

  • शेवग्याची पाने तोडून ती सध्या नैसर्गिकरीत्या वाळवली जातात. उन्हाळ्यामध्ये सरासरी दोन दिवसांमध्ये, तर पावसाळा, हिवाळ्यात तीन ते पाच दिवसांपर्यंत पाने वाळतात. त्याची घरातील मिक्सरमध्येच भुकटी तयार केली जाते. 
  • १०० ग्रॅम आकाराच्या बाटल्यामध्ये पॅकिंग व विक्री कली जाते. त्याचा ओन्ली मी सुपर फूड्स असा ब्रॅण्ड तयार करण्याचा मानस आहे. 
  • शेवगा पानातील प्रथिने आणि अन्य पोषक घटकांविषयी भारतीय ग्राहकांमध्ये फारशी जागृती नाही. त्यामुळे विक्री वाढवण्यासाठी सध्या परिसरातील विविध डॉक्टरांची भेट घेऊन, त्यांना या पोषक पूरक घटकांविषयी माहिती देत आहे. त्यांच्या शिफारशीतून मेडीकल दुकानातून उत्पादनांची उपलब्धता करत आहेत. हळूहळू ग्राहकांची प्रतिसाद वाढत आहे. 
  • मे महिन्यामध्ये शंतनूने महाराष्ट्र राज्य कृषी व पणन मंडळाच्या वतीने फलोत्पादन निर्यात प्रशिक्षण घेतले. त्यातून निर्यातीसाठी प्रयत्न सुरू केले आहेत. 

शंतनु महल्ले, ९१७५३२२०१० 


इतर अॅग्रोमनी
ब्राझीलचे साखर उत्पादन भारताला अडचणी ?कोल्हापूर : यंदा ब्राझीलने इथेनॉलऐवजी साखर...
साखर विक्रीची मुदत १० जूनपर्यंत वाढवा...कोल्हापूर : इंडियन शुगर मिल्स असोसिएशनने (इस्मा)...
जी.  आर. चिंताला यांनी ‘नाबार्ड’च्या...मुंबई : डॉ. हर्षकुमार भानवाला यांचा कार्यकाळ...
वस्त्रोद्योग येतोय पूर्वपदावरजळगाव ः लॉकडाउनमुळे ठप्प असलेला देशातील...
कापूस उत्पादनात २४ लाख गाठींनी घट शक्यजळगाव ः देशात कापसाच्या उत्पादनात सुमारे २४ लाख...
इंडोनेशियात साखर दरावरुन वातावरण तापले कोल्हापूर: लॉकडाऊनमुळे इंडोनेशियात साखर जात...
आत्मनिर्भर भारत योजनेला मंजुरी :...नवी दिल्ली : आत्मनिर्भर (स्वावलंबी) भारत योजनेत...
कीडनाशकांवर बंदीबाबत उद्योगातून तीव्र...पुणे : केंद्रीय कृषी मंत्रालयाच्या २७ रासायनिक...
काढणी-मळणी यंत्रांना मागणी वाढण्याची...पुणे: कोविड १९ साथीनंतर तयार झालेल्या आपत्कालिन...
देशातून ३६ लाख टन साखर निर्यात पुणे: देशातील साखर कारखान्यांनी निर्यातीसाठी...
धोरणं बदलल्यास खाद्यतेलात भारत...एके काळी दोन वेळच्या अन्नासाठी इतर देशांकडे हात...
कृषी सलग्न व्यवसायासाठी ‘मुद्रा’मुद्रा योजनेत तीन प्रकार आहेत.  शिशू...
‘कोरोना’विषयक सेवेतून आम्हाला मुक्त करा...पुणे : ‘राज्यातील ९ हजार कृषी सहायकांना विविध...
एप्रिलमध्ये यंदा खत विक्रीत देशात ७१...नवी दिल्लीः कोरोना विषाणूच्या संसर्गामुळे देशात...
तारण अन् गहाणखतज्या चल बाबी आहेत, त्यांचे जे तारण बँक घेते,...
जळगावचा सुवर्णबाजारात ४२ दिवसानंतर...जळगाव ः राज्यभरात प्रसिद्ध असलेला जळगावचा...
पुढील हंगामावरही शिल्लक साखरेचे ओझे? कोल्हापूर: देशात यंदा गेल्या वर्षीच्या तुलनेत...
इंडोनेशिया, इराणकडून साखरेला मागणी कोल्हापूर: गेल्या दोन महिन्यांपासून साखर...
गावबंदी सर्व्हेक्षण : भाज्या, फळांचे ६०...कोरोना महामारीच्या उद्रेकामुळे राज्यात लावलेली...
डाळ उद्योग अडचणीत; ३० कोटींचा फटकाजळगाव : कोरोनाच्या संकटात खानदेशातील डाळ...