agriculture stories in marathi agrowon agralekh on adulterated inputs | Agrowon

कुणाचा ना धाक लुटारूंना!

विजय सुकळकर
मंगळवार, 24 जुलै 2018

मागील हंगामातील बोंड अळीच्या संकटानंतर बोगस निविष्ठांवरील कारवाई असो अथवा कापूस उत्पादकांच्या प्रबोधनाबाबत शासन-प्रशासनाने केलेले दावे असो, हे सारे फोल ठरताना दिसत आहे.

विदर्भातील अकोला जिल्ह्यात पूर्वहंगामी कापसावर गुलाबी बोंड अळीचा प्रादुर्भाव जुलैमध्येच आढळून आला आहे. परभणीजवळ बनावट संवर्धके, कीटकनाशकांचा २९ लाख रुपयांचा साठा जप्त करण्यात आला आहे. शेतात कीडनाशकांची फवारणी करताना शेतकरी, शेतमजुरांचा मृत्यू झाल्यास संबंधित व्यक्तीच्या वारसांना चार लाख रुपये नुकसानभरपाईचा शासन आदेशही नुकताच काढण्यात आला आहे. मागील चार दिवसांत ॲग्रोवनमध्ये प्रसिद्ध झालेल्या या बातम्यांचा एकमेकांशी घनिष्ठ संबंध आहे. गेल्या हंगामात कापसावर गुलाबी बोंड अळीचा प्रादुर्भाव जुलैमध्येच आढळला होता. बोंड अळीसह इतरही रसशोषक किडींच्या नियंत्रणासाठी बोगस, भेसळयुक्त अनेक कीडनाशकांचे एकत्र मिश्रण करून योग्य ती खबरदारी न घेता केलेल्या फवारणीमुळे अनेक शेतकरी, शेतमजुरांना प्राण गमवावे लागले होते. गेल्या वर्षीच्या या संपूर्ण घटनाक्रमापासून शासन-प्रशासनाने काहीही बोध घेतलेला दिसत नाही.

राज्यात दहा दिवसांपासून पाऊस सुरू आहे. असाच पाऊस पुढील काही दिवस बरसणार, असा अंदाज आहे. सततचे ढगाळ वातावरण आणि पडत असलेल्या पावसाने कापूस, सोयाबीन आदी खरीप पिकांना तणासह रोग-किडींचाही विळखा पडला आहे. अशा परिस्थितीमध्ये बोगस निविष्ठांचे साठे राज्यातील काही जिल्ह्यांमध्ये आढळून येत आहेत. म्हणजे त्यांचा बाजारात सर्वत्र सुळसुळाट आहे. यात सापडला तो चोर...बाकीचे शिरजोर! असाच प्रकार असतो. शेतकऱ्यांचे ‘खरे मार्गदर्शक’ (कृषी सेवा केंद्र चालक) यांच्या सल्ल्याने तणनियंत्रण असो की पीकसंरक्षण यांचे प्रयोग शेतशिवारात राजरोशपणे चालू आहेत. हे असेच चालू राहिले तर फवारणी करताना विषबाधेचे प्रकार याही हंगामात दिसून येतील. याचाच अर्थ मागील हंगामातील बोंड अळीच्या संकटानंतर बोगस निविष्ठांवरील कारवाई असो अथवा कापूस उत्पादकांच्या प्रबोधनाबाबत शासन-प्रशासनाने केलेले दावे असो, हे सारे फोल ठरले आहे, हेच अलीकडे प्रसिद्ध झालेल्या बातम्यांतून स्पष्ट होते.

खतांच्या गोणीत-बग्यास अन् राख, कुणाचा ना धाक- लुटारूंना
औषधाच्या बाटलीत- गढूळ पाणी, आवळली काणी- नरड्याला
बोगस निविष्ठा पुरविणाऱ्यांची पैसा कमविण्याची हाव भयानक असते. विशेष म्हणजे त्यांना कुणाचाही धाक राहिलेला नाही, हे अत्यंत घातक आहे. राज्यात पूर्वहंगामी कापूस कोणीही घेऊ नये म्हणून बियाणेच बाजारात येऊ न देण्याबाबत कृषी विभाग काळजी घेतल्याचे सांगते. तरीही बीटीचे बियाणे बाजारात पोचलेच कसे, कोणत्या कंपनीने ते पोचविले, याचा शोध या विभागाने आता घ्यायला हवा. त्याचबरोबर बोगस भेसळयुक्त रासायनिक खते असोत अथवा कीडनाशके यांचा एक कणही बाजारात विकला जाणार नाही, हे शासन-प्रशासनाने पाहावे. महत्त्वाचे म्हणजे गुलाबी बोंड अळीला नियंत्रणात ठेवण्यासाठी एकात्मिक कीड नियंत्रण पद्धतीचा प्रसार प्रचार केल्याचे कृषी विभागाकडून सांगण्यात येते. अशावेळी फेरोमन-प्रकाश सापळ्यांपासून ते निंबोळी अर्काच्या फवारणीपर्यंत या उपायांचा अवलंब किती शेतकरी करताहेत, हाही संशोधनाचा विषय ठरेल. विषबाधेने मृत्यू पावलेल्या शेतकऱ्यांच्या वारसांना नुकसानभरपाई जाहीर करताना, असा एकही मृत्यू राज्यात होणार नाही, याबाबतची सर्वोतोपरी खबरदारी शासनाने घ्यायला हवी. कारण जिवाचे मोल पैशात होऊच शकत नाही, हे लक्षात घ्यायला हवे.


इतर अॅग्रो विशेष
कोकणात जोरदार पावसाची शक्यता पुणे  अरबी समुद्रातून होत असलेला...
मुंबईसह, कोकणात दमदार पाऊसपुणे : कोकण किनारपट्टीलगतच्या समुद्रात...
राज्यातील शिल्लक कापसाविषयी संभ्रम नागपूरः राज्यात कापसाच्या शिल्लक साठ्याविषयी...
पीकविम्याच्या साइटवरून चार गावांची...बुलडाणा ः संग्रामपूर तालुक्यातील काही गावांतील...
पुणे जिल्हा परिषदेची ‘हर घर गोठे- घर घर...पुणे : महात्मा गांधी राष्ट्रीय ग्रामीण रोजगार हमी...
पंचनाम्याची प्रक्रिया संशयास्पद :...पुणे: राज्यातील सोयाबीन बियाणे उगवणीबाबत...
टाळेबंदीतही कारखान्यांकडून ९७ टक्के...कोल्हापूर: टाळेबंदीच्या संकटामध्येही यंदा...
थेट भाजीपाला विक्रीतून शेती झाली सक्षमथेट ग्राहकांना शेतीमाल विक्रीसाठी शेतकरी स्वतःहून...
जीएम पिके- भारतात धोरण कोंडी कधी फुटणार?भारतात बीजी थ्री, एचटीबीटी कपाशी, बीटी वांगे या...
सिंधुदुर्ग, रत्नागिरीला पावसाने झोडपलेसिंधुदुर्ग :  सिंधुदुर्ग जिल्ह्यात मुसळधार...
तेरा बियाणे कंपन्यांवर अखेर फौजदारी...पुणे : राज्यातील शेतकऱ्यांना निकृष्ट बियाणे...
मुंबईत पावसाची दमदार हजेरी; आज...मुंबई : मुंबईतील अनेक भागांत शुक्रवार (ता.३...
वाढत्या तणावात कापसाच्या होताहेत वातीचालू हंगामातील कापूस वेचणी दोन ते अडीच महिन्यांत...
बाजारपेठा काबीज करण्याची हीच संधीको रोनाच्या वैश्‍विक संकटाशी लढताना जगातील अनेक ...
जिल्हा बॅंकांची थकबाकी २३ हजार कोटींवरसोलापूर : राज्यात कर्जमाफी योजना लागू असली, तरी...
कृषी पदविका, तंत्रनिकेतनच्या अंतिम...पुणे  : राज्यातील कृषी पदविका व तंत्रनिकेतन...
भारतीय अन्न महामंडळाबाबतचा शांता कुमार...पुणे : भारतीय अन्न महामंडळाची (एफसीआय) उपयुक्तता...
पंधरा हजार कोटींची शेतीमाल निर्यात...पुणे : जागतिक कृषी उत्पादनाच्या नकाशावर बलाढ्य...
सिंधुदुर्ग, रत्नागिरीत पावसाचा जोरपुणे  : मॉन्सूनचे आगमन झाल्यानंतर कोकणात दडी...
शेतकऱ्यांनी घोषणापत्र न दिल्यास बँका...पुणे  : खरीप विमा योजनेत सहभागी होण्यासाठी...