agriculture stories in marathi agrowon agralekh on adulterated inputs | Agrowon

कुणाचा ना धाक लुटारूंना!
विजय सुकळकर
मंगळवार, 24 जुलै 2018

मागील हंगामातील बोंड अळीच्या संकटानंतर बोगस निविष्ठांवरील कारवाई असो अथवा कापूस उत्पादकांच्या प्रबोधनाबाबत शासन-प्रशासनाने केलेले दावे असो, हे सारे फोल ठरताना दिसत आहे.

विदर्भातील अकोला जिल्ह्यात पूर्वहंगामी कापसावर गुलाबी बोंड अळीचा प्रादुर्भाव जुलैमध्येच आढळून आला आहे. परभणीजवळ बनावट संवर्धके, कीटकनाशकांचा २९ लाख रुपयांचा साठा जप्त करण्यात आला आहे. शेतात कीडनाशकांची फवारणी करताना शेतकरी, शेतमजुरांचा मृत्यू झाल्यास संबंधित व्यक्तीच्या वारसांना चार लाख रुपये नुकसानभरपाईचा शासन आदेशही नुकताच काढण्यात आला आहे. मागील चार दिवसांत ॲग्रोवनमध्ये प्रसिद्ध झालेल्या या बातम्यांचा एकमेकांशी घनिष्ठ संबंध आहे. गेल्या हंगामात कापसावर गुलाबी बोंड अळीचा प्रादुर्भाव जुलैमध्येच आढळला होता. बोंड अळीसह इतरही रसशोषक किडींच्या नियंत्रणासाठी बोगस, भेसळयुक्त अनेक कीडनाशकांचे एकत्र मिश्रण करून योग्य ती खबरदारी न घेता केलेल्या फवारणीमुळे अनेक शेतकरी, शेतमजुरांना प्राण गमवावे लागले होते. गेल्या वर्षीच्या या संपूर्ण घटनाक्रमापासून शासन-प्रशासनाने काहीही बोध घेतलेला दिसत नाही.

राज्यात दहा दिवसांपासून पाऊस सुरू आहे. असाच पाऊस पुढील काही दिवस बरसणार, असा अंदाज आहे. सततचे ढगाळ वातावरण आणि पडत असलेल्या पावसाने कापूस, सोयाबीन आदी खरीप पिकांना तणासह रोग-किडींचाही विळखा पडला आहे. अशा परिस्थितीमध्ये बोगस निविष्ठांचे साठे राज्यातील काही जिल्ह्यांमध्ये आढळून येत आहेत. म्हणजे त्यांचा बाजारात सर्वत्र सुळसुळाट आहे. यात सापडला तो चोर...बाकीचे शिरजोर! असाच प्रकार असतो. शेतकऱ्यांचे ‘खरे मार्गदर्शक’ (कृषी सेवा केंद्र चालक) यांच्या सल्ल्याने तणनियंत्रण असो की पीकसंरक्षण यांचे प्रयोग शेतशिवारात राजरोशपणे चालू आहेत. हे असेच चालू राहिले तर फवारणी करताना विषबाधेचे प्रकार याही हंगामात दिसून येतील. याचाच अर्थ मागील हंगामातील बोंड अळीच्या संकटानंतर बोगस निविष्ठांवरील कारवाई असो अथवा कापूस उत्पादकांच्या प्रबोधनाबाबत शासन-प्रशासनाने केलेले दावे असो, हे सारे फोल ठरले आहे, हेच अलीकडे प्रसिद्ध झालेल्या बातम्यांतून स्पष्ट होते.

खतांच्या गोणीत-बग्यास अन् राख, कुणाचा ना धाक- लुटारूंना
औषधाच्या बाटलीत- गढूळ पाणी, आवळली काणी- नरड्याला
बोगस निविष्ठा पुरविणाऱ्यांची पैसा कमविण्याची हाव भयानक असते. विशेष म्हणजे त्यांना कुणाचाही धाक राहिलेला नाही, हे अत्यंत घातक आहे. राज्यात पूर्वहंगामी कापूस कोणीही घेऊ नये म्हणून बियाणेच बाजारात येऊ न देण्याबाबत कृषी विभाग काळजी घेतल्याचे सांगते. तरीही बीटीचे बियाणे बाजारात पोचलेच कसे, कोणत्या कंपनीने ते पोचविले, याचा शोध या विभागाने आता घ्यायला हवा. त्याचबरोबर बोगस भेसळयुक्त रासायनिक खते असोत अथवा कीडनाशके यांचा एक कणही बाजारात विकला जाणार नाही, हे शासन-प्रशासनाने पाहावे. महत्त्वाचे म्हणजे गुलाबी बोंड अळीला नियंत्रणात ठेवण्यासाठी एकात्मिक कीड नियंत्रण पद्धतीचा प्रसार प्रचार केल्याचे कृषी विभागाकडून सांगण्यात येते. अशावेळी फेरोमन-प्रकाश सापळ्यांपासून ते निंबोळी अर्काच्या फवारणीपर्यंत या उपायांचा अवलंब किती शेतकरी करताहेत, हाही संशोधनाचा विषय ठरेल. विषबाधेने मृत्यू पावलेल्या शेतकऱ्यांच्या वारसांना नुकसानभरपाई जाहीर करताना, असा एकही मृत्यू राज्यात होणार नाही, याबाबतची सर्वोतोपरी खबरदारी शासनाने घ्यायला हवी. कारण जिवाचे मोल पैशात होऊच शकत नाही, हे लक्षात घ्यायला हवे.

इतर अॅग्रो विशेष
सरकी ढेपेचे दर कडाडल्याने दूध उत्पादक...अकोला : दुधाळ जनावरांना पोषक खाद्य म्हणून खाऊ...
लष्करी अळीपासून कपाशीला धोका नाहीः कृषी...पुणे: राज्याच्या कापूस पिकाला अमेरिकन लष्करी...
खानदेशातही कापसावर लष्करी अळीजळगाव  : खान्देशात जळगाव, धुळे जिल्ह्यांतील...
विधानसभेचा बिगुल वाजलामुंबई: चौदाव्या महाराष्ट्र विधानसभा निवडणुकीचे...
कांदा दरस्थिती आढाव्यासाठी केंद्राचे...नाशिक : कांदा दर, आवक स्थितीचा आढावा...
पापड उद्योगातून मिळाले शेतीला आर्थिक बळकहाटूळ (ता. शहादा, जि. नंदुरबार) येथील आशा व...
बाजारपेठेनुसारच पीक लागवडीचे नियोजनआष्टा (ता. वाळवा, जि. सांगली) येथील सौ. मृदुला...
अमेरिकन लष्करी अळीची कपाशीवरही चाल ! (...नगर : अमेरिकन लष्करी अळीने (स्पोडोप्टेरा...
महाराष्ट्रात २१ ऑक्टोबरला मतदान, २४ ला...नवी दिल्ली : महाराष्ट्रासह हरियाना राज्य...
नावीन्यपूर्ण संकल्पना रुजवीत यशस्वी...लासलगाव (जि. नाशिक) येथील शंतनू नानासाहेब पाटील...
औरंगाबाद रेशीम उपसंचालक कार्यालयाला...औरंगाबाद : मराठवाड्याची राजधानी औरंगाबाद येथे...
कोकण कृषी विद्याठाकडून बांबूच्या २६...दाभोळ, जि. रत्नागिरी  : कोकणात व्यावसायिक...
नगर जिल्ह्यात तागावर स्पोडोप्टेरा अळीचा...नगर ः मक्यावर अमेरिकन लष्करी अळीने (स्पोडोप्टेरा...
पावसामुळे खानदेशात उडदाचे नुकसानजळगाव  ः सततच्या पावसामुळे खानदेशात उडदाचे...
नागपूर विभागात तीन गावे लष्करी अळीच्या...नागपूर ः राज्यभरात मक्‍यावरील अमेरिकन लष्करी...
राज्यात अनेक ठिकाणी हलक्या ते मध्यम सरीपुणे ः  कमी दाबाच्या क्षेत्रामुळे राज्यातील...
श्रमशक्तीच्या जागरातून घडवूया समृद्ध...कितीही प्रगती झाली तरी मानवी जीवन, निसर्ग आणि...
शेतकऱ्यांच्या ‘महारोषा’चे काय?मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांच्या नेतृत्वाखालील...
खानदेशात लष्करी अळीकडून ४० टक्के मका...जळगाव  ः खानदेशात मका पिकावर अमेरिकन लष्करी...
नाशिक जिल्ह्यात मका लष्करी अळीच्या...नाशिक  : जिल्ह्यात यंदा अमेरिकन लष्करी अळीचा...