agriculture stories in marathi agrowon agralekh on export to neighboring countries | Agrowon

विश्वासावर बहरेल व्यापार
विजय सुकळकर
मंगळवार, 23 एप्रिल 2019

आरोग्याच्या बाबतीत सर्वांत जागरूक युरोपियन देशांतील लोकांना पाहिजे तशी द्राक्षे, डाळिंब, आंबा आपण पुरवितो. अशावेळी आपल्या केळीच्या दर्जाबाबतही चीनला पटवून द्यावे लागेल. 

चीन-अमेरिकेमध्ये चालू असलेल्या व्यापार युद्धाच्या झळा भारतासह संपूर्ण जगाला बसत आहेत. त्यामुळे या दोन्ही देशांबरोबर जगातील प्रमुख देश व्यापार युद्ध संपुष्टात आणण्यासाठी सरसावले आहेत. शेतीमालाच्या आयात-निर्यातीत भारत हा जगातील एक महत्त्वाचा देश आहे. मसाल्याचे पदार्थ, बासमती तांदूळ, याबरोबर दर्जेदार फळे आणि भाजीपाला देशातून मोठ्या प्रमाणात निर्यात होतात. शेतीमालाची निर्यात म्हणजे आजपर्यंत तरी आपला भर अमेरिका, युरोपियन आणि आखाती देशांवरच राहिला आहे. आयात-निर्यातीच्या बाबतीत शेजारील राष्ट्रांमध्ये आजपर्यंत खुली अथवा काही अंशी मर्यादित अशी आपली निर्यात चालू होती. परंतु, मागील काही वर्षांपासून आपल्या शेजारील देशांमधील शेतीमाल निर्यातीतही अनेक अडथळे निर्माण झाले आहेत. केळी, आंबा, द्राक्ष, डाळिंब या फळपिकांची शेजारील देशांना होणारी निर्यात रोडावली आहे. फळपिकांची निर्यात कमी झाल्यामुळे देशांतर्गत बाजारात पुरवठा अधिक होऊन दर कमी झाले आहेत. याचा फटका या फळपिकांच्या उत्पादकांना बसतोय.

केळी उत्पादनात भारत जगात अव्वल क्रमांकाचा देश आहे. आपल्या केळीचा दर्जाही उत्तम असून, जगाच्या पसंतीला उतरलेला आहे. चालू हंगामात फिलिपिन्ससह इतर प्रमुख केळी निर्यातदार देशांत उत्पादन घटण्याची शक्यता आहे. त्यामुळे आखाती देशांसह आपल्या शेजारील देशांशी केळी निर्यात वाढविण्याची एक चांगली संधी आपल्याला लाभली आहे. आखाती देश केळीसाठी भारताकडे वळले असून, या देशांना निर्यातही वाढत आहे. परंतु, चीन व पाकिस्तान या देशांत आपली निर्यात सुरू करून ती वाढविण्यासाठी प्रयत्न करावे लागतील. पाकिस्तानमध्ये केळी पिकत नाहीत. त्यामुळे त्यांची पूर्ण मदार भारतावरच आहे. जम्मू-काश्मीर भागातील काही निर्यातदार थेट जळगावमधून केळी उचलून पाकिस्तानात पाठवीत होते. परंतु, या दोन्ही देशांमध्ये अलिकडे वाढलेल्या तणावामुळे पाकिस्तानला होणारी निर्यात बंद आहे. १९६५, १९७१, १९९९ च्या पाकिस्तानबरोबरच्या युद्धांनंतरही थोड्या कालावधीसाठी बंद पडलेले व्यापारी संंबंध दोन्ही देशांनी मिळून पूर्ववत केले होते. सध्याचा तणावही दूर करून अधिकृत व्यापाऱ्यांकडून मर्यादित स्वरूपात आणि काटेकोर सुरक्षाव्यवस्थेत व्यापार संबंध पुनर्प्रस्थापित करायला हवेत.

बुरशीजन्य रोगांचा वाढता प्रादुर्भाव आणि हवामान बदलामुळे चीनमधील केळीखालील क्षेत्र आणि उत्पादनसुद्धा मोठ्या प्रमाणात घटले आहे. त्यामुळे केळी आयात केल्याशिवाय चीनला सध्यातरी पर्याय नाही. जगभरातून कुठल्याही आयातीपेक्षा चीनला भारताकडून केलेली आयात स्वस्त पडते आणि यासाठी वेळही कमी लागतो. चीनमधील ग्राहकांना तुलनात्मक ताजी फळे कमी दरात मिळू शकतात. असे असताना आपल्या केळीचा दर्जा तसेच काही व्यापारी अटी-शर्तींमुळे मागील अनेक वर्षांपासून चीनला केळीची निर्यात होत नाही. आरोग्याच्या बाबतीत सर्वांत जागरूक युरोपियन देशांतील लोकांना पाहिजे तशी द्राक्षे, डाळिंब, आंबा आपण पुरवितो. अशावेळी आपल्या केळीच्या दर्जाबाबतही चीनला पटवून द्यावे लागेल. तसेच, व्यापार म्हणजे देवाण-घेवाण या सूत्रानुसार दोन्ही देशांनी अटी-शर्ती थोड्या शिथिल केल्या, तर चीनला केळीची निर्यात चालू होऊ शकते. यासाठी दोन्ही देशांमधील विदेश व्यापार विभाग तसेच आयात-निर्यातीतील संस्था यांनी पुढाकार घ्यायला हवा. एकमेकांवरील विश्वास आणि व्यवहार्य व्यापार धोरणातून शेजारील देशांशी आपली आयात-निर्यात वाढू शकते.                    

इतर अॅग्रो विशेष
पर्यायाविना निर्णय घातकच! ऑ नलाइन राष्ट्रीय कृषी बाजार (ई-नाम) अधिक...
नैसर्गिक आपत्तीपासूनचा धडा काही वेदनांमधून सुखद आनंदप्राप्ती होते, तर काही...
किमान तापमानात किंचित वाढपुणे  : राज्यात थंडीची चाहूल लागल्यानंतर...
बाजार समित्यांना सक्षम पर्याय द्याः...पुणे ः केंद्रीय अर्थमंत्री निर्मला सीतारामन यांनी...
पावसाने संत्र्यात ४० टक्के फळगळ; ४००...नागपूर : राज्याचे मुख्य फळपिकांत महत्त्वाचे स्थान...
हमीभावाने कापूस खरेदी २० नोव्हेंबरपासून...जळगाव : भारतीय कापूस महामंडळ (सीसीआय) व...
बारा लाख टन साखर निर्यातीचा मार्ग मोकळापुणे : केंद्र शासनाने मुदतवाढ दिल्यामुळे देशातील...
विमा कंपन्यांचे आस्ते कदम; पंचनाम्याकडे...पुणे : राज्यातील लाखो हेक्टरवरील पिके जमीनदोस्त...
अकोला, बुलडाण्याला खरिपात ७२५ कोटींचा...अकाेला ः गेल्या महिन्यात झालेल्या संततधार पाऊस व...
पावसाचा मराठवाड्यात ४१ लाख हेक्‍टर...औरंगाबाद : मराठवाड्यात मॉन्सूनोत्तर पावसाने...
ग्रामपरिवर्तनाची दिशा दाखविणारे शेंदोळा...जन्म, मृत्यू, विवाहनोंदणी प्रमाणपत्र हवे असेल; तर...
रत्नागिरी : गतवर्षीच्या तुलनेत भात...रत्नागिरी ः अतिवृष्टीमुळे कोकणातील शेतकरी चांगलाच...
दक्षिण आफ्रिकेतील 'मालावी हापूस'...पुणे  ः दक्षिण आफ्रिकेतील मालावी प्रांतात...
सांगली जिल्ह्यात द्राक्षबागांना आता...सांगली ः गेल्या पंधरा ते वीस दिवसांपूर्वी...
राज्यात रब्बीसाठी सव्वासहा हजार शेतीशाळापुणे : रब्बी हंगामात राज्यात सव्वासहा...
केंद्र सरकारकडून एक लाख टन कांदा...पुणे: मॉन्सूनचा वाढलेला मुक्काम, अतिवृष्टी,...
बाजार समित्या बरखास्त करणार : केंद्रीय...नवी दिल्ली : बाजार समित्यांची कार्यपद्धती आणि...
राज्य झाले टॅंकरमुक्त; केवळ बुलडाण्यात...पुणे: मॉन्सून आणि मॉन्सूनोत्तर काळात राज्यात...
केसर आंब्याचे उत्पादन ४५ टक्के घटणार;...औरंगाबाद : गंध आणि चवीसाठी केसर आंब्याची आपली...
किमान तापमानात चढ-उतारपुणे: मॉन्सूनोत्तर पावसाने उघडीप दिल्यानंतर...