agriculture stories in marathi agrowon agralekh on export to neighboring countries | Agrowon

विश्वासावर बहरेल व्यापार
विजय सुकळकर
मंगळवार, 23 एप्रिल 2019

आरोग्याच्या बाबतीत सर्वांत जागरूक युरोपियन देशांतील लोकांना पाहिजे तशी द्राक्षे, डाळिंब, आंबा आपण पुरवितो. अशावेळी आपल्या केळीच्या दर्जाबाबतही चीनला पटवून द्यावे लागेल. 

चीन-अमेरिकेमध्ये चालू असलेल्या व्यापार युद्धाच्या झळा भारतासह संपूर्ण जगाला बसत आहेत. त्यामुळे या दोन्ही देशांबरोबर जगातील प्रमुख देश व्यापार युद्ध संपुष्टात आणण्यासाठी सरसावले आहेत. शेतीमालाच्या आयात-निर्यातीत भारत हा जगातील एक महत्त्वाचा देश आहे. मसाल्याचे पदार्थ, बासमती तांदूळ, याबरोबर दर्जेदार फळे आणि भाजीपाला देशातून मोठ्या प्रमाणात निर्यात होतात. शेतीमालाची निर्यात म्हणजे आजपर्यंत तरी आपला भर अमेरिका, युरोपियन आणि आखाती देशांवरच राहिला आहे. आयात-निर्यातीच्या बाबतीत शेजारील राष्ट्रांमध्ये आजपर्यंत खुली अथवा काही अंशी मर्यादित अशी आपली निर्यात चालू होती. परंतु, मागील काही वर्षांपासून आपल्या शेजारील देशांमधील शेतीमाल निर्यातीतही अनेक अडथळे निर्माण झाले आहेत. केळी, आंबा, द्राक्ष, डाळिंब या फळपिकांची शेजारील देशांना होणारी निर्यात रोडावली आहे. फळपिकांची निर्यात कमी झाल्यामुळे देशांतर्गत बाजारात पुरवठा अधिक होऊन दर कमी झाले आहेत. याचा फटका या फळपिकांच्या उत्पादकांना बसतोय.

केळी उत्पादनात भारत जगात अव्वल क्रमांकाचा देश आहे. आपल्या केळीचा दर्जाही उत्तम असून, जगाच्या पसंतीला उतरलेला आहे. चालू हंगामात फिलिपिन्ससह इतर प्रमुख केळी निर्यातदार देशांत उत्पादन घटण्याची शक्यता आहे. त्यामुळे आखाती देशांसह आपल्या शेजारील देशांशी केळी निर्यात वाढविण्याची एक चांगली संधी आपल्याला लाभली आहे. आखाती देश केळीसाठी भारताकडे वळले असून, या देशांना निर्यातही वाढत आहे. परंतु, चीन व पाकिस्तान या देशांत आपली निर्यात सुरू करून ती वाढविण्यासाठी प्रयत्न करावे लागतील. पाकिस्तानमध्ये केळी पिकत नाहीत. त्यामुळे त्यांची पूर्ण मदार भारतावरच आहे. जम्मू-काश्मीर भागातील काही निर्यातदार थेट जळगावमधून केळी उचलून पाकिस्तानात पाठवीत होते. परंतु, या दोन्ही देशांमध्ये अलिकडे वाढलेल्या तणावामुळे पाकिस्तानला होणारी निर्यात बंद आहे. १९६५, १९७१, १९९९ च्या पाकिस्तानबरोबरच्या युद्धांनंतरही थोड्या कालावधीसाठी बंद पडलेले व्यापारी संंबंध दोन्ही देशांनी मिळून पूर्ववत केले होते. सध्याचा तणावही दूर करून अधिकृत व्यापाऱ्यांकडून मर्यादित स्वरूपात आणि काटेकोर सुरक्षाव्यवस्थेत व्यापार संबंध पुनर्प्रस्थापित करायला हवेत.

बुरशीजन्य रोगांचा वाढता प्रादुर्भाव आणि हवामान बदलामुळे चीनमधील केळीखालील क्षेत्र आणि उत्पादनसुद्धा मोठ्या प्रमाणात घटले आहे. त्यामुळे केळी आयात केल्याशिवाय चीनला सध्यातरी पर्याय नाही. जगभरातून कुठल्याही आयातीपेक्षा चीनला भारताकडून केलेली आयात स्वस्त पडते आणि यासाठी वेळही कमी लागतो. चीनमधील ग्राहकांना तुलनात्मक ताजी फळे कमी दरात मिळू शकतात. असे असताना आपल्या केळीचा दर्जा तसेच काही व्यापारी अटी-शर्तींमुळे मागील अनेक वर्षांपासून चीनला केळीची निर्यात होत नाही. आरोग्याच्या बाबतीत सर्वांत जागरूक युरोपियन देशांतील लोकांना पाहिजे तशी द्राक्षे, डाळिंब, आंबा आपण पुरवितो. अशावेळी आपल्या केळीच्या दर्जाबाबतही चीनला पटवून द्यावे लागेल. तसेच, व्यापार म्हणजे देवाण-घेवाण या सूत्रानुसार दोन्ही देशांनी अटी-शर्ती थोड्या शिथिल केल्या, तर चीनला केळीची निर्यात चालू होऊ शकते. यासाठी दोन्ही देशांमधील विदेश व्यापार विभाग तसेच आयात-निर्यातीतील संस्था यांनी पुढाकार घ्यायला हवा. एकमेकांवरील विश्वास आणि व्यवहार्य व्यापार धोरणातून शेजारील देशांशी आपली आयात-निर्यात वाढू शकते.                    

इतर अॅग्रो विशेष
`चांद्रयान २' चंद्राच्या कक्षेत दाखलनवी दिल्ली ः भारताची महत्त्वाकांक्षी...
मराठवाड्यात २७ टक्केच पीक कर्जवाटपऔरंगाबाद : यंदाच्या खरिपासाठी शेतकऱ्यांना...
राज्य बँकेची ३५ हजार कोटींची उलाढालमुंबई : अहवाल वर्षात इतिहासात ३५,४४० कोटी इतकी...
नाशिक जिल्ह्यात मक्यावर अमेरिकन लष्करी...नाशिक  : चालू खरीप हंगामात मका पिकावर मोठ्या...
`अतिपावसाने होत्याचं नव्हतं झालं`; पुणे...पुणे ः शेतकरी पाणीटंचाईच्या संकटातून सावरण्याचा...
अपघात विमा योजनेत शेतकऱ्यासह कुटुंबातील...मुंबई: गोपीनाथ मुंडे शेतकरी अपघात विमा...
राज्यात पूरप्रवण क्षेत्राबाबत संशयकल्लोळपुणे : कृष्णा व गोदावरी नदीच्या खोऱ्यात सतत पूर...
भाजीपाल्याचे आगार उद्ध्वस्तकोल्हापूर/सांगली : ज्या जिल्ह्यांनी संपूर्ण...
‘शेती तिथे रस्ता’ उपक्रमासह...सातारा जिल्ह्यातील पाटण हा डोंगराळ तालुका म्हणून...
कृत्रिम पावसासाठी अखेर विमान उडाले; ३८...औरंगाबाद  : कृत्रिम पावसाच्या प्रयोगासाठी...
पुरामुळे मका पिकाला फटकानवी दिल्ली  ः महाराष्ट्र आणि कर्नाटकात मका...
राज्यात हलक्या पावसाचा अंदाज पुणे : कमाल तापमानात वाढ होत असतानाच, बुधवारी (ता...
मंदीचा मारगेल्या वर्षभरापासून आर्थिक मंदीचे चटके देशाला बसत...
समस्यांच्या गर्तेत हरवलेली शेतीकाही वर्षांपूर्वी उत्तम शेती असण्याची अनेक कारणे...
शेततळ्याच्या प्लॅस्टिकला तूर्त अनुदान...पुणे  : शेततळ्याच्या अस्तरीकरणाकरिता...
वारणा-कृष्णा नदीकाठच्या शेतजमिनी कोसळू...सांगली ः सांगली जिल्ह्यातील कृष्णा आणि वारणा...
मार्केट केंद्रित शेडनेटची उत्कृष्ठ शेती अभ्यासवृत्ती, कायम नवे शिकण्याची आस, बाजारपेठांचा...
जालना जिल्ह्यात वीस हजार शेतकऱ्यांच्या...जालना : जिल्ह्यातील १२० गावांत हवामान अनुकूल...