agriculture stories in marathi agrowon aware of fall american army worm in cotton | Agrowon

कपाशीवरील अमेरिकन लष्करी अळीचे नियंत्रण
बाबासाहेब फंड, चिन्ना बाबू नाईक, विश्लेष नगरारे, नंदिनी गोकटे-नरखेडकर, विजय वाघमारे
बुधवार, 25 सप्टेंबर 2019

सुसरे (जि. नगर) तसेच परभणी जिल्ह्यातही कापूस पिकात अमेरिकन लष्करी अळी (स्पोडोप्टेरा फ्रुगीपर्डा) या किडीचा प्रादुर्भाव आढळला आहे. घाबरून न जाता वेळीच उपाय केल्यास शेतकऱ्यांना या अळीचे प्रभावी नियंत्रण करणे शक्य आहे.

कपाशीवर अमेरिकन लष्करी या अळीचा प्रादुर्भाव आढळल्यास करावयाच्या उपाययोजना

सुसरे (जि. नगर) तसेच परभणी जिल्ह्यातही कापूस पिकात अमेरिकन लष्करी अळी (स्पोडोप्टेरा फ्रुगीपर्डा) या किडीचा प्रादुर्भाव आढळला आहे. घाबरून न जाता वेळीच उपाय केल्यास शेतकऱ्यांना या अळीचे प्रभावी नियंत्रण करणे शक्य आहे.

कपाशीवर अमेरिकन लष्करी या अळीचा प्रादुर्भाव आढळल्यास करावयाच्या उपाययोजना

१) प्रादुर्भावग्रस्त पिकांचे अवशेष नष्ट करणे
मका पिकाच्या अवशेषांमधील अळ्यांचे कपाशी व अन्य पिकांवर होणारे संक्रमण रोखणे गरजेचे आहे. त्यासाठी मका पीक काढणीनंतर रोटावेटरच्या साह्याने अवशेषांचे बारीक तुकडे वा भुगा करावा.
त्यावरील अळ्या व मातीतील कोष त्यामुळे चिरडले जाऊन किडीचे नियंत्रण
मिऴण्यास मदत होईल.
२) रोटावेटर वापरण्यापूर्वी शेतातील पीक अवशेषांवर मेटारायझीयम अनिसोप्ली हे मित्रबुरशीवर आधारीत कीटकनाशक पाच ग्रॅम अथवा नोमुरिया रिलायी (मित्रबुरशीवर आधारित कीटकनाशक) पाच ग्रॅम प्रतिलिटर पाणी याप्रमाणे फवारणी करावी. त्यामुळे रोटावेटरच्या वापराकून ते मातीत व्यवस्थित मिसळले जाऊन जैविक बुरशींद्वारे चांगले नियंत्रण मिळू
शकेल.
३) सध्या पावसाळी वातावरणामुळे हवेतील आर्द्रतेचे अधिक प्रमाण हे जैविक बुरशीच्या वाढीसाठी पोषक आहे.
४) मका पिकाचे अवशेष शेतात तसेच उभे किंवा बांधावर साठवून ठेऊ नयेत.
५) यांत्रिक पद्धती- कपाशीचे प्रादुर्भाग्रस्त फुले व बोंडे वेचून अळ्यांसहित नष्ट करावेत. जेणेकरून
अळीचा होणारा प्रसार रोखण्यास मदत होईल.
६) रासायनिक पद्धती
पुढील नुकसान टाळण्यासाठी प्रादुर्भावग्रस्त कपाशीवर स्पिनेटोरम (११.७ एससी) ०.८ मिली अथवा क्लोरॲंट्रानिलीप्रोल (१८.५ एससी) ०.३ प्रति लिटर पाणी याप्रमाणे त्वरीत एक फवारणी घ्यावी.
७) जैविक नियंत्रण- त्यानंतर एका आठवड्याच्या अंतराने मेटारायझीयम अनिसोप्ली ५ ग्रॅम अथवा
नोमुरिया रिलाई ५ ग्रॅम प्रतिलिटर पाणी याप्रमाणे फवारणी करावी. वातावरण जैविक बुरशीच्या वाढीस अनुकूल असल्यास किडीचे परिणामकारक नियंत्रण मिळण्यास मदत होईल.
८) कामगंध सापळ्यांचा वापर
सध्या वाढीच्या अवस्थेतील अळ्या लवकरच कोषावस्थेत जाऊन त्यातून बाहेर निघणारे पतंग पुन्हा अंडी घालण्यास सुरवात होईल. त्यामुळे बाहेर पडणाऱ्या पतंगांच्या हालचालीवर लक्ष ठेवण्यासाठी एकरी दोन याप्रमाणे कामगंध सापळे उभारावेत. सापळ्यांमध्ये पतंग अडकण्यास सुरवात झाल्याच्या दोन ते तीन दिवसांनंतर शेतामध्ये पानांच्या खालील बाजूने लष्करी अळीचे अंडीपूंज दिसण्यास सुरवात होते. त्या अनुषंगाने वेळेत नियंत्रणाचे उपाय अवलंबवावेत.
९)अंडीपूंज व अळ्या गोळ्या करून नष्ट करणे- पानांच्या खालील बाजूने असणारे लष्करी अळीचे
अंडीपूंज व अंड्यांतून नुकत्याच बाहेर पडलेल्या सुरवातीच्या अवस्थेतील समूहाने राहणाऱ्या
अळ्या शोधून त्वरीत नष्ट कराव्यात. सुरवातीच्या अवस्थेतील अळ्या या केवळ पानेच खात
असल्याने त्यांचा वेळेत नायनाट केल्यास पुढे फुले व बोंडाना होणारे नुकसान टाळता येणे शक्य
आहे.

संपर्क- डॉ. बाबासाहेब फंड-७५८८७५६८९५
कीटकशास्त्रज्ञ, केंद्रीय कापूस संशोधन संस्था, नागपूर

इतर ताज्या घडामोडी
लातूर, उस्मानाबाद, नांदेड, हिंगोली,...उस्मानाबाद : मराठवाड्यातील लातूर, उस्मानाबाद...
धुळे : कांदा दरप्रश्‍नी शेतकरी संघटनेचे...धुळे  ः कांद्याचे दर बऱ्यापैकी वाढल्याने...
शिराळा तालुक्यात भाताचे उत्पादन २०...सांगली : शिराळा पश्‍चिम भाग हा भातपिकाचे माहेरघर...
शेतकऱ्यांना दरवर्षी दहा हजार देणारच :...इस्लामपूर, जि. सांगली  : ‘‘ गेल्या पाच...
उत्पादन खर्चावर आधारित दर हवेत :...भारत हा शेतीप्रधान देश असे आपण म्हणत असतो. मात्र...
शेतकऱ्यांचा सातबारा कोरा करणारच : उध्दव...सोलापूर : ‘‘शिवसेना बोलते ते करते, आम्ही...
अकोला जिल्ह्यात शासनाच्या हमीभाव...अकोला ः शेतमालाला किमान आधारभूत किंमत मिळवून...
पीकविम्याबाबत असुरक्षिततेचीच भावना...केंद्र सरकारने मोठा गाजा-वाजा करीत जाहीर केलेल्या...
`चासकमान`मधील आवर्तन तब्बल ८९...चास, जि. पुणे  ः चासकमान (ता. खेड) धरणातून...
पाण्याची कार्यक्षमता वाढविण्यावर भर...आपला देश सध्या आर्थिक संकटातून जात आहे. हे संकट...
परभणीत सरासरीपेक्षा जास्त क्षेत्रावर...परभणी : जिल्ह्यातील यंदाच्या रब्बी हंगामातील...
पाच जिल्ह्यात पीकविमा योजनेत ४५ लाख ९०...लातूर : खरीप हंगाम २०१९ मध्ये लातूर,...
नांदेड : पावसात भिजल्यामुळे पिकांचे...नांदेड : गेल्या आठवड्यात नांदेड, परभणी, हिंगोली...
जळगावात कोबी १५०० ते २८०० रुपये...जळगाव : कृषी उत्पन्न बाजार समितीत मंगळवारी (...
नारळ बागेत आंतरपिके फायदेशीरसुरवातीच्या काळात नारळ बागेत भाजीपाला, केळी, अननस...
मेहकर तालुक्यात कृषी कर्मचाऱ्यांनी...अकोला ः मेहकर तालुक्यात यावर्षी समाधानकारक...
खामगावात टेक्सटाइल पार्क होणारच ः...बुलडाणा  ः तरुणांना रोजगार उपलब्ध करून...
खारपाण पट्ट्यात रब्बीत हजार हेक्टरवर...अकोला  ः जिल्ह्यात असलेल्या खारपाण पट्ट्यात...
जळगाव जिल्ह्यात हमीभाव खरेदी केंद्रांत...जळगाव  ः जिल्ह्यात शासकीय हमीभाव कडधान्य व...
वाघाच्या दहशतीखालील गावे टाकणार...वर्धा  ः कारंजा घाडगे तालुक्‍यातील अनेक...