agriculture stories in marathi agrowon aware of fall american army worm in cotton | Agrowon

कपाशीवरील अमेरिकन लष्करी अळीचे नियंत्रण
बाबासाहेब फंड, चिन्ना बाबू नाईक, विश्लेष नगरारे, नंदिनी गोकटे-नरखेडकर, विजय वाघमारे
बुधवार, 25 सप्टेंबर 2019

सुसरे (जि. नगर) तसेच परभणी जिल्ह्यातही कापूस पिकात अमेरिकन लष्करी अळी (स्पोडोप्टेरा फ्रुगीपर्डा) या किडीचा प्रादुर्भाव आढळला आहे. घाबरून न जाता वेळीच उपाय केल्यास शेतकऱ्यांना या अळीचे प्रभावी नियंत्रण करणे शक्य आहे.

कपाशीवर अमेरिकन लष्करी या अळीचा प्रादुर्भाव आढळल्यास करावयाच्या उपाययोजना

सुसरे (जि. नगर) तसेच परभणी जिल्ह्यातही कापूस पिकात अमेरिकन लष्करी अळी (स्पोडोप्टेरा फ्रुगीपर्डा) या किडीचा प्रादुर्भाव आढळला आहे. घाबरून न जाता वेळीच उपाय केल्यास शेतकऱ्यांना या अळीचे प्रभावी नियंत्रण करणे शक्य आहे.

कपाशीवर अमेरिकन लष्करी या अळीचा प्रादुर्भाव आढळल्यास करावयाच्या उपाययोजना

१) प्रादुर्भावग्रस्त पिकांचे अवशेष नष्ट करणे
मका पिकाच्या अवशेषांमधील अळ्यांचे कपाशी व अन्य पिकांवर होणारे संक्रमण रोखणे गरजेचे आहे. त्यासाठी मका पीक काढणीनंतर रोटावेटरच्या साह्याने अवशेषांचे बारीक तुकडे वा भुगा करावा.
त्यावरील अळ्या व मातीतील कोष त्यामुळे चिरडले जाऊन किडीचे नियंत्रण
मिऴण्यास मदत होईल.
२) रोटावेटर वापरण्यापूर्वी शेतातील पीक अवशेषांवर मेटारायझीयम अनिसोप्ली हे मित्रबुरशीवर आधारीत कीटकनाशक पाच ग्रॅम अथवा नोमुरिया रिलायी (मित्रबुरशीवर आधारित कीटकनाशक) पाच ग्रॅम प्रतिलिटर पाणी याप्रमाणे फवारणी करावी. त्यामुळे रोटावेटरच्या वापराकून ते मातीत व्यवस्थित मिसळले जाऊन जैविक बुरशींद्वारे चांगले नियंत्रण मिळू
शकेल.
३) सध्या पावसाळी वातावरणामुळे हवेतील आर्द्रतेचे अधिक प्रमाण हे जैविक बुरशीच्या वाढीसाठी पोषक आहे.
४) मका पिकाचे अवशेष शेतात तसेच उभे किंवा बांधावर साठवून ठेऊ नयेत.
५) यांत्रिक पद्धती- कपाशीचे प्रादुर्भाग्रस्त फुले व बोंडे वेचून अळ्यांसहित नष्ट करावेत. जेणेकरून
अळीचा होणारा प्रसार रोखण्यास मदत होईल.
६) रासायनिक पद्धती
पुढील नुकसान टाळण्यासाठी प्रादुर्भावग्रस्त कपाशीवर स्पिनेटोरम (११.७ एससी) ०.८ मिली अथवा क्लोरॲंट्रानिलीप्रोल (१८.५ एससी) ०.३ प्रति लिटर पाणी याप्रमाणे त्वरीत एक फवारणी घ्यावी.
७) जैविक नियंत्रण- त्यानंतर एका आठवड्याच्या अंतराने मेटारायझीयम अनिसोप्ली ५ ग्रॅम अथवा
नोमुरिया रिलाई ५ ग्रॅम प्रतिलिटर पाणी याप्रमाणे फवारणी करावी. वातावरण जैविक बुरशीच्या वाढीस अनुकूल असल्यास किडीचे परिणामकारक नियंत्रण मिळण्यास मदत होईल.
८) कामगंध सापळ्यांचा वापर
सध्या वाढीच्या अवस्थेतील अळ्या लवकरच कोषावस्थेत जाऊन त्यातून बाहेर निघणारे पतंग पुन्हा अंडी घालण्यास सुरवात होईल. त्यामुळे बाहेर पडणाऱ्या पतंगांच्या हालचालीवर लक्ष ठेवण्यासाठी एकरी दोन याप्रमाणे कामगंध सापळे उभारावेत. सापळ्यांमध्ये पतंग अडकण्यास सुरवात झाल्याच्या दोन ते तीन दिवसांनंतर शेतामध्ये पानांच्या खालील बाजूने लष्करी अळीचे अंडीपूंज दिसण्यास सुरवात होते. त्या अनुषंगाने वेळेत नियंत्रणाचे उपाय अवलंबवावेत.
९)अंडीपूंज व अळ्या गोळ्या करून नष्ट करणे- पानांच्या खालील बाजूने असणारे लष्करी अळीचे
अंडीपूंज व अंड्यांतून नुकत्याच बाहेर पडलेल्या सुरवातीच्या अवस्थेतील समूहाने राहणाऱ्या
अळ्या शोधून त्वरीत नष्ट कराव्यात. सुरवातीच्या अवस्थेतील अळ्या या केवळ पानेच खात
असल्याने त्यांचा वेळेत नायनाट केल्यास पुढे फुले व बोंडाना होणारे नुकसान टाळता येणे शक्य
आहे.

संपर्क- डॉ. बाबासाहेब फंड-७५८८७५६८९५
कीटकशास्त्रज्ञ, केंद्रीय कापूस संशोधन संस्था, नागपूर

इतर कृषी सल्ला
हवामान बदल रोखण्यासाठी पावले उचलण्याची...हवामान बदलावरील आंतरसरकारी पॅनेल (...
कृषी सल्ला (कोकण विभाग)भात अवस्था ः फुलोरा ते दाणे भरणे अवस्था...
सीताफळावरील पिठ्या ढेकूण व्यवस्थापनपिठ्या ढेकूण (इंग्रजी नाव - मिलीबग) ही कीड...
नियोजन रब्बी ज्वारी लागवडीचे....कोरडवाहू रब्बी ज्वारी पेरणी १५ सप्टेंबर ते १५...
निर्मितीनंतर तणनाशकाचा...संशोधनाअंती मूलद्रव्यांचा शोध घेतल्यानंतर...
कृषी सल्ला (राहुरी विभाग)रब्बी ज्वारी अवस्था ः पेरणीपूर्व तयारी...
कृषी सल्ला (कोकण विभाग)भात अवस्था - फुलोरा ते दाणे भरणे काही...
भातावरील निळ्या भुंगेऱ्याचे नियंत्रणभुंगेरे गर्द निळ्या रंगाचे तर अळी भुरकट पांढऱ्या...
नियोजन रब्बी पिकांच्या लागवडीचे...कोरडवाहू शेतीत प्रति हेक्टरी रोपांची योग्य‍...
तणनाशकांची परिणामकारकता वाढविण्याचा...मजुरांच्या कमतरतेमुळे तणनाशकांचा वापर वाढला असला...
कपाशीवरील अमेरिकन लष्करी अळीचे नियंत्रणसुसरे (जि. नगर) तसेच परभणी जिल्ह्यातही कापूस...
केळीच्या पिल बागेतील सिगाटोका रोगाचे...केळी पिकावर दरवर्षी पिवळा करपा म्हणजेच ‘सिगाटोका...
मित्रबुरशींच्या संवर्धनातून लष्करी...सध्या राज्याच्या विविध भागात अनुकूल हवामानामुळे...
कृषी सल्ला : बीटी कापूस, सोयाबीन, मूग,...या वर्षी पावसाचे आगमन उशिरा झाले असले तरी काही...
गाजरगवत निर्मूलनासाठी नियमित सामुदायिक...पडीक जमिनी, मोकळ्या जागा, रस्त्याच्या कडा या...
पावसाचे प्रमाण कमी होत जाणारपालघर, नंदूरबार, धुळे, जळगाव नाशिक व विदर्भातील...
पावसाच्या खंड काळात घ्यावयाची काळजीपिकांची उगवण झाल्यावर सर्वसाधारण १५ ते २०...
पूरग्रस्त द्राक्षवेलीची मुळे कार्यरत...सांगली जिल्ह्यातील द्राक्ष विभागामध्ये जास्त...
कार्यक्षमता वाढवण्यासाठी तणनाशकांसोबत...बहुतेक शेतकरी बंधू पावसाळ्यात पावसाची शक्‍यता...
पीक फेरपालटाद्वारे जपा जमिनीची सुपीकता महाराष्ट्रातील बहुतांश शेती ही कोरडवाहू असून,...