agriculture stories in marathi agrowon aware of fall american army worm in cotton | Agrowon

कपाशीवरील अमेरिकन लष्करी अळीचे नियंत्रण

बाबासाहेब फंड, चिन्ना बाबू नाईक, विश्लेष नगरारे, नंदिनी गोकटे-नरखेडकर, विजय वाघमारे
बुधवार, 25 सप्टेंबर 2019

सुसरे (जि. नगर) तसेच परभणी जिल्ह्यातही कापूस पिकात अमेरिकन लष्करी अळी (स्पोडोप्टेरा फ्रुगीपर्डा) या किडीचा प्रादुर्भाव आढळला आहे. घाबरून न जाता वेळीच उपाय केल्यास शेतकऱ्यांना या अळीचे प्रभावी नियंत्रण करणे शक्य आहे.

कपाशीवर अमेरिकन लष्करी या अळीचा प्रादुर्भाव आढळल्यास करावयाच्या उपाययोजना

सुसरे (जि. नगर) तसेच परभणी जिल्ह्यातही कापूस पिकात अमेरिकन लष्करी अळी (स्पोडोप्टेरा फ्रुगीपर्डा) या किडीचा प्रादुर्भाव आढळला आहे. घाबरून न जाता वेळीच उपाय केल्यास शेतकऱ्यांना या अळीचे प्रभावी नियंत्रण करणे शक्य आहे.

कपाशीवर अमेरिकन लष्करी या अळीचा प्रादुर्भाव आढळल्यास करावयाच्या उपाययोजना

१) प्रादुर्भावग्रस्त पिकांचे अवशेष नष्ट करणे
मका पिकाच्या अवशेषांमधील अळ्यांचे कपाशी व अन्य पिकांवर होणारे संक्रमण रोखणे गरजेचे आहे. त्यासाठी मका पीक काढणीनंतर रोटावेटरच्या साह्याने अवशेषांचे बारीक तुकडे वा भुगा करावा.
त्यावरील अळ्या व मातीतील कोष त्यामुळे चिरडले जाऊन किडीचे नियंत्रण
मिऴण्यास मदत होईल.
२) रोटावेटर वापरण्यापूर्वी शेतातील पीक अवशेषांवर मेटारायझीयम अनिसोप्ली हे मित्रबुरशीवर आधारीत कीटकनाशक पाच ग्रॅम अथवा नोमुरिया रिलायी (मित्रबुरशीवर आधारित कीटकनाशक) पाच ग्रॅम प्रतिलिटर पाणी याप्रमाणे फवारणी करावी. त्यामुळे रोटावेटरच्या वापराकून ते मातीत व्यवस्थित मिसळले जाऊन जैविक बुरशींद्वारे चांगले नियंत्रण मिळू
शकेल.
३) सध्या पावसाळी वातावरणामुळे हवेतील आर्द्रतेचे अधिक प्रमाण हे जैविक बुरशीच्या वाढीसाठी पोषक आहे.
४) मका पिकाचे अवशेष शेतात तसेच उभे किंवा बांधावर साठवून ठेऊ नयेत.
५) यांत्रिक पद्धती- कपाशीचे प्रादुर्भाग्रस्त फुले व बोंडे वेचून अळ्यांसहित नष्ट करावेत. जेणेकरून
अळीचा होणारा प्रसार रोखण्यास मदत होईल.
६) रासायनिक पद्धती
पुढील नुकसान टाळण्यासाठी प्रादुर्भावग्रस्त कपाशीवर स्पिनेटोरम (११.७ एससी) ०.८ मिली अथवा क्लोरॲंट्रानिलीप्रोल (१८.५ एससी) ०.३ प्रति लिटर पाणी याप्रमाणे त्वरीत एक फवारणी घ्यावी.
७) जैविक नियंत्रण- त्यानंतर एका आठवड्याच्या अंतराने मेटारायझीयम अनिसोप्ली ५ ग्रॅम अथवा
नोमुरिया रिलाई ५ ग्रॅम प्रतिलिटर पाणी याप्रमाणे फवारणी करावी. वातावरण जैविक बुरशीच्या वाढीस अनुकूल असल्यास किडीचे परिणामकारक नियंत्रण मिळण्यास मदत होईल.
८) कामगंध सापळ्यांचा वापर
सध्या वाढीच्या अवस्थेतील अळ्या लवकरच कोषावस्थेत जाऊन त्यातून बाहेर निघणारे पतंग पुन्हा अंडी घालण्यास सुरवात होईल. त्यामुळे बाहेर पडणाऱ्या पतंगांच्या हालचालीवर लक्ष ठेवण्यासाठी एकरी दोन याप्रमाणे कामगंध सापळे उभारावेत. सापळ्यांमध्ये पतंग अडकण्यास सुरवात झाल्याच्या दोन ते तीन दिवसांनंतर शेतामध्ये पानांच्या खालील बाजूने लष्करी अळीचे अंडीपूंज दिसण्यास सुरवात होते. त्या अनुषंगाने वेळेत नियंत्रणाचे उपाय अवलंबवावेत.
९)अंडीपूंज व अळ्या गोळ्या करून नष्ट करणे- पानांच्या खालील बाजूने असणारे लष्करी अळीचे
अंडीपूंज व अंड्यांतून नुकत्याच बाहेर पडलेल्या सुरवातीच्या अवस्थेतील समूहाने राहणाऱ्या
अळ्या शोधून त्वरीत नष्ट कराव्यात. सुरवातीच्या अवस्थेतील अळ्या या केवळ पानेच खात
असल्याने त्यांचा वेळेत नायनाट केल्यास पुढे फुले व बोंडाना होणारे नुकसान टाळता येणे शक्य
आहे.

संपर्क- डॉ. बाबासाहेब फंड-७५८८७५६८९५
कीटकशास्त्रज्ञ, केंद्रीय कापूस संशोधन संस्था, नागपूर


इतर कृषी सल्ला
वातावरणातील बदलाचे रोगकिडीवर होणारे...वातावरणातील घटकांचे ज्या प्रमाणे मानवावर परिणाम...
उष्ण, कोरडे हवामान , काही जिल्ह्यात...महाराष्ट्रावर १००६ हेप्टापास्कल इतका हवेचा कमी...
सामुहिक पद्धतीने करा रानडुक्करांचे...रानडुक्कर प्रामुख्याने रात्री आणि पहाटे...
जास्तीच्या ओलाव्यामुळे येणाऱ्या ...गेल्या आठवड्यात बऱ्याच भागात पाऊस झाला व काही...
कोरडवाहू शेतीकरीता मुलस्थानी जलसंधारणकोरडवाहु शेती संपूर्णपणे पावसाच्या पाण्यावर...
खरीपासाठी निवडा दर्जेदार बियाणे...लॉकडाऊनचा चौथा टप्पा सुरू झाला असला तरी शासनाने...
कृषी सल्ला (कोकण विभाग)शुक्रवार ते रविवार (ता. १५ ते १७) दरम्यान तुरळक...
...अशी तपासा बियाणांची उगवणक्षमताबीजोत्पादित केलेल्या बियाणांची उगवण क्षमता...
घडनिर्मिती, डोळा फुटणे अन् स्कॉर्चिंग...गेल्या दोन दिवसापूर्वी द्राक्ष विभागामध्ये पाऊस,...
गुलाबी बोंडअळी रोखण्यासाठी पूर्वहंगामी...कपाशी पिकामध्ये गुलाबी बोंडअळीच्या...
उन्हाळी पिकांसाठी सल्लाविदर्भासह विविध ठिकाणी उन्हाळी पिकांमध्ये खालील...
गारपीटीनंतर बागेतील उपाययोजनाद्राक्षबागेत वेलीच्या कालपर्यंत व्यवस्थितरीत्या...
हवामानाच्या अंदाजानुसार करा हंगामाचे...प्रत्येक कामांच्या नियोजनापूर्वी दैनंदिन हवामान...
उष्ण कोरडे हवामान अन् पावसाची शक्‍यतामहाराष्ट्रावरील हवेचा दाब १००८ हेप्टापास्कल इतका...
जमिनीतील सेंद्रिय कर्ब वाढवा...सेंद्रिय कर्बांचे प्रमाण जमिनीच्या आरोग्यासाठी...
द्राक्षबागेत जाणवणाऱ्या समस्यावरील...द्राक्षबागेतील वातावरणाचा आढावा घेतल्यास बऱ्याच...
योग्य पद्धतीने करा पीक व्यवस्थापनरब्बी पिके निघालेल्या शेताची त्वरीत नांगरणी करावी...
कृषी सल्ला : कापूस, मका, गहू, उन्हाळी...मध्य महाराष्ट्रामध्ये पुढील पाच दिवसात तुरळक...
पश्‍चिम महाराष्ट्र, कोकणात वादळी...महाराष्ट्रावरील हवेचा दाब १००८ हेप्टापास्कल इतका...
..असे करा अचानक वेली सुकत असलेल्या...ज्या भागात कोरडे वातावरण आहे, पाणी जास्त प्रमाणात...