agriculture stories in marathi agrowon, extention activities for control of american fall army worm on corn | Agrowon

अमेरिकन लष्करी अळीविषयी जागृती, नियंत्रणासाठी शास्त्रज्ञ कार्यरत

टीम अॅग्रोवन
सोमवार, 23 सप्टेंबर 2019

मक्यावरील लष्करी अळी (शा. नाव - स्पोडोप्टेरा फ्रुगीपेर्डा) ही भारतामध्ये नवीन असून, त्याच्या शिफारशी उपलब्ध नाही. या अळीच्या नियंत्रणासंदर्भात विद्यापीठ स्तरावर प्रायोगिक चाचण्या सुरू आहेत. त्याचे निष्कर्ष हंगामाअंती उपलब्ध होतील. सोबत जैविक कीटकनाशकांची उपयुक्तता सिद्ध करण्यासाठीचे प्रयत्न सुरू आहेत.

मक्यावरील लष्करी अळी (शा. नाव - स्पोडोप्टेरा फ्रुगीपेर्डा) ही भारतामध्ये नवीन असून, त्याच्या शिफारशी उपलब्ध नाही. या अळीच्या नियंत्रणासंदर्भात विद्यापीठ स्तरावर प्रायोगिक चाचण्या सुरू आहेत. त्याचे निष्कर्ष हंगामाअंती उपलब्ध होतील. सोबत जैविक कीटकनाशकांची उपयुक्तता सिद्ध करण्यासाठीचे प्रयत्न सुरू आहेत.
कृषी विभाग, महाराष्ट्र शासन व महात्मा फुले कृषी विद्यापीठ, राहुरी यांचे संयुक्त विद्यमाने कृषी कीटकशास्त्र विभाग, महात्मा फुले कृषी विद्यापीठ, राहुरी येथे पिकावरील कीड रोग सर्वेक्षण व सल्ला प्रकल्प कार्यान्वित आहे. कृषी विभागाकडील कीड व रोगांसंबंधी प्राप्त आकडेवारीच्या आधारे सदर प्रकल्पाच्या माध्यमातून या विद्यापीठाचे कार्यक्षेत्रातील १० जिल्ह्यातील शेतकरी बांधवांकरिता मका, कापूस, सोयाबीन, तूर, भात, ऊस, ज्वारी व हरभरा या पिकांवरील कीड व रोगांच्या नियंत्रणासंबंधी उपाय योजना सुचविल्या जातात. कीटकशास्त्र विभागाद्वारे क्रॉपसॅप प्रकल्पांतर्गत लष्करी अळीच्या नियंत्रणासाठी माहे सप्टेंबरच्या पहिल्या पंधरवाड्यापर्यंत १५ सल्ले देण्यात आले आहेत. विद्यापीठाद्वारे मक्यावरील लष्करी अळीच्या व्यवस्थापनासाठी जनजागृती अभियान राबविण्यात येत आहे. लष्करी अळीचे जैविक पद्धतीने व्यवस्थापन करण्यासाठी जैविक बुरशीनाशकांच्या चाचण्या विद्यापीठातील निरनिराळ्या संशोधन केंद्राचे प्रक्षेत्रावर कार्यान्वित करण्यात आलेल्या आहेत. या चाचण्याचे निष्कर्ष पुढील हंगामात उपलब्ध होतील. या निष्कर्षाच्या आधारावर मक्यावरील लष्करी अळीचे व्यवस्थापन रासायनिक कीडनाशकांशिवाय करणे शक्य होईल.

- डॉ. सी. एस. पाटील
( विभाग प्रमुख, कृषी कीटकशास्त्र विभाग, महात्मा फुले कृषी विद्यापीठ, राहुरी)

चालू खरीप हंगामात मका पिकावर अमेरिकन लष्करी अळीचा मोठ्या प्रमाणावर प्रादुर्भाव आढळून आला आहे. सदर अळीच्या नियंत्रणासाठी महात्मा फुले कृषी विद्यापीठ, राहुरी, कृषी विज्ञान केंद्र, कृषी विद्यापीठाचे व सर्व कृषी महाविद्यालयातील ग्रामीण कृषी कार्यनुभअंतर्गत (RAWE) विद्यार्थी आणि कृषी विभाग महाराष्ट्र शासन यांच्या सयुक्त विद्यमानाने विशेष जनजागृती मोहीम हाती घेण्यात आलेली आहे. त्यासाठी विद्यापीठ कार्यक्षेत्रातील १० जिल्ह्यांतील १०९ तालुक्यांसाठी प्रत्येकी दोन शास्त्रज्ञ याप्रमाणे एकूण २२० शास्त्रज्ञांची नेमणूक कृषी विभागाच्या मदतीसाठी करण्यात आलेली आहे. विद्यापीठामार्फत कृषी अधिकारी व शास्त्रज्ञ यांना प्रशिक्षण देण्यात आले आहे. आतापर्यंत एकूण १७४ शेतकरी मेळावे व प्रशिक्षणे घेण्यात आले आहे. याचा लाभ अनेक शेतकऱ्यांनी घेतला आहे. तसेच, अखिल भारतीय मका संशोधन प्रकल्पाद्वारे मका पिकावरील अमेरिकन लष्करी अळीच्या व्यवस्थापनासंदर्भात कृषी विभागातील अधिकारी व कर्मचारी यांच्याकरिता कार्यशाळा घेण्यात आल्या. तसेच, शेतकऱ्यांच्या शेतावर भेटी देऊन सर्वेक्षण व व्यवस्थापनावर मार्गदर्शन केले जात आहे. शास्त्रज्ञाकडून लष्करी अळीच्या व्यवस्थापनावर आकाशवाणी व दूरदर्शनद्वारे अनेक कार्यक्रम प्रसारित झाले आहेत.

- डॉ. शरद गडाख
(संचालक विस्तार शिक्षण व संचालक संशोधन, महात्मा फुले कृषी विद्यापीठ, राहुरी)


इतर ताज्या घडामोडी
शेतीमाल, दुग्धजन्य पदार्थ निर्यात...पुणे : कृषी व प्रक्रियायुक्त अन्न उत्पादन निर्यात...
बुडताना दिसले अन् काही क्षणांत दिसेनासे...वरुड, जि. अमरावती : डोळ्यांसमोर सारे बुडताना दिसत...
‘जनधन’मुळे मदत गरजूंपर्यंत : केंद्रीय...औरंगाबाद : जनधन, आधार आणि बँक खात्याशी मोबाईल...
पूर्वसूचना अर्ज भरण्यासाठी निलंग्यात...निलंगा, जि. लातूर : ऑफलाइन पद्धतीने विमा कंपनीस...
शेतकऱ्यांसाठी महावितरणने हप्ते बांधून...पुणे : कोरोनामुळे महावितरण कंपनीवरही आर्थिक ताण...
केंद्र्याच्या कृषी कायद्यांविरोधातील २७...कोल्हापूर : शेतकरीविरोधी कायदे मागे घ्यावेत,...
देवसंस्थांच्या जमिनीवर वहिवाटदारांचा...जेजुरी, जि. पुणे : देवसंस्थानच्या मालकीच्या...
पुरस्कारांच्या प्रस्तावावरून कृषी...अकोला : विविध पुरस्कारांसाठी शेतकऱ्यांनी दाखल...
कोयना धरणात १०१ टीएमसीवर पाणीसाठाकोयनानगर, जि. सातारा : शंभर दिवस ओलांडलेल्या...
उजनी धरणात उपयुक्त साठा ६४ टक्केच;...सोलापूर : उजनी धऱणाच्या पाणलोट क्षेत्रात अद्यापही...
अकोला जिल्ह्यात ओला दुष्काळ जाहीर करा...अकोला ः जिल्ह्यात अतिपावसाने धुमाकूळ घातला असून...
राज्यात तीन अन्न प्रक्रिया प्रकल्पांचे...नाशिक : राज्यातील तीन अन्न प्रक्रिया प्रकल्पांचे...
वाशीम झेडपी निवडणुकीचा चेंडू पुन्हा...वाशीम : सर्वोच्च न्यायालयाच्या आदेशानुसार रिक्त...
‘एफआरपी’च्या तुकड्यांनी शेतकरी...कऱ्हाड, जि. सातारा : एकरकमी ‘एफआरपी’चे तीन तुकडे...
हिंगोलीत मुहूर्ताच्या सोयाबीनला ११ हजार...हिंगोली : येथील कृषी उत्पन्न बाजार समितीअंतर्गत...
पीक नुकसान नोंदीसाठी विमा कंपन्यांच्या...परभणी : ७२ तासांच्या आत पीक नुकसानीची नोंद...
राज्यसभेच्या एका जागेसाठी ४ ऑक्टोबरला...नवी दिल्ली : महाराष्ट्रातून राज्यसभेवर रिक्त...
गणेशोत्सवासाठी सिंधुदुर्ग सज्ज; तीन...सिंधुदुर्गनगरी : घरोघरी गणेशोत्सव साजरा करण्याची...
ई-पीक पाहणीसाठी सोलापुरचे जिल्हाधिकारी...सोलापूर ः माढा तालुक्यात सुरू असलेल्या ई-पीक...
परभणी जिल्ह्यात १२७ गावे बाधितपरभणी ः जिल्ह्यात सोमवार (ता. ६) ते मंगळवार (ता....