agriculture stories in marathi agrowon, extention activities for control of american fall army worm on corn | Agrowon

अमेरिकन लष्करी अळीविषयी जागृती, नियंत्रणासाठी शास्त्रज्ञ कार्यरत

टीम अॅग्रोवन
सोमवार, 23 सप्टेंबर 2019

मक्यावरील लष्करी अळी (शा. नाव - स्पोडोप्टेरा फ्रुगीपेर्डा) ही भारतामध्ये नवीन असून, त्याच्या शिफारशी उपलब्ध नाही. या अळीच्या नियंत्रणासंदर्भात विद्यापीठ स्तरावर प्रायोगिक चाचण्या सुरू आहेत. त्याचे निष्कर्ष हंगामाअंती उपलब्ध होतील. सोबत जैविक कीटकनाशकांची उपयुक्तता सिद्ध करण्यासाठीचे प्रयत्न सुरू आहेत.

मक्यावरील लष्करी अळी (शा. नाव - स्पोडोप्टेरा फ्रुगीपेर्डा) ही भारतामध्ये नवीन असून, त्याच्या शिफारशी उपलब्ध नाही. या अळीच्या नियंत्रणासंदर्भात विद्यापीठ स्तरावर प्रायोगिक चाचण्या सुरू आहेत. त्याचे निष्कर्ष हंगामाअंती उपलब्ध होतील. सोबत जैविक कीटकनाशकांची उपयुक्तता सिद्ध करण्यासाठीचे प्रयत्न सुरू आहेत.
कृषी विभाग, महाराष्ट्र शासन व महात्मा फुले कृषी विद्यापीठ, राहुरी यांचे संयुक्त विद्यमाने कृषी कीटकशास्त्र विभाग, महात्मा फुले कृषी विद्यापीठ, राहुरी येथे पिकावरील कीड रोग सर्वेक्षण व सल्ला प्रकल्प कार्यान्वित आहे. कृषी विभागाकडील कीड व रोगांसंबंधी प्राप्त आकडेवारीच्या आधारे सदर प्रकल्पाच्या माध्यमातून या विद्यापीठाचे कार्यक्षेत्रातील १० जिल्ह्यातील शेतकरी बांधवांकरिता मका, कापूस, सोयाबीन, तूर, भात, ऊस, ज्वारी व हरभरा या पिकांवरील कीड व रोगांच्या नियंत्रणासंबंधी उपाय योजना सुचविल्या जातात. कीटकशास्त्र विभागाद्वारे क्रॉपसॅप प्रकल्पांतर्गत लष्करी अळीच्या नियंत्रणासाठी माहे सप्टेंबरच्या पहिल्या पंधरवाड्यापर्यंत १५ सल्ले देण्यात आले आहेत. विद्यापीठाद्वारे मक्यावरील लष्करी अळीच्या व्यवस्थापनासाठी जनजागृती अभियान राबविण्यात येत आहे. लष्करी अळीचे जैविक पद्धतीने व्यवस्थापन करण्यासाठी जैविक बुरशीनाशकांच्या चाचण्या विद्यापीठातील निरनिराळ्या संशोधन केंद्राचे प्रक्षेत्रावर कार्यान्वित करण्यात आलेल्या आहेत. या चाचण्याचे निष्कर्ष पुढील हंगामात उपलब्ध होतील. या निष्कर्षाच्या आधारावर मक्यावरील लष्करी अळीचे व्यवस्थापन रासायनिक कीडनाशकांशिवाय करणे शक्य होईल.

- डॉ. सी. एस. पाटील
( विभाग प्रमुख, कृषी कीटकशास्त्र विभाग, महात्मा फुले कृषी विद्यापीठ, राहुरी)

चालू खरीप हंगामात मका पिकावर अमेरिकन लष्करी अळीचा मोठ्या प्रमाणावर प्रादुर्भाव आढळून आला आहे. सदर अळीच्या नियंत्रणासाठी महात्मा फुले कृषी विद्यापीठ, राहुरी, कृषी विज्ञान केंद्र, कृषी विद्यापीठाचे व सर्व कृषी महाविद्यालयातील ग्रामीण कृषी कार्यनुभअंतर्गत (RAWE) विद्यार्थी आणि कृषी विभाग महाराष्ट्र शासन यांच्या सयुक्त विद्यमानाने विशेष जनजागृती मोहीम हाती घेण्यात आलेली आहे. त्यासाठी विद्यापीठ कार्यक्षेत्रातील १० जिल्ह्यांतील १०९ तालुक्यांसाठी प्रत्येकी दोन शास्त्रज्ञ याप्रमाणे एकूण २२० शास्त्रज्ञांची नेमणूक कृषी विभागाच्या मदतीसाठी करण्यात आलेली आहे. विद्यापीठामार्फत कृषी अधिकारी व शास्त्रज्ञ यांना प्रशिक्षण देण्यात आले आहे. आतापर्यंत एकूण १७४ शेतकरी मेळावे व प्रशिक्षणे घेण्यात आले आहे. याचा लाभ अनेक शेतकऱ्यांनी घेतला आहे. तसेच, अखिल भारतीय मका संशोधन प्रकल्पाद्वारे मका पिकावरील अमेरिकन लष्करी अळीच्या व्यवस्थापनासंदर्भात कृषी विभागातील अधिकारी व कर्मचारी यांच्याकरिता कार्यशाळा घेण्यात आल्या. तसेच, शेतकऱ्यांच्या शेतावर भेटी देऊन सर्वेक्षण व व्यवस्थापनावर मार्गदर्शन केले जात आहे. शास्त्रज्ञाकडून लष्करी अळीच्या व्यवस्थापनावर आकाशवाणी व दूरदर्शनद्वारे अनेक कार्यक्रम प्रसारित झाले आहेत.

- डॉ. शरद गडाख
(संचालक विस्तार शिक्षण व संचालक संशोधन, महात्मा फुले कृषी विद्यापीठ, राहुरी)


इतर ताज्या घडामोडी
पुणे विद्यापीठात पश्चिम विभागीय औषधी...पुणे  ः केंद्र सरकारच्या आयुष...
शिर्डीतील सामुदायिक विवाह सोहळ्यासाठीची...शिर्डी, जि. नगर  : साई सिद्धी चॅरिटेबल...
माळेगाव कारखान्यात सत्तापरिवर्तन;...माळेगाव, जि. पुणे  ः राज्यात लक्षवेधी...
नगर जिल्ह्यातील सहा केंद्रांवर तूर...नगर  ः जिल्ह्यात हमीभावाने तूर खरेदीसाठी आठ...
कर्जमाफीवरून विरोधक दुसऱ्या दिवशीही...मुंबई  ः भाजपने शेतकरी कर्जमाफी आणि महिला...
सातारा जिल्ह्यात ९० टक्के क्षेत्रावर...सातारा  ः जिल्ह्यात पोषक वातावरणामुळे रब्बी...
मसाला, सुगंधी वनस्पतीवर्गीय पिकांची...अकोला  ः ‘‘आपल्याकडील हवामान, जमीन हे मसाला...
मराठवाड्यात यंदा तुती लागवडीसाठी...औरंगाबाद : मराठवाड्यात गतवर्षी दुष्काळाचा...
संपूर्ण कर्जमुक्तीसाठी भाजपचे आंदोलन अकोला  : राज्यातील महाविकास आघाडी सरकारने...
`म्हैसाळ`च्या उन्हाळी आवर्तनाकडे...सलगरे, जि. सांगली : म्हैसाळ पाणी योजनेचे कालवे...
अकोला झेडपी देणार आत्महत्याग्रस्त...अकोला  ः नापिकी, कर्जबाजारीपणामुळे जिल्ह्यात...
लातूर विभागात १४ लाख हेक्‍टरवर रब्बी...लातूर : विभागीय कृषी सहसंचालक कार्यालयांतर्गत...
अमरावती जिल्ह्यात निवडणुकांचा बिगुलअमरावती  ः जिल्ह्यात एप्रिल ते जून या...
वऱ्हाडातील चार लाख शेतकरी...अकोला  ः राज्य शासनाने जाहीर केलेल्या...
मराठवाडा, खानदेशातील नऊ कारखान्यांची...औरंगाबाद  : येथील साखर सहसंचालक...
नांदेड, परभणी, हिंगोली जिल्ह्यात ३३११...नांदेड : महात्मा जोतिराव फुले शेतकरी कर्जमुक्ती...
जळगाव : कर्जमाफीसाठी ११३ शेतकऱ्यांचे...जळगाव  : महात्मा ज्योतिराव फुले शेतकरी...
कराडी येथे रेंजअभावी कर्जमाफी लाभार्थी...पारोळा, जि. जळगाव ः राज्य सरकारच्या महात्मा...
पुष्पोत्सव अधिक मोठ्या स्वरूपात साजरा...नाशिक : ‘नाशिक महापालिका राबवत असलेला...
नाशिक जिल्ह्यात गव्हाच्या पेऱ्यात वाढनाशिक : जिल्ह्यात रब्बीच्या एकूण १ लाख १३ हजार...