agriculture stories in marathi agrowon fertilizer management of sugarcane | Page 2 ||| Agrowon

उसाला द्या शिफारशीनुसार खतमात्रा

डॉ. प्रीती देशमुख, ज्योती खराडे
शनिवार, 7 डिसेंबर 2019

रासायनिक खते जमिनीवर पसरून न देता चळी घेऊन किंवा खतपेरणी अवजाराच्या साह्याने मातीत मिसळून द्यावीत. लागवडीच्या वेळी शिफारशीत मात्रेपैकी १० टक्के नत्र, ५० टक्के स्फुरद व ५० टक्के पालाश द्यावे. जमिनीमध्ये वापसा असताना खते द्यावीत.

रासायनिक खते जमिनीवर पसरून न देता चळी घेऊन किंवा खतपेरणी अवजाराच्या साह्याने मातीत मिसळून द्यावीत. लागवडीच्या वेळी शिफारशीत मात्रेपैकी १० टक्के नत्र, ५० टक्के स्फुरद व ५० टक्के पालाश द्यावे. जमिनीमध्ये वापसा असताना खते द्यावीत.

माती परीक्षण केल्यानंतर जमिनीचा सामू, सेंद्रिय कर्ब, नत्र, स्फुरद, पालाश तसेच सूक्ष्म अन्नद्रव्यांची स्थिती समजते. त्यानुसार रासायनिक खतांची मात्रा ठरवावी. ऊसपिकाच्या उगवण, फुटवे, कांडी सुटणे आणि जोमदार वाढ, या प्रमुख वाढीच्या अवस्था आहेत. वाढीच्या अवस्थेनुसार गरजेनुसार चारवेळा खते विभागून देणे आवश्‍यक आहे.
१) उसाला उगवण ते फुटवे येईपर्यंत नत्राची गरज कमी असते; तर उगवण, मुळांची वाढ व फुटव्यासाठी स्फुरद व पालाशची गरज जास्त असते.
२) लागवडीच्या वेळी शिफारशीत मात्रेपैकी १० टक्के नत्र, ५० टक्के स्फुरद व ५० टक्के पालाश द्यावे.
३) फुटव्याच्या जोमदार वाढीसाठी नत्राची जास्त गरज असते. म्हणून, ६ ते ८ आठवड्यांनी ४० टक्के आणि १२ ते १४ आठवड्यांनी १० टक्के नत्र द्यावे.
४) मोठ्या बांधणीच्या वेळी ४० टक्के नत्र, ५० टक्के स्फुरद व ५० टक्के पालाशची मात्रा द्यावी. मोठ्या बांधणीनंतर रासायनिक खते देण्याची गरज नसते.
५) विद्राव्य खतांचा वापर ठिबक सिंचनातून केल्यास खतांची उपयुक्तता वाढते. खतांची ४० टक्के बचत होते. मुळांच्या सान्निध्यात खते दिल्यामुळे उत्पादनात वाढ होते.

खते देण्याच्या पद्धती ः

  • - खते जमिनीवर पसरून न देता चळी घेऊन किंवा खत पेरणी अवजाराच्या साह्याने मातीत मिसळून द्यावीत.
  • - हलक्‍या जमिनीत युरियाचा वापर जास्तीत जास्त वेळा विभागून करावा.
  • - जमिनीमध्ये वापसा असताना खते द्यावीत. जमीन कोरडी असल्यास किंवा पाणी दिल्यानंतर लगेच खते देऊ नयेत.
  • - हिरवळीचे पीक घेऊन ऊस लागवड करायची असल्यास स्फुरद खताच्या पहिल्या हप्त्यापैकी ५० टक्के हिरवळीच्या पिकाला आणि राहिलेला ५० टक्के ऊस लागवडीच्या वेळी सरीमध्ये द्यावा.
  • - हेक्‍टरी ६० किलो गंधकाचा वापर केल्यामुळे स्फुरद आणि सूक्ष्म अन्नद्रव्यांची उपलब्धता वाढते.
  • - चुनखडीयुक्त जमिनीत डीएपी आणि म्युरेट ऑफ पोटॅशसारख्या खतांचा वापर फायदेशीर ठरतो. या जमिनीत लोह आणि जस्ताच्या कमतरतेमुळे पाने पिवळी पडतात आणि केवडा रोगासारखी लक्षणे दिसतात. त्यासाठी लागवडीच्या वेळी फेरस सल्फेट आणि झिंक सल्फेट किंवा व्हीएसआय-मायक्रोसोल या घनरूप विद्राव्य खतांचा वापर करावा.
  • - पालाशयुक्त खते पाण्याच्या निचऱ्यावाटे वाहून जाण्याचा धोका कमी असतो. ही खते नत्रयुक्त खतांसोबत सरीमध्ये रांगोळी पद्धतीने द्यावीत.
  • - पाण्याचा ताण पडत असल्यास म्युरेट ऑफ पोटॅश खताची मात्रा एकरी ५० किलो वाढवून द्यावी किंवा २.५ टक्के म्युरेट ऑफ पोटॅश द्रावणाची पिकावर फवारणी करावी.
  • - रासायनिक खते प्रत्येक वेळी सेंद्रिय खतांमध्ये मिसळून द्यावीत.
  • - ऊस लागवडीअगोदर हेक्‍टरी २.५ लिटर ॲसिटो‍बॅक्‍टर डायझोट्रॉफिकस या जिवाणू खताची २५० लिटर पाण्यात मिसळून बेणे प्रक्रिया करावी किंवा लागवडीनंतर ६० दिवसांनी उसाच्या पानांवर फवारणी करावी.
  • - स्फुरदयुक्त खते शेण खतात मिसळून मुळांच्या सान्निध्यात येतील अशा रीतीने द्यावीत. जमिनीत स्फुरदाची अविद्राव्य संयुगे तयार होतात आणि स्फुरद पिकास उपलब्ध होत नाही. सेंद्रिय खतातील सेंद्रिय आम्लामुळे स्फुरदाची अविद्राव्य संयुगे विरघळतात. स्फुरद विरघळवणारे जिवाणू खत एकरी १ लिटर प्रति २०० लिटर पाण्यात मिसळून वापसा स्थितीत जमिनीत आळवणी केल्यास स्फुरदाची उपलब्धता वाढते.

संपर्क ः ०२०-२६९०२२७८
वसंतदादा शुगर इन्स्टिट्यूट, मांजरी (बु.) पुणे


इतर ताज्या घडामोडी
पिवळ्या पर्णछत्राची समस्या, कारणे जाणून...पावसाळा सरल्यानंतर थंडी पडली की बऱ्याच बागांमध्ये...
लिंबूवर्गीय फळपीक सल्ला सद्य:स्थितीत शेतकऱ्यांनी आंबिया बहरासाठी ...
नाशिकमध्ये ढोबळी मिरची २५०० ते ४६२५...नाशिक : येथील कृषी उत्पन्न बाजार समितीमध्ये...
असे करा रुगोज चक्राकार पांढरी माशीचे...थंडी वाढू लागल्यानंतर कडाक्याच्या थंडीला सुरुवात...
नगर जिल्ह्याच्या विकासासाठी ९७१ कोटींची...नगर ः जिल्ह्याच्या विकासासाठी शासनाकडे ९७१...
खानदेशातील ‘रब्बी’ला ढगाळ वातावरणाचे...जळगाव : खानदेशात यंदा हुडहुडी भरविणारी थंडी दोन-...
उद्योगमंत्र्यांनी जाणली रेशीम...औरंगाबाद : जिल्ह्यात रेशीम कोषाचे उत्पादन,...
फुलकिड्यांच्या प्रादुर्भावामुळे काजू...सिंधुदुर्ग : ढेकण्या, शेंडेमर, फांदीमर रोगांमुळे...
दहा वर्षांत सातारा जिल्ह्यातील १३८०...सातारा  ः जिल्ह्यात गोपीनाथ मुंडे शेतकरी...
मुळा, भंडारदरा धरणांतून आजपासून आवर्तननगर  ः यंदा पाऊस चांगला झाल्याने...
पुणे कृषी महाविद्यालयातील ...पुणे  ः विद्यार्थी वसतिगृहाचे प्रवेशद्वार...
भीमा खोऱ्यातील धरणांमध्ये ८५ टक्के पाणीपुणे  : जिल्ह्याच्या धरणक्षेत्रात यंदा दमदार...
हिंगोली, नांदेड, परभणी जिल्ह्यांत...हिंगोली : पाऊस लांबल्यामुळे हिंगोली, नांदेड,...
शिरवाडे वणीत जलसंधारणासाठी...नाशिक : कर्मवीर काकासाहेब वाघ कला विज्ञान आणि...
कुरखेडा तालुक्यात सेवा सोसायट्यांचा धान...गडचिरोली  ः कमिशन व हमालीची रक्‍कम मिळत...
नवव्या जागतिक कृषी महोत्सवास उद्यापासून...नाशिक : श्रीस्वामी समर्थ सेवा मार्ग दिंडोरी...
धान खरेदी केंद्रासाठी शेतकऱ्यांचा...भंडारा  ः गेल्या दोन महिन्यांपासून बंद...
काँग्रेसचा दर बुधवारी मुंबईत ‘लोकदरबार’ मुंबई  : विविध कामांसाठी मंत्रालयात येणाऱ्या...
मुख्यमंत्र्यांच्या संवेदनशीलतेने...मुंबई  : मुख्यमंत्री उद्धव ठाकरे यांनी...
महाविकास आघाडीची समन्वय समिती होणार...मुंबई  ः राज्यातील महाविकास आघाडी सरकार पाच...