agriculture stories in Marathi agrowon rice pest management | Agrowon

भातावरील निळ्या भुंगेऱ्याचे नियंत्रण

डॉ. बी. डी. शिंदे, डॉ. आनंद नरंगलकर
सोमवार, 30 सप्टेंबर 2019

भुंगेरे गर्द निळ्या रंगाचे तर अळी भुरकट पांढऱ्या रंगाची असते. प्रौढ भुंगा निमुळता, नळीसारखा लांबट व गर्द निळा असतो. शरीरावर हिरव्या रंगाची चमकणारी छटा असते.

भुंगेरे गर्द निळ्या रंगाचे तर अळी भुरकट पांढऱ्या रंगाची असते. प्रौढ भुंगा निमुळता, नळीसारखा लांबट व गर्द निळा असतो. शरीरावर हिरव्या रंगाची चमकणारी छटा असते.

१) मादी भुंगेरे पानाच्या मागील बाजूस अंडी घालते. अंड्यामधून ६ ते ७ दिवसांत छोट्या मातकट पांढरट रंगाच्या अळ्या बाहेर पडतात.
२) अळ्या पानामधील हरितद्रव्य खरवडून उपजीविका करतात. त्याच ठिकाणी १२ ते १५ दिवसांत कोषावस्थेत जातात. कोष किंचित पांढरट तांबूस असतात. त्यामधून जवळपास एका आठवड्याने भुंगे बाहेर पडतात.
३) अळी आणि प्रौढावस्था या दोन्ही हानिकारक आहेत. प्रौढ भुंगेरे पानाच्या वरच्या पृष्ठभागावरील हरितद्रव्य खातात. अळ्या पान स्वतःभोवती गुंडाळून खरवडून आतील हरित भाग खातात. त्यामुळे पानावरती समांतर पांढऱ्या रेषा उमटतात. अनेक रेषा एकमेकात मिसळून त्या ठिकाणी पांढरा चट्टा तयार होतो. कालांतराने असे चट्टे तपकिरी होतात, पाने करपल्यासारखी दिसतात.
४) किडीचा प्रादुर्भाव पीक फुटव्याच्या अवस्थेत व पसवण्यापूर्वी होत असतो. किडीचा प्रादुर्भाव पाणथळ जमिनीमध्ये आणि नत्र खताच्या मात्रा अधिक दिल्याने वाढतो.

आर्थिक नुकसान पातळी ः
पुनर्लागवडीच्या वेळी ः १ भुंगेरा किंवा १ प्रादुर्भित पान प्रतिचूड
फुटव्याच्या अवस्थेमध्ये ः १ भुंगेरा किंवा १ ते २ प्रादुर्भित पाने प्रतिचूड

एकात्मिक व्यवस्थापन ः

१) खाचरामधील सखल भागात ज्या ठिकाणी पाणी साचते अशा ठिकाणी प्रादुर्भाव होतो. त्यामुळे सखल भागांतील शेतकऱ्यांनी प्रादुर्भावाची पाहणी करून उपाययोजना कराव्यात.
२) खाचरात पाणी जास्त काळ न साठता निचरा होईल याची काळजी घ्यावी.
३) कीड भात खाचरातील बांधावरील गवतावर उपजीविका करते. त्यामुळे लावणीनंतर बांध तणविरहित ठेवावेत.
४) खाचराच्या आजूबाजूस निळ्या भुंगेऱ्यासाठी उपयुक्त खाद्य वनस्पती ( उदा. कसई, धुर, चिमणचारा, रानटी नाचणी) नष्ट कराव्यात. जेणेकरून किडीच्या प्रौढ भुंग्यांना खाद्य उपलब्ध न झाल्यामुळे त्यांचा पुढील प्रादुर्भाव रोखता येतो.

रासायनिक नियंत्रण ः प्रतिलिटर पाणी
१) क्विनॉलफॉस (२५ टक्के प्रवाही) २.५ मि. लि किंवा
२) ट्रायझोफॉस (४० टक्के प्रवाही) १.२५ मि. लि किंवा
३) लॅमडा सायहेलोथ्रिन (५ टक्के प्रवाही) ०.६ मि. लि.

टीप ः
१) कीटकनाशकाच्या द्रावणात स्टिकरचा वापर करावा. जेणेकरून फवारणी झाल्यानंतर कीटकनाशक पावसाने धुऊन जाणार नाही.
२) किडीचा प्रादुर्भाव जास्त असल्यास १० ते १२ दिवसानंतर कीटकनाशकाची दुसरी फवारणी करावी. प्रथम फवारणीस वापरलेले कीटकनाशक दुसऱ्या फवारणीस वापरू नये.

संपर्क ः
डॉ. बी. डी. शिंदे, ८००७८२३०६०
डॉ. आनंद नरंगलकर, ९४०५३६०५१९

(कृषी कीटकशास्त्र विभाग, डॉ. बाळासाहेब सावंत कोकण कृषी विद्यापीठ, दापोली)


इतर ताज्या घडामोडी
राज्यात २३ लाख क्विंटल अन्नधान्याचे वाटपमुंबई : कोरोनाच्या पार्श्वभूमीवर सुरू असलेल्या...
कोरोनाच्या जनुकीय आराखड्यासाठी प्रयत्न...नवी दिल्ली : ‘कोविड -१९' (कोरोना) विषाणूचा जनुकीय...
...अन् तामिळनाडूत महाराष्ट्रातील ऊसतोड...नवी दिल्ली : पोटाची खळगी भरण्यासाठी थेट...
‘लॉकडाउन’मध्ये कमाल... शेतकऱ्याच्या...गोंडपिपरी, जि. चंद्रपूर : लॉकडाउन न सारच थांबल......
मदतीच्या झऱ्याने ओलावले शिवार; अतिरिक्त...कोल्हापूर: दररोज निघणारा व बाजारपेठेत उठाव...
कृषीशास्त्रज्ञांचा व्हिडीओ...परभणी ः वसंतराव नाईक मराठवाडा कृषी विद्यापीठातील...
वरूडमध्ये ‘कोरोना’मुळे बागांतील...जालना : जवळपास दीडशे एकरवर विस्तारलेल्या...
वर्धा जिल्ह्यात दूध, भाजीपाल्यावर आयात...वर्धा ः विदर्भातील बहुतांश जिल्ह्यात ‘कोरोना’...
राज्यात कापूस खरेदी सुरू करण्याची मागणी वर्धा ः शेतकऱ्यांचा कापूस खरेदी करण्याबाबत सीसीआय...
हरभरा, तूर विक्रीसाठी गावातच नोंदणीची...अर्धापूर, जि. नांदेड : ‘‘‘कोरोना’च्या...
सिंधुदुर्ग जिल्ह्यातील ८५ व्यक्ती ‘होम...सिंधुदुर्ग : ‘‘‘होम क्वारंटाईन’ केलेल्या ८५...
घरातील कापूस खरेदी करा, महिला...परभणी : उन्हाळा सुरु झाला आहे. तापमानात वाढ...
सोलापुरात १२७ रुग्णांचे अहवाल निगेटिव्ह सोलापूर : ‘कोरोना’चे संशयित असलेल्या जिल्ह्यातील...
‘उजनी’तून सोडले सोलापूरसाठी पाणी सोलापूर : सोलापूर शहरातील लोकांना पिण्याच्या...
बीड जिल्ह्यातील तूर, हरभऱ्याची केवळ...बीड : ‘‘जिल्ह्यात हमी दराने तूर व हरभरा खरेदीसाठी...
सांगली जिल्ह्यात डाळिंबांच्या विम्याचे...सांगली : जिल्ह्यातील आटपाडी, जत, कवठेमहांकाळ,...
सांगली जिल्हा बॅंकेला ९१ कोटींवर नफा :...सांगली : ‘‘दुष्काळ, कर्ज वसुलीतील अडथळे, महापूर,...
सप्तश्रृंगगडावर परंपरेनुसार किर्तीध्वज...वणी, जि. नाशिक : सप्तशृंगगडावर दरवर्षी...
देवळा तालुक्यात हवामान बदलाचा कांद्याला...नाशिक : हवामान बदलामुळे ढगाळ राहिलेले वातावरण,...
नाशिक जिल्ह्यात उद्यापासून मोफत तांदूळ...नाशिक : ‘कोरोना’ संसर्गाच्या पार्श्वभूमीवर...