agriculture stories in Marathi agrowon rice pest management | Agrowon

भातावरील निळ्या भुंगेऱ्याचे नियंत्रण

डॉ. बी. डी. शिंदे, डॉ. आनंद नरंगलकर
सोमवार, 30 सप्टेंबर 2019

भुंगेरे गर्द निळ्या रंगाचे तर अळी भुरकट पांढऱ्या रंगाची असते. प्रौढ भुंगा निमुळता, नळीसारखा लांबट व गर्द निळा असतो. शरीरावर हिरव्या रंगाची चमकणारी छटा असते.

भुंगेरे गर्द निळ्या रंगाचे तर अळी भुरकट पांढऱ्या रंगाची असते. प्रौढ भुंगा निमुळता, नळीसारखा लांबट व गर्द निळा असतो. शरीरावर हिरव्या रंगाची चमकणारी छटा असते.

१) मादी भुंगेरे पानाच्या मागील बाजूस अंडी घालते. अंड्यामधून ६ ते ७ दिवसांत छोट्या मातकट पांढरट रंगाच्या अळ्या बाहेर पडतात.
२) अळ्या पानामधील हरितद्रव्य खरवडून उपजीविका करतात. त्याच ठिकाणी १२ ते १५ दिवसांत कोषावस्थेत जातात. कोष किंचित पांढरट तांबूस असतात. त्यामधून जवळपास एका आठवड्याने भुंगे बाहेर पडतात.
३) अळी आणि प्रौढावस्था या दोन्ही हानिकारक आहेत. प्रौढ भुंगेरे पानाच्या वरच्या पृष्ठभागावरील हरितद्रव्य खातात. अळ्या पान स्वतःभोवती गुंडाळून खरवडून आतील हरित भाग खातात. त्यामुळे पानावरती समांतर पांढऱ्या रेषा उमटतात. अनेक रेषा एकमेकात मिसळून त्या ठिकाणी पांढरा चट्टा तयार होतो. कालांतराने असे चट्टे तपकिरी होतात, पाने करपल्यासारखी दिसतात.
४) किडीचा प्रादुर्भाव पीक फुटव्याच्या अवस्थेत व पसवण्यापूर्वी होत असतो. किडीचा प्रादुर्भाव पाणथळ जमिनीमध्ये आणि नत्र खताच्या मात्रा अधिक दिल्याने वाढतो.

आर्थिक नुकसान पातळी ः
पुनर्लागवडीच्या वेळी ः १ भुंगेरा किंवा १ प्रादुर्भित पान प्रतिचूड
फुटव्याच्या अवस्थेमध्ये ः १ भुंगेरा किंवा १ ते २ प्रादुर्भित पाने प्रतिचूड

एकात्मिक व्यवस्थापन ः

१) खाचरामधील सखल भागात ज्या ठिकाणी पाणी साचते अशा ठिकाणी प्रादुर्भाव होतो. त्यामुळे सखल भागांतील शेतकऱ्यांनी प्रादुर्भावाची पाहणी करून उपाययोजना कराव्यात.
२) खाचरात पाणी जास्त काळ न साठता निचरा होईल याची काळजी घ्यावी.
३) कीड भात खाचरातील बांधावरील गवतावर उपजीविका करते. त्यामुळे लावणीनंतर बांध तणविरहित ठेवावेत.
४) खाचराच्या आजूबाजूस निळ्या भुंगेऱ्यासाठी उपयुक्त खाद्य वनस्पती ( उदा. कसई, धुर, चिमणचारा, रानटी नाचणी) नष्ट कराव्यात. जेणेकरून किडीच्या प्रौढ भुंग्यांना खाद्य उपलब्ध न झाल्यामुळे त्यांचा पुढील प्रादुर्भाव रोखता येतो.

रासायनिक नियंत्रण ः प्रतिलिटर पाणी
१) क्विनॉलफॉस (२५ टक्के प्रवाही) २.५ मि. लि किंवा
२) ट्रायझोफॉस (४० टक्के प्रवाही) १.२५ मि. लि किंवा
३) लॅमडा सायहेलोथ्रिन (५ टक्के प्रवाही) ०.६ मि. लि.

टीप ः
१) कीटकनाशकाच्या द्रावणात स्टिकरचा वापर करावा. जेणेकरून फवारणी झाल्यानंतर कीटकनाशक पावसाने धुऊन जाणार नाही.
२) किडीचा प्रादुर्भाव जास्त असल्यास १० ते १२ दिवसानंतर कीटकनाशकाची दुसरी फवारणी करावी. प्रथम फवारणीस वापरलेले कीटकनाशक दुसऱ्या फवारणीस वापरू नये.

संपर्क ः
डॉ. बी. डी. शिंदे, ८००७८२३०६०
डॉ. आनंद नरंगलकर, ९४०५३६०५१९

(कृषी कीटकशास्त्र विभाग, डॉ. बाळासाहेब सावंत कोकण कृषी विद्यापीठ, दापोली)


इतर ताज्या घडामोडी
शैक्षणिक वर्ष जूनपासूनच : मुख्यमंत्री...मुंबई : ‘‘शिक्षण हे जीवनावश्यक आहे ते...
राज्यात नवे २४८७ रुग्ण; सध्या ३४,४८०...मुंबई : राज्यात आज दिवसभरात २४८७ नवीन रुग्णांचे...
परवानगी नसलेल्या एचटीबीटी बियाण्यांचा...अमरावती ः घरपोच बियाणे वाटपाच्या माध्यमातून...
लोकांना पूर धोक्‍याची जाणीव करुन द्या ः...भंडारा ः वैनगंगा नदी तसेच इतर नदीकाठावरील खोलगट...
गोंधळी शिवारात ६२ हजारांचा एचटीबीटी...यवतमाळ ः कृषी विभागाच्या पथकाने अमरावती, यवतमाळ...
प्रतिबंधित क्षेत्राबाहेरील यंत्रमाग...मालेगाव, जि. नाशिक : ‘‘लॉकडाऊनमुळे यंत्रमागाची...
टोळधाड प्रादुर्भावग्रस्त क्षेत्राला...भंडारा ः भंडारा जिल्ह्यातील टोळधाड...
शेतकऱ्यांनी डिजिटल व्यासपीठाचा वापर...पुणे ः कोरोनामुळे शेतीक्षेत्राचे चित्र बदलणार आहे...
नांदेड जिल्ह्यात पाच हजारावर...नांदेड : किमान आधारभूत किंमत खरेदी योजनेअंतर्गंत...
विदर्भ राज्य आंदोलन समितीचे ७ जूनला...अकोला ः कोरोनामुळे उद्योगधंदे, व्यापार, शेती,...
‘कुकडी’चे उन्हाळी आवर्तन सहा जूनला...नगर : ‘कुकडी’च्या उन्हाळी आवर्तनासाठी पुणे येथे...
नगर अर्बन बॅंकेला चाळीस लाखांचा दंडनगर : नगर अर्बन को-ऑपरेटिव्ह बॅंकेला रिझर्व्ह...
नांदेडमधील कापूस संशोधन केंद्रात...नांदेड : वसंतराव नाईक मराठवाडा कृषी...
‘सोयाबीन लागवड तंत्रज्ञान व प्रक्रिये’...परभणी : वसंतराव नाईक मराठवाडा कृषी विद्यापीठातील...
दोन वाहनांतील कापूस घेण्याचे आदेश द्या...परभणी : भारतीय कापूस महामंडळाच्या (सीसीआय) मानवत...
दुग्ध व्यवसायाने घराला आधारशेतीपूरक व्यवसायामध्ये दुग्ध व्यवसाय पूर्वीपासूनच...
पंतप्रधान मोदी यांच्याकडून संशोधक...नाशिक : जिल्ह्यातील वऱ्हाणे (ता.बागलाण) येथील...
ग्रामविकास विभागामार्फत मोफत आर्सेनिक...कोल्हापूर  : नागरिकांची रोगप्रतिकारक शक्ती...
कापसाच्या वाती करून शासनाची आरती...अमरावती  ः पूर्व विदर्भातील पांढऱ्या...
एचटीबीटीबाबत केंद्र सरकारकडे पाठपुरावा...नागपूर  ः एचटीबीटीचा विषय केंद्र सरकारच्या...