agriculture stories in Marathi chick pea planning | Agrowon

हरभरा पिकाची सुधारित लागवड

डॉ. हनुमान गरुड, डॉ. अजय किनखेडकर
शनिवार, 10 ऑक्टोबर 2020

हरभऱ्यामध्ये देशी वाण व काबुली वाण असे दोन प्रकार आहेत. हरभरा लागवडीसाठी अधिक उत्पादनक्षम सुधारित वाणांची निवड करावी. 

हरभऱ्यामध्ये देशी वाण व काबुली वाण असे दोन प्रकार आहेत. हरभरा लागवडीसाठी अधिक उत्पादनक्षम सुधारित वाणांची निवड करावी. 

पेरणीची वेळ  ः 
जिरायत क्षेत्र:  १५ ऑक्टोबरपर्यंत  
बागायत क्षेत्र :  १५ ऑक्टोबर-१० नोव्हेंबर
जिरायत क्षेत्रात बियाणे खोलवर १० सेंमी पेरावे. 
बागायत क्षेत्रामध्ये बियाणे कमी खोलीवर ५ सेंमी पेरावे.

पेरणी अंतर    
जिरायत क्षेत्र :  ३० सेंमी x १० सेंमी  
( झाडांची संख्या ३.३३ लाख)
बागायत क्षेत्र :  ४५ सेंमी x १० सेंमी  
( झाडांची संख्या २.२२ लाख)

बियाणे प्रमाण (प्रती हेक्टरी) 
बियाणे आकारमानानुसार वापरावे लागते
लहान आकाराच्या देशी वाणासाठी - ६० किलो
मध्यम आकाराच्या बियाण्यासाठी - ७० किलो 
टपोऱ्या (काबुली) आकाराच्या बियाण्यासाठी १०० किलो

हरभरा पिकाच्या सुधारित जाती (देशी वाण)
 बीडीएनजी -७९७ (आकाश), बीडीएनजी ९-३,  दिग्विजय, जाकी-९२१८, साकी-९५१६, विजय (फुले जी ८१-१-१), विशाल (फुले जी ८७२०७), फुले विक्रम, एकेजी ४६, भारती (आयसीसीव्ही १०) 
काबुली वाण
 बीडीएनके ७९८, पीकेव्ही काबुली- २ (काक-२), पीकेव्ही काबुली- ४, श्वेता (आयसीसीव्ही-२), विराट, कृपा (फुले-कृपा)
गुलाबी हरभरा : डी ८ , गुलक १, हिरवा हरभरा, हिरवा चाफा 
खत व्यवस्थापन : चांगले कुजलेले शेणखत किंवा कंपोस्ट खत ५ टन प्रति हेक्टर 
कोरडवाहूसाठी : २० किलो नत्र ४० किलो स्फुरद ( ४४ किलो युरिया आणि २५० किलो एसएसपी किंवा १०० किलो डीएपी )
बागायतीसाठी : २५ : ५० : ३० ( ५० किलो युरिया आणि ३०० किलो एसएसपी ५० किलो एमओपी किंवा १२५  किलो डीएपी अधिक ५० किलो एमओपी )

 : डॉ. हनुमान गरुड,  ७५८८६७७५८३
(विषय विशेषज्ञ, कृषी विज्ञान केंद्र, खामगाव) 


इतर कडधान्ये
आरोग्यदायी कडधान्येमुगामध्ये कर्बोदके ६० टक्के, प्रथिने २१.५ टक्के,...
कडधान्ये ः प्रथिने, ऊर्जेचा उत्तम स्रोतकडधान्ये पोषणातील सर्वांत महत्त्वाचा घटक आहेत....
तंत्रज्ञान हरभरा लागवडीचे...जमिनीची सुपीकता टिकवून ठेवण्यासाठी पीक...
हरभरा पिकाची सुधारित लागवडहरभऱ्यामध्ये देशी वाण व काबुली वाण असे दोन प्रकार...
तुरीवरील किडींचे एकात्मिक नियंत्रण...सध्याच्या परिस्थितीत तूर पीक कळ्या लागण्याच्या...
हरभरा पिकाची तंत्रशुद्ध पद्धतीने लागवडकोरडवाहू तसेच ओलीताखाली हरभऱ्याच्या विजय,...
रुंद वरंबा सरी पद्धतीने हरभरा लागवडहरभरा लागवडीसाठी रुंद वरंबा सरी पद्धतीचा वापर...
हरभऱ्याच्या अधिक उत्पादनासाठी फुले...महात्मा फुले कृषि विदयापिठाने कंबाईन हार्वेस्टरने...
प्रकाश संश्लेषण, पाणी वापर...चवळी पिकांच्या पर्णसंभारामध्ये प्रकाश संश्लेषण...
तुरीवरील शेंगा पोखरणाऱ्या अळीचे नियंत्रणमागील काही दिवसापासून सतत ढगाळ हवामान...
मुग, उडीद पिकाची सुधारित लागवडखरीप हंगामामध्ये मुग व उडीद पिकाची लागवड मुख्य व...
तंत्र तूर लागवडीचे..जमिनीत वाफसा येताच जूनचा दुसरा आठवडा ते जुलैचा...
मूग आणि उडीदाची सुधारीत पध्दतीने लागवडजमिनीत वापसा येताच जूनच्या दुसऱ्या पंधरवड्यात (१५...
हवामान बदलानुसार कडधान्य वाणनिर्मितीची...पीक उत्पादनासाठी पाणी व माती या दोन गोष्टी फार...
गरजेनुसार कडधान्य वाण विकसित करण्याची...कडधान्य पिकांचे आहारातील महत्त्व व वाढत्या...
..अशी आहे डाळनिर्मितीची प्रक्रियामागील भागात मिनी डाळ मिल व त्या माध्यमातून डाळ...
कृषी सल्ला : तूर, हरभरा, ज्वारी, कांदा...तूर शेंगा पक्वतेची अवस्था शेंग माशी, घाटे अळी...
तुरीवरील शेंगा पोखरणाऱ्या अळीचे नियंत्रणकाही दिवसांपासून असलेले ढगाळ वातावरण तुरीवरील...
बीबीएफ यंत्रानेच करा हरभरा पेरणीरुंद वरंबा सरी यंत्राद्वारे गरजेनुसार ६० ते १५०...
योग्य वेळी करा कडधान्य पेरणीमूग, उडीद :     मध्यम ते...