agriculture stories in marathi CROP ADVICE | Agrowon

कृषी सल्ला : कपाशी, मूग-उडीद, भुईमूग, तूर, मका, वेलवर्गीय पिके

कृषी विद्या विभाग, राहुरी
शनिवार, 3 ऑगस्ट 2019

कपाशी    

कपाशी    

  •  उगवण ते पाते लागणे    
  •  पेरणीनंतर ३० दिवसांनी हेक्टरी ६०.८७ किलो युरिया द्यावे.
  •  तणांचे नियंत्रण करण्यासाठी व जमिनीत पडणाऱ्या भेगातून होणारे पाण्याचे बाष्पीभवन रोखण्यासाठी शेतात कोळपणी करून घ्यावी. यामुळे जमिनीत ओलावा व हवा खेळती राहण्यास मदत होते. 
  •  पाती धरतेवेळी, फुलोरा व बोंड धरतेवेळी पहिल्यांदा ५% निंबोळी अर्क (५ टक्के) किंवा कडूनिंबआधारीत कीटकनाशक ॲझाडिरेक्टीन (१० हजार पीपीएम) २ ते ३ मि.लि. प्रतिलिटर याप्रमाणे फवारणी करावी. यामुळे बोंड अळीच्या मादीस अंडी घालण्यास अटकाव होईल.
  •  बीटी कापूस बोंड अळ्यांना प्रतिकारक्षम राहण्यासाठी बीटी कपाशीच्या सभोवती ५ ओळी किंवा २० टक्के बिगरबीटी संकरित वाणाची लागवड करावी.    
  •  ज्या ठिकाणी कपाशी पिकास पाण्याचा ताण पडला असेल केवळ तिथेच युरिया २ टक्के म्हणजेच २० ग्रॅम प्रतिलिटरप्रमाणे किंवा पोटॅशियम नायट्रेट १ टक्का म्हणजेच १० ग्रॅम प्रतिलिटर याप्रमाणे फवारणी करावी. 

   मूग-उडीद

  •  रोप अवस्था    
  •  आता शक्यतो मूग व उडीद यांची पेरणी करणे टाळावे. 
  •  पेरणी झालेल्या ठिकाणी आवश्यकतेनुसार कोळपणी करावी. 
  •  मूग व उडीद पीक २५ ते ३० दिवसांचे झाले असेल आणि पाण्याचा ताण जाणवत असेल तर युरिया (२ टक्के) म्हणजेच २० ग्रॅम प्रतिलिटर याप्रमाणे युरिया चांगला विरघळल्यानंतरच फवारणी करावी.
  •  काही ठिकाणी गोलीरुसीड बिटलचा प्रादुर्भाव झालेला दिसत आहे. अशा ठिकाणी क्विनॉलफॉस (२५ टक्के प्रवाही) २.५ मिली प्रतिलिटर पाणी याप्रमाणे फवारणी करावी.

भुईमूग    
 रोप अवस्था    
 पाने खाणाऱ्या अळीच्या नियंत्रणासाठी एकरी २० पक्षी थांबे उभारावेत.    

   तूर    
 रोप अवस्था    
 तुरीचे पीक सुरवातीच्या काळात (३०–४० दिवस) अतिशय सावकाश वाढते. सुरवातीच्या काळात तणांचा प्रादुर्भाव जास्त असतो. तुरीचे पीक पेरणीपासून ४५ दिवसांपर्यंत तण विरहीत ठेवल्यास उत्पादनात लक्षणीय वाढ होते. तृणधान्याचे आंतरपीक घेतल्यास तणांचा व किडींचा प्रादुर्भाव कमी दिसतो.       

मका    
रोप अवस्था    
लष्करी अळीचा प्रादुर्भाव रोखण्यासाठी निंबोळी अर्काची फवारणी करावी. तसेच कामगंध सापळे लावावे.
लष्करी अळीचा प्रादुर्भाव रोखण्यासाठी खालील प्रकारे फवारणीचे नियोजन करावे. 
फवारणी प्रती १० लिटर पाणी

  •  पहिली फवारणी : स्पिनेटोरम (११.७ इसी) ३-४ मिली
  •  दुसरी फवारणी : थायामिथॉक्झाम (१२.६%) अधिक लॅंबडा सायहॅलोथ्रीन (९.५%) (संयुक्त कीटकनाशक) ५ मिली
  •  तिसरी फवारणी : क्लोरॲन्ट्रानिलीप्रोल (१८.५%) ४.५ मिली       

बटाटा        
तुडतुडे, मावा आणि पांढरी माशी या किडींचा प्रादुर्भाव दिसून येताच निंबोळी अर्क ४ मिली प्रतिलिटर याप्रमाणे फवारणी करावी.     

वेलवर्गीय पिके
केवडा 
 हा रोग सुडोपेरोनोस्पोरा कुबेन्सीस नावाच्या बुरशीमुळे होतो. 
लक्षणे - सुरवातीला पानाच्या वरील बाजूला फिक्कट हिरवे पिवळसर रंगाचे ठिपके दिसतात. ढगाळ हवामानात या ठिपक्यांच्या खालच्या बाजूला जांभळट रंगाच्या बुरशीची वाढ झालेली दिसते. नंतर हे जांभळट डाग पांढरे काळे किंवा राखाडी झालेले दिसतात. 
उपाय 

  •  रोगाची लक्षणे दिसताच रोगग्रस्त पाने काढून नष्ट करावीत. 
  •  प्रतिबंधक उपाय म्हणून बियाण्यांची उगवण झाल्यानंतर २० दिवसांपासून ८ ते १० दिवसांच्या अंतराने क्लोरोथॅलोनील २.५ ग्रॅम किंवा मॅन्कोझेब २.५ ग्रॅम किंवा कॉपर ऑक्सिक्लोराईड २.५ ग्रॅम प्रतिलिटर पाणी याप्रमाणे साध्या हातपंपाने फवारणी करावी. 
  •  रोगाची तीव्रता वाढल्यास मेटॅलॅक्झील एम अधिक मॅन्कोझेब (संयुक्त बुरशीनाशक) २.५ ग्रॅम प्रतिलिटर पाणी याप्रमाणे फवारावे. पुढील फवारणी दहा दिवसांने करावी. 

भुरी 
 जवळ जवळ सर्वच वेलवर्गीय पिकांमध्ये ईरीसीफी सिकोरेसीआरम नावाच्या बुरशीमुळे हा रोग होतो. 
 लक्षणे - या रोगाची सुरवात जुन्या पानांपासून होते. पानाच्या दोन्ही पृष्ठभागावर पिठासारखी पांढरी बुरशी वाढते. 
उपाय : 

  • भुरी रोगाची लक्षणे दिसताच फवारणी प्रतिलिटर पाणी
  • पेनकोनॅझोल १ मिली किंवा कार्बेन्डाझिम १ ग्रॅम 
  • पुढील फवारणी आवश्यकतेनुसार बुरशीनाशक बदलून करावी. 

 ः ०२४२६-२४३२३९
(प्रमुख, कृषी विद्या विभाग, महात्मा फुले कृषी विद्यापीठ, राहुरी.)
 


इतर कृषी सल्ला
मत्स्यपालन : तंत्र बायोफ्लॉक उत्पादनाचे...फ्लॉकची इष्टतम पातळी ही संवर्धनयोग्य माश्यांच्या...
या आठवड्यात ढगाळ, थंड, कोरडे हवामान...महाराष्ट्राच्या मध्य भागावर पूर्व व पश्‍चिम...
सुधारित पद्धतीने करा हळद काढणीसर्वसाधारणपणे जातीपरत्वे हळद काढण्यास ७ ते ९...
असे करा संत्रा बागेत आंबिया बहरासाठी खत...संत्रा-मोसंबी बागेपासून आर्थिक उत्पादन...
कृषी सल्लावाल  फुलोरा अवस्था वाल पिकावरील शेंगा...
तुरीवरील शेंगमाशीचे नियंत्रणतूर हे महाराष्ट्रातील प्रमुख डाळवर्गीय पीक आहे....
भविष्यासाठी नद्या जपण्याची गरजप्रत्यक्ष जीवनामध्ये हवामानाचे विविध बदल जाणवून...
फळबागेत आच्छादन कराफळपिकांमध्ये साधारणपणे १० अंश सेल्सिअसपेक्षा...
अशी करा नवीन द्राक्ष लागवडीची तयारीद्राक्ष लागवडीसाठी हा कालावधी महत्त्वाचा आहे....
राज्यात थंडीचे प्रमाण सामान्य राहील सह्याद्री पर्वतरांगांवर हवेचा दाब १०१४...
एल निनो म्हणजे नेमके काय ?हवामानाविषयी माहितीमध्ये सातत्याने ऐकू येणाऱ्या...
गारपीटग्रस्त संत्रा बागेसाठी उपाययोजनामराठवाड्यातील काही भागांसह विदर्भात पुन्हा पाऊस व...
असे करा आंब्यावरील तुडतुड्यांचे नियंत्रणलांबलेल्या पावसामुळे आंबा पिकातील पालवीचा कालावधी...
असे करा वाढीच्या अवस्थेनुसार गहू...गव्हाच्या अधिक उत्पादनासाठी योग्य पाणी...
असे करा गव्हावरील तांबेरा रोगाचे...गहू पिकाचा हंगाम सुरू होऊन दोन महिने उलटून गेले...
असे करा ज्वारी, गव्हावरील खोडमाशीचे...रब्बी हंगामातील ज्वारी व गहू पिकावर खोडमाशीचा...
असे करा करडईवरील मावा किडीचे व्यवस्थापन...करडईवर जगामध्ये  एकूण ७९ प्रकारच्या किडीची...
कृषी सल्ला : तूर, हरभरा, ज्वारी, कांदा...तूर शेंगा पक्वतेची अवस्था शेंग माशी, घाटे अळी...
लिंबूवर्गीय फळपीक सल्लासंत्रा-मोसंबी आंबे बहराचे नियोजन या वर्षी अगदी...
असे करा गहू पिकावरील खोडमाशी व मावा...गहू पिकात बुटक्या आणि मध्यम बुटक्या वाणांचा...