agriculture stories in marathi CROP ADVICE | Agrowon

कृषी सल्ला : कपाशी, मूग-उडीद, भुईमूग, तूर, मका, वेलवर्गीय पिके
कृषी विद्या विभाग, राहुरी
शनिवार, 3 ऑगस्ट 2019

कपाशी    

कपाशी    

  •  उगवण ते पाते लागणे    
  •  पेरणीनंतर ३० दिवसांनी हेक्टरी ६०.८७ किलो युरिया द्यावे.
  •  तणांचे नियंत्रण करण्यासाठी व जमिनीत पडणाऱ्या भेगातून होणारे पाण्याचे बाष्पीभवन रोखण्यासाठी शेतात कोळपणी करून घ्यावी. यामुळे जमिनीत ओलावा व हवा खेळती राहण्यास मदत होते. 
  •  पाती धरतेवेळी, फुलोरा व बोंड धरतेवेळी पहिल्यांदा ५% निंबोळी अर्क (५ टक्के) किंवा कडूनिंबआधारीत कीटकनाशक ॲझाडिरेक्टीन (१० हजार पीपीएम) २ ते ३ मि.लि. प्रतिलिटर याप्रमाणे फवारणी करावी. यामुळे बोंड अळीच्या मादीस अंडी घालण्यास अटकाव होईल.
  •  बीटी कापूस बोंड अळ्यांना प्रतिकारक्षम राहण्यासाठी बीटी कपाशीच्या सभोवती ५ ओळी किंवा २० टक्के बिगरबीटी संकरित वाणाची लागवड करावी.    
  •  ज्या ठिकाणी कपाशी पिकास पाण्याचा ताण पडला असेल केवळ तिथेच युरिया २ टक्के म्हणजेच २० ग्रॅम प्रतिलिटरप्रमाणे किंवा पोटॅशियम नायट्रेट १ टक्का म्हणजेच १० ग्रॅम प्रतिलिटर याप्रमाणे फवारणी करावी. 

   मूग-उडीद

  •  रोप अवस्था    
  •  आता शक्यतो मूग व उडीद यांची पेरणी करणे टाळावे. 
  •  पेरणी झालेल्या ठिकाणी आवश्यकतेनुसार कोळपणी करावी. 
  •  मूग व उडीद पीक २५ ते ३० दिवसांचे झाले असेल आणि पाण्याचा ताण जाणवत असेल तर युरिया (२ टक्के) म्हणजेच २० ग्रॅम प्रतिलिटर याप्रमाणे युरिया चांगला विरघळल्यानंतरच फवारणी करावी.
  •  काही ठिकाणी गोलीरुसीड बिटलचा प्रादुर्भाव झालेला दिसत आहे. अशा ठिकाणी क्विनॉलफॉस (२५ टक्के प्रवाही) २.५ मिली प्रतिलिटर पाणी याप्रमाणे फवारणी करावी.

भुईमूग    
 रोप अवस्था    
 पाने खाणाऱ्या अळीच्या नियंत्रणासाठी एकरी २० पक्षी थांबे उभारावेत.    

   तूर    
 रोप अवस्था    
 तुरीचे पीक सुरवातीच्या काळात (३०–४० दिवस) अतिशय सावकाश वाढते. सुरवातीच्या काळात तणांचा प्रादुर्भाव जास्त असतो. तुरीचे पीक पेरणीपासून ४५ दिवसांपर्यंत तण विरहीत ठेवल्यास उत्पादनात लक्षणीय वाढ होते. तृणधान्याचे आंतरपीक घेतल्यास तणांचा व किडींचा प्रादुर्भाव कमी दिसतो.       

मका    
रोप अवस्था    
लष्करी अळीचा प्रादुर्भाव रोखण्यासाठी निंबोळी अर्काची फवारणी करावी. तसेच कामगंध सापळे लावावे.
लष्करी अळीचा प्रादुर्भाव रोखण्यासाठी खालील प्रकारे फवारणीचे नियोजन करावे. 
फवारणी प्रती १० लिटर पाणी

  •  पहिली फवारणी : स्पिनेटोरम (११.७ इसी) ३-४ मिली
  •  दुसरी फवारणी : थायामिथॉक्झाम (१२.६%) अधिक लॅंबडा सायहॅलोथ्रीन (९.५%) (संयुक्त कीटकनाशक) ५ मिली
  •  तिसरी फवारणी : क्लोरॲन्ट्रानिलीप्रोल (१८.५%) ४.५ मिली       

बटाटा        
तुडतुडे, मावा आणि पांढरी माशी या किडींचा प्रादुर्भाव दिसून येताच निंबोळी अर्क ४ मिली प्रतिलिटर याप्रमाणे फवारणी करावी.     

वेलवर्गीय पिके
केवडा 
 हा रोग सुडोपेरोनोस्पोरा कुबेन्सीस नावाच्या बुरशीमुळे होतो. 
लक्षणे - सुरवातीला पानाच्या वरील बाजूला फिक्कट हिरवे पिवळसर रंगाचे ठिपके दिसतात. ढगाळ हवामानात या ठिपक्यांच्या खालच्या बाजूला जांभळट रंगाच्या बुरशीची वाढ झालेली दिसते. नंतर हे जांभळट डाग पांढरे काळे किंवा राखाडी झालेले दिसतात. 
उपाय 

  •  रोगाची लक्षणे दिसताच रोगग्रस्त पाने काढून नष्ट करावीत. 
  •  प्रतिबंधक उपाय म्हणून बियाण्यांची उगवण झाल्यानंतर २० दिवसांपासून ८ ते १० दिवसांच्या अंतराने क्लोरोथॅलोनील २.५ ग्रॅम किंवा मॅन्कोझेब २.५ ग्रॅम किंवा कॉपर ऑक्सिक्लोराईड २.५ ग्रॅम प्रतिलिटर पाणी याप्रमाणे साध्या हातपंपाने फवारणी करावी. 
  •  रोगाची तीव्रता वाढल्यास मेटॅलॅक्झील एम अधिक मॅन्कोझेब (संयुक्त बुरशीनाशक) २.५ ग्रॅम प्रतिलिटर पाणी याप्रमाणे फवारावे. पुढील फवारणी दहा दिवसांने करावी. 

भुरी 
 जवळ जवळ सर्वच वेलवर्गीय पिकांमध्ये ईरीसीफी सिकोरेसीआरम नावाच्या बुरशीमुळे हा रोग होतो. 
 लक्षणे - या रोगाची सुरवात जुन्या पानांपासून होते. पानाच्या दोन्ही पृष्ठभागावर पिठासारखी पांढरी बुरशी वाढते. 
उपाय : 

  • भुरी रोगाची लक्षणे दिसताच फवारणी प्रतिलिटर पाणी
  • पेनकोनॅझोल १ मिली किंवा कार्बेन्डाझिम १ ग्रॅम 
  • पुढील फवारणी आवश्यकतेनुसार बुरशीनाशक बदलून करावी. 

 ः ०२४२६-२४३२३९
(प्रमुख, कृषी विद्या विभाग, महात्मा फुले कृषी विद्यापीठ, राहुरी.)
 

इतर कृषी सल्ला
पूरस्थितीतील द्राक्ष बागेचे व्यवस्थापनसां गली, कोल्हापूर व कर्नाटक शेजारील काही भागांत...
तणनाशकांची कार्यपद्धती, निवडकता पिकातील तणनियंत्रण हे अत्यंत महत्त्‍वाचे आणि...
सोयाबीनवरील किडींचे नियंत्रण व्यवस्थापनसध्या स्थितीत सोयाबीन पिकावर तुरळक स्वरूपात...
अजैविक ताणाविरोधी लढाईत जैवसंप्रेरके...पुणे येथे द्राक्ष बागायतदार संघ महाअधिवेशन ३ ते ५...
पाणी साचलेल्या द्राक्षबागांसाठी...द्राक्ष लागवडीखाली असलेल्या क्षेत्रात गेल्या...
फळगळचे नेमके कारण जाणून करा योग्य... एकूण फळागळीमध्ये ७० ते ८० टक्के फळे ही...
तणनियंत्रण पद्धतींचा विकास हाताने तण उपटून टाकण्यापासून सुरू झालेला हा...
तणांचे आच्छादन हा सर्वोत्तम पर्याय तणांकडे पाहण्याचा दृष्टिकोन बदलतानाच तणांचे...
गुलाबी बोंड अळीला रोखण्यासाठी एकात्मिक...गुलाबी बोंड अळ्यांना खाण्यासाठी व पतंगाना अंडी...
तणनिर्मूलनाचा थोडक्यात इतिहास माणसाने शेतीला सुरवात केल्यानंतर काही काळात अन्य...
आडसाली उसासाठी एकात्मिक खत व्यवस्थापन जमिनीची सुपीकता टिकवण्यासाठी एकात्मिक अन्नद्रव्य...
कृषी सल्ला : ज्वारी, सोयाबीन ज्वारी      रोप अवस्था...
शेतकरी उत्पादक कंपनीची ओळख, उद्दिष्टे मागील भागापर्यंत आपण गटशेती कशी करावी, याची...
ट्रायकोकार्ड, कामगंध सापळ्याचा कीड...कीड नियंत्रणासाठी एकात्मिक पद्धतींचा वापर...
भातावरील खोडकिडीचे एकात्मिक नियंत्रण महाराष्ट्रात कोकणासह पूर्व विदर्भातील गोंदिया,...
अधिक पाऊस, ढगाळ वातावरणात करावयाच्या...द्राक्ष विभागातील बहुतांश भागांमध्ये सध्या सतत...
कृषी सल्ला : भात, नागली, आंबा, भाजीपाला...भात  फुटवे अवस्था   पुढील...
तणविज्ञानाची तत्त्वे अनेक वाचकांना सूक्ष्मजीवशास्त्राच्या...
कीड-रोग नियंत्रण : योग्य वेळी वापरा...परजीवी कीटकांचे स्थलांतर खूप कमी अंतरापर्यंतच...