agriculture stories in Marathi Glenberries plans construction of ३००-hectares hothouse | Agrowon

निर्यातीसाठी उष्णगृहामध्ये फळे, भाज्यांची लागवड!

वृत्तसेवा
शनिवार, 26 सप्टेंबर 2020

जॉर्जिया येथील ग्लेनबेरीज या थंड फळे आणि भाजीपाला प्रक्रिया व साठवणीसंदर्भात काम करणाऱ्या कंपनीने येत्या दोन वर्षामध्ये ३०० हेक्टर क्षेत्रामध्ये उष्णगृहाची उभारणी करण्याचे नियोजन केले आहे.

जॉर्जिया येथील ग्लेनबेरीज या थंड फळे आणि भाजीपाला प्रक्रिया व साठवणीसंदर्भात काम करणाऱ्या कंपनीने येत्या दोन वर्षामध्ये ३०० हेक्टर क्षेत्रामध्ये उष्णगृहाची उभारणी करण्याचे नियोजन केले आहे. त्यासाठी ५२ दशलक्ष डॉलर इतकी गुंतवणूक केली जाणार आहे. त्याविषयी माहिती देताना कंपनीचे संस्थापक राफाईल माघालशविली यांनी सांगितले, की गेल्या काही वर्षामध्ये बाजारपेठेची नैसर्गिक आणि उच्च दर्जाच्या उत्पादनाची मागणी वाढत आहे. ती पुरवण्यासाठी कंपनी अन्य शेजारी देशांकडून कच्चा माल आयात करत होती.

सध्या ग्लेनबेरीज या कंपनीकडे केवळ ५ हेक्टर क्षेत्रामध्ये ब्रोकोली आणि कोबी लागवड आहे. सुमारे ११ हेक्टर क्षेत्रावर स्ट्रॉबेरीसाठी हॉटहाऊस आहे. त्याच प्रमाणे अन्य ७ हेक्टर क्षेत्रावर हॉटहाऊसची उभारणी केली जात आहे. मार्नेवेली येथे आणखी २५ हेक्टर क्षेत्र खरेदी करण्याचे नियोजन करण्यात आले आहे.
ग्लेनबेरीज या कंपनीकडे अमेरिका आणि इस्राईल येथून फळे आणि भाजीपाल्याची मागणी असते. प्रामुख्याने भाज्या, थंड केलेली स्ट्रॉबेरी, रास्पबेरी आणि ब्लॅकबेरी याला मोठी मागणी आहे. २०१८ मध्ये २.३४ दशलक्ष डॉलर गुंतवणुकीतून सुरू झालेल्या कंपनीने मोठी झेप घेतली आहे. ही कंपनी जॉर्जिया येथील शिदा कार्टिल प्रदेशातील कॅरेलीमध्ये कार्यरत आहेत.

काय आहे हॉटहाऊस?

थंड प्रदेशात वनस्पती किंवा पिकांच्या वाढीसाठी उभारण्यात आलेले काचगृह.

सातत्याने बर्फ पडणाऱ्या आणि वातावरणातील तापमान शुन्याखाली राहणाऱ्या भागांमध्ये वनस्पतींची वाढ होत नाही. अनेक वनस्पती किंवा झाडे या काळात सुप्तावस्थेमध्ये राहतात. त्यामुळे त्यांच्यापासून कोणतेही उत्पादन मिळवणे शक्य होत नाही. अशा वेळी मानवासह बहुतेक प्राण्यांना साठवणीतील अन्न किंवा चरबीवर अवलंबून राहावे लागते. ताज्या भाज्या व फळांची उपलब्धता होत नाही. त्यासाठी अत्याधुनिक तंत्रज्ञानाने संपूर्णपणे नियंत्रित शेतीमध्ये पिकांच्या वाढीसाठी आवश्यक ते वातावरण तयार करणे शक्य आहे. या विभागामध्ये आतील वातावरण उष्ण केले जाते. वातावरण उष्ण करण्यासाठी प्रामुख्याने उष्णता वाहक धातूंपासून तयार केलेल्या नळ्याद्वारे सर्वत्र गरम पाणी फिरवले जाते. यामुळे वातावरण उष्ण राहून बाह्य वातावरण अतिथंड असतानाही अंतर्गत पिकांची वाढ करता येते.

इंग्रजीमध्ये हॉटहाऊस या नावाने ओळखल्या जाणाऱ्या या यंत्रणेला आपण उष्णगृह असे म्हणू शकतो. या शेतीमध्ये वातावरण संपूर्णपणे नियंत्रित केले जाते. पिकांच्या वाढीसाठी आवश्यकतेनुसार खते आणि पाणी दिले जाते. यामध्ये पिकांच्या वाढीसाठी कृत्रिम माध्यमांचा वापर केला जातो. कारण बहुतांश वेळा येथील माती किंवा भूपृष्ठ हे बाह्य वातावरणामध्ये थंड होण्याचा संभव असतो.

अशा विभागामध्ये अनेक वेळा सूर्यदर्शनही काही दिवसांपासून महिन्यांपर्यंत होत नाही. अशा वेळी सूर्यप्रकाशाची कमतरताही वनस्पतींना जाणवते. त्यासाठी कृत्रिम प्रकाशाचीही सोय केली जाते. कृत्रिम प्रकाशासाठी पूर्वी सोडीयम व्हेपर किंवा अन्य अधिक उष्णता फेकणाऱ्या दिव्यांचा वापर केला जात असते. मात्र, त्यासाठी विजेचा वापर मोठ्या प्रमाणात होत असल्याने अलीकडे एलईडी दिव्यांचा वापर वाढत आहे.

ज्या ठिकाणी तापमान कमी असले तरी शुन्याखाली जात नाही, अशा ठिकाणी केवळ बाह्य वातावरणापासून पिकांचे संरक्षण करण्यासाठी छोट्या आकाराचे टनेल उभारली जातात. त्यामध्येही काही प्रमाणात वरील सोयी केल्या जातात.


इतर टेक्नोवन
संपूर्ण कुजलेल्या कंपोस्ट खतांचाच वापर...अर्बाना कॅम्पेन येथील इल्लिनॉइज विद्यापीठातील...
‘इंडो- इस्राईल तंत्रज्ञानातून संत्रा...नागपुरी संत्र्याची हेक्टरी उत्पादकता वाढण्यासाठी...
चीज उद्योगातील निवळीपासून मिळवता येतील...चीजनिर्मिती व्यवसायामध्ये मिळणाऱ्या निवळीसारख्या...
एकात्मिक पद्धतीने कमी करता येईल ...विनामशागत शेती करणाऱ्या शेतकऱ्यांच्या शेतीमध्ये...
नवे अन्न गोठवण तंत्र वाचवेल प्रचंड ऊर्जागोठवलेल्या खाद्यपदार्थांचा दर्जा सुधारण्यासाठी...
विद्यार्थ्यांनी तयार केले ऊस लागवड यंत्रमहाराष्ट्रामध्ये उसाचे उत्पादन मोठ्या प्रमाणात...
पिकाच्या गरजेवेळीच पाणी देणारे ‘ग्रो...आपण पिकाला पाणी कधी देतो? पिकाला गरज असताना की...
परागवाहकांच्या सुरक्षिततेसाठी ‘आभासी...परागवाहकांसाठी सुरक्षित जागा असे म्हटल्यावर...
तंत्र व चोख व्यवस्थापानातून वाढवली...दीडशे दिवस पीक कालावधी, टोकण पद्धतीची लागवड, ठिबक...
केळी पिठापासून नावीन्यपूर्ण पदार्थ...केळी ताजी खाण्यासोबतच त्यापासून विविध मूल्यवर्धित...
मूलस्थानी जलसंधारणासाठी बंदिस्त वाफे...सातत्याने बदलत असलेल्या वातावरणात कृषी...
तलावातील शास्त्रीय मत्स्यपालनातून वाढले...बराकपूर (कोलकाता) येथील केंद्रीय भूजलाशयीन मत्स्य...
स्मार्टफोन स्क्रीनवर तपासता येईल माती,...केवळ फोन करणे किंवा गेम खेळण्यापेक्षाही...
पिकांच्या काढणीसाठी ‘रिपर बाइंडर’पारंपरिक पद्धतीने पिकांच्या काढणीसाठी एकरी १० ते...
मका मुळांची वाढ, कोन ठरवणारे जनुक ओळखलेमुळाची वाढ होताना त्यांचा कोन निर्धारित करण्याचे...
वातावरण नियंत्रणासाठी फॉगिंग तंत्राचा...पिकांच्या वाढीसाठी आवश्यक ते तापमान, आर्द्रता...
अशोक कोळपे ठरतेय शेतकऱ्यांना उपयोगीशेतीत मजूर ही सर्वात मोठी समस्या ठरत असून...
सौरऊर्जेवर कार्यरत सूक्ष्मजीव पुरवतील...आंतरराष्ट्रीय संशोधकांचा गट सौरऊर्जेवर अधिक...
बुरशींच्या संबंधाने वनस्पतींच्या गाली...जेव्हा वनस्पतीच्या मुळाभोवती उपयुक्त बुरशींची...
सोयाबीनमधील सुधारित तंत्र पोचले...परभणी येथील वसंतराव नाईक मराठवाडा कृषी...