agriculture stories in Marathi, grape advice | Agrowon

द्राक्षाच्या विविध अवस्थेत घ्यावयाची काळजी 

डॉ. आर. जी. सोमकुंवर 
शुक्रवार, 19 जुलै 2019

द्राक्ष विभागामध्ये येत्या आठवड्यात पावसाची फारशी शक्यता नसली, तरी ढगाळ वातावरण टिकून राहील. काही ठिकाणी हलका ते मध्यम पावसाच्या सरी मिळून तापमान ३० अंश सेल्सिअसपर्यंत कमी होईल. सापेक्ष आर्द्रता ८० ते ९० टक्क्यांपर्यंत टिकून राहील. या परिस्थितीत बागेत येणाऱ्या समस्या आणि त्यावरील उपाययोजनांची माहिती घेऊ. 

द्राक्ष विभागामध्ये येत्या आठवड्यात पावसाची फारशी शक्यता नसली, तरी ढगाळ वातावरण टिकून राहील. काही ठिकाणी हलका ते मध्यम पावसाच्या सरी मिळून तापमान ३० अंश सेल्सिअसपर्यंत कमी होईल. सापेक्ष आर्द्रता ८० ते ९० टक्क्यांपर्यंत टिकून राहील. या परिस्थितीत बागेत येणाऱ्या समस्या आणि त्यावरील उपाययोजनांची माहिती घेऊ. 

जुनी बाग ः 
या बागेमध्ये वातावरणाची सद्यःस्थिती व बदल हानिकारक ठरू शकतो. बागेतील वाढती आर्द्रता ही द्राक्षवेलीत जिबरेलिन्सचे प्रमाण वाढविण्यास मदत करते. परिणामी, वेलींचा शेंडा जोमाने वाढतो. या वेळी वाढत असलेला शेंडा काडीची परिपक्वता लांबणीवर टाकेल. बऱ्याच वेळा नुकत्याच झालेल्या पावसामुळे बागेत शेंडा पिंचिंग करणे कठीण होते किंवा काही स्थितीमध्ये शेंडा पिंचिंग करण्यास उशीर झाल्यास बगलफुटीसुद्धा तितक्याच जोमाने वाढतात. याचाच परिणाम म्हणजे काडी परिपक्वतेस आवश्यक असलेली फुटीमधील ऊर्जा नवीन फूट वाढविण्यासाठी वाया जाते. अशा वेळी बागेत शेंडावाढ जर होत असली, तर काडीची परिपक्वता लांबणीवर जाते. 

शेंडावाढ थांबविणे हे काडी परिपक्वतेसाठी महत्त्वाचे असते. तेव्हा बागेमध्ये पुढील प्रकारे नियोजन करावे. 
१) पाण्यावर पूर्ण नियंत्रण असावे. ठिबकद्वारे पाणी फक्त खते देण्यापुरते द्यावे. 
२) वेलीवर पालाशची फवारणी ४ ते ५ ग्रॅम प्रतिलिटर याप्रमाणे करावी. जमिनीतूनसुद्धा पालाशची उपलब्धता करावी. 
३) बगलफुटी वाढू नयेत, याची काळजी घ्यावी. 
४) शेंडावाढ नियंत्रणात ठेवावी. 
५) आवश्यकतेपेक्षा शेंडा जास्त वाढत असल्यास बोर्डो मिश्रणाची १ टक्केप्रमाणे फवारणी करावी. यामुळे कोवळ्या फुटीवर स्कॉर्चिंग येईल. त्यानंतर वाढ नियंत्रणात राहण्यास मदत होईल. 

खुंट लागवड ः 
या बागेत रिकट घेतल्यानंतर नवीन फुटी जोमात वाढण्यास सुरवात झाली असेल. आपल्याकडे पावसाचे प्रमाण कमी असल्यास वाढीचा वेग कदाचित कमी राहू शकेल. अशा स्थितीमध्ये बागेतील फुटींचे नियोजन पुढील प्रकारे करावे. 
१) पूर्ण निघालेल्या फुटींपैकी ३ ते ४ सरळ वाढणाऱ्या, सशक्त व रोगमुक्त फुटी राखून इतर फुटी काढून टाकाव्यात. फुटींची गर्दी कमी झाल्यामुळे उपलब्ध असलेले अन्नद्रव्य मोजक्या काड्याच्या वाढीसाठी उपयोगात येईल. 
२) नवीन फुटींच्या वाढीकरिता १८-४६-० हे खत एकरी ३० किलो याप्रमाणे जमिनीतून द्यावे. यासोबत नत्रयुक्त खतेही योग्य प्रमाणात द्यावीत. 
३) जमीन वाफशात राहील, अशा प्रकारे पाण्याचे नियोजन करावे. अन्यथा, मुळांची कार्य करण्याची क्षमता कमी होऊन त्याचा परिणाम फुटींच्या वाढीवर होईल. 

नवीन बाग ः 
या बागेमध्ये ओलांड्याचा दुसरा टप्पा पूर्ण होत असेल. म्हणजेच, या नवीन वाढलेल्या ओलांड्यावर ३-४ नवीन काड्या पुन्हा वाढल्या असतील. या काड्यांमध्ये घडनिर्मिती होणे व काडीची परिपक्वता येणे, या दोन्ही गोष्टी महत्त्वाच्या असतील, तेव्हा पुढील उपाययोजना कराव्यात. 
१) नवीन निघालेली फुट १०-११ पानांवर शेंडा पिंचिंग करून घ्यावी. 
२) या काडीच्या तळातील २-३ पाने काढून घ्यावीत. 
३) ०-५२-३४ हे खत ३ ते ४ ग्रॅम प्रतिलिटर याप्रमाणे तीन ते चार फवारण्या कराव्यात. 
४) नत्राचा वापर या वेळी बंद करावा. 
५) ६ बीए १० पीपीएम आणि युरासिल २५ पीपीएम याप्रमाणे एक फवारणी करावी. 
६) प्रत्येक काडी ओलांड्यावर बांधली असल्याची खात्री करावी. यामुळे काडीच्या प्रत्येक डोळ्यावर एकसारखा सूर्यप्रकाश मिळेल.

डॉ. आर. जी. सोमकुंवर, ०२०-२६९५६०६० 
(राष्ट्रीय द्राक्ष संशोधन केंद्र, मांजरी, जि. पुणे) 


इतर फळबाग
दर्जेदार केळी उत्पादनाचे तंत्रकेळी घडातील फळांच्या आकारात एकसमान बदल होऊन घड...
द्राक्ष सल्ला : तापमानातील चढ-उताराचे...सध्याच्या तापमानाचा विचार करता द्राक्षबागेत...
पिवळ्या पर्णछत्राची समस्या, कारणे जाणून...पावसाळा सरल्यानंतर थंडी पडली की बऱ्याच बागांमध्ये...
लिंबूवर्गीय फळपीक सल्ला सद्य:स्थितीत शेतकऱ्यांनी आंबिया बहरासाठी ...
असे करा रुगोज चक्राकार पांढरी माशीचे...थंडी वाढू लागल्यानंतर कडाक्याच्या थंडीला सुरुवात...
अशी करा पपईची लागवडपपई लागवड वर्षभर मुख्यत्वे जून-जुलै, सप्टेंबर-...
नवीन द्राक्ष बागेमध्ये रिकट घेण्याचा काळसध्या वातावरण कमी होत असून, काही ठिकाणी ढगाळ...
असे करा संत्रा बागेत आंबिया बहरासाठी खत...संत्रा-मोसंबी बागेपासून आर्थिक उत्पादन...
फळबागेत आच्छादन कराफळपिकांमध्ये साधारणपणे १० अंश सेल्सिअसपेक्षा...
अशी करा नवीन द्राक्ष लागवडीची तयारीद्राक्ष लागवडीसाठी हा कालावधी महत्त्वाचा आहे....
गारपीटग्रस्त संत्रा बागेसाठी उपाययोजनामराठवाड्यातील काही भागांसह विदर्भात पुन्हा पाऊस व...
भुरी, मिलिबग नियंत्रणासाठी उपाययोजना...सध्याच्या परिस्थितीमध्ये द्राक्षबागेमध्ये काही...
द्राक्ष घडांना पेपर लावतेवेळी घ्यावयाची...द्राक्ष पीक अन्य पिकांच्या तुलनेत आर्थिकदृष्ट्या...
लिंबूवर्गीय फळपीक सल्लासंत्रा-मोसंबी आंबे बहराचे नियोजन या वर्षी अगदी...
असे करा नारळातील रोगांचे व्यवस्थापन कोकणसह महाराष्ट्रातील इतर जिल्ह्यांमध्ये नारळाची...
द्राक्ष सल्लासध्याच्या स्थितीमध्ये अनेक द्राक्ष विभागामध्ये...
द्राक्ष : ढगाळ वातावरणासोबत...सध्याच्या परिस्थितीमध्ये वातावरण काही ठिकाणी ढगाळ...
लिंबूवर्गीय फळपीक सल्लाया वर्षी नोव्हेंबर महिन्यापर्यंत पाऊस राहिला....
द्राक्षावरील स्पोडोप्टेरा, उडद्याचे असे...नाशिक आणि पुणे विभागांतील काही द्राक्ष बागांमध्ये...
जुन्या बागेमध्ये घडाच्या विकासाकडे लक्ष...द्राक्ष बागेमध्ये सध्या वातावरण चांगले असले, तरी...