agriculture stories in marathi GRAPES ADVICE | Agrowon

द्राक्ष : ढगाळ वातावरणासोबत दवबिंदूंमुळे रोग प्रादुर्भावाची शक्यता

डॉ. आर. जी. सोमकुंवर, डॉ. सुजय साहा,  डॉ. दीपेंद्र यादव
गुरुवार, 19 डिसेंबर 2019

सध्याच्या परिस्थितीमध्ये वातावरण काही ठिकाणी ढगाळ आहे. तर काही ठिकाणी स्वच्छ वातावरण दिसेल. बऱ्याच बागेमध्ये सकाळी पानावर तयार झालेले दवबिंदू या परिस्थितीमुळे जास्त काळ टिकून राहत असल्याचे दिसते. हे दवबिंदू काही ठिकाणी १२ वाजेपर्यंत जास्त प्रमाणात कार्यक्षम असतात. त्यामुळे बागेमध्ये जुने उपलब्ध असलेले जिवाणू बीजाणू या वेळी त्रासदायक ठरत असल्याचे दिसून येते.

सध्याच्या परिस्थितीमध्ये वातावरण काही ठिकाणी ढगाळ आहे. तर काही ठिकाणी स्वच्छ वातावरण दिसेल. बऱ्याच बागेमध्ये सकाळी पानावर तयार झालेले दवबिंदू या परिस्थितीमुळे जास्त काळ टिकून राहत असल्याचे दिसते. हे दवबिंदू काही ठिकाणी १२ वाजेपर्यंत जास्त प्रमाणात कार्यक्षम असतात. त्यामुळे बागेमध्ये जुने उपलब्ध असलेले जिवाणू बीजाणू या वेळी त्रासदायक ठरत असल्याचे दिसून येते.

बऱ्याचशा बागेत या वेळी मणी सेटिंग झालेली अवस्था दिसून येते. या अवस्थेत चांगल्या प्रतीचा द्राक्षघड तयार करण्याच्या दृष्टीने घडाचा आकार व वजन मिळवणे गरजेचे असेल. त्याकरिता या वेळी वेलीवर अंतरानुसार घडांची संख्या, तर वेलीवर उपलब्ध घडांमध्ये मण्यांची संख्या महत्त्वाची असेल. पावसाळी वातावरण संपलेले असल्याने या वेळी घड कमी करणे फायद्याचे ठरेल. घडांमध्ये मणी विरळणी शक्यतो ६ मि.मी. आकाराच्या मण्यापर्यंत करून घ्यावी. साधारणतः १०० ते १२० मणी निर्यातक्षम द्राक्षघडाच्या उद्देशाकरिता पुरेसे होतील. यामध्ये थॉमसन सीडलेस, तास-ए-गणेश, क्लोन २ ए या जातींचा समावेश असेल. 

रोग नियंत्रण 

भुरी 
ज्या बागेमध्ये मणी सेटिंग झाले आहे, अशा बागेत भुरी रोगाचा प्रादुर्भाव दिसून येईल. दाट कॅनोपी, ढगाळ वातावरण या बाबींमुळे रोगांच्या प्रादुर्भावास अधिक कारणीभूत असल्याचे दिसून येते. अशा अवस्थेतील बागेत सल्फर (८० डब्ल्यूडीजी) २ ग्रॅम प्रतिलिटर पाणी याप्रमाणे फवारणी करावी. ही फवारणी मण्यात पाणी उतरण्याच्या अवस्थेच्या काही दिवसाआधीपर्यंत करता येईल. यानंतर अॅम्पिलोमायसीस ५ ग्रॅम प्रतिलिटर पाणी याप्रमाणे फवारणी करून घेतल्यास भुरी रोगावर नियंत्रण मिळवणे शक्य होईल.

डाऊनी मिल्ड्यू 
बऱ्याच बागेत पानांवर उपलब्ध दवबिंदू जास्त टिकत असल्यामुळे डाऊनी मिल्ड्यूचा प्रादुर्भाव वाढत असल्याचे दिसून येते. निर्यातक्षम प्रतीच्या द्राक्षबागेत पोटॅशिअम सॉल्ट ऑफ फॉस्फरिक अॅसिड ४ ग्रॅम अधिक मॅन्कोझेब २ ग्रॅम प्रतिलिटर पाणी या प्रमाणे फवारणी घ्यावी. याच तुलनेमध्ये स्थानिक बाजारपेठेकरिता सायझोफॅमिड २०० मि.लि. प्रतिहेक्टरप्रमाणे फवारणी करता येईल.  

कीड नियंत्रण 
खोडकीड 
बऱ्याचशा बागेत लाल रंगाची खोडकीड (स्टेमबोरर) सालीच्या खाली दिसून येते. काही बागेमध्ये जर वेळीच नियंत्रण केले नसल्यास खोडात प्रवेश करतानासुद्धा आढळून येते. यावर महत्त्वाचे नियंत्रण करावयाचे झाल्यास सालीच्या खाली लपून बसलेल्या खोडकिडीच्या नियंत्रणासाठी खोड व ओलांड्यावरील मोकळ्या झालेल्या साली त्वरित काढून घ्यावे. यामुळे जवळपास ९० टक्क्यांपर्यंत कीड नियंत्रणात राहू शकते. त्यानंतर उर्वरित खोडकिडी हाताने गोळा करून नष्ट कराव्यात. या कार्यवाहीनंतर दोन दिवसांनी खोड, ओलांडा मेटारायझीम अॅनिसोप्ली ३ ते ५ मि.लि. प्रतिलिटर पाणी याप्रमाणे द्रावणाने चांगले धुऊन घ्यावे. सात दिवसांनंतर पुन्हा एकदा वरील उपाययोजना करावी. 

पाने खाणारी अळी (स्पोडोप्टेरा लिट्यूरा) 
फळछाटणीच्या १०० दिवसानंतरच्या अवस्थेतील बागेत पाने खाणारी अळीचा प्रादुर्भाव दिसून येतो. अळीच्या नियंत्रणाकरिता इमामेक्टिन बेंझोएट (५ एसजी) ०.२२ ग्रॅम प्रतिलिटर पाणी याप्रमाणे फवारणी करावी. 
ही फवारणी रात्री आठच्या नंतर केल्यास परिणाम चांगले मिळतील. या कीडनाशकाचा पीएचआय २५ दिवसाचा आहे, तेव्हा आपल्या बागेतील परिस्थिती पाहून कार्यवाही करावी. ज्या बागेत २५ दिवसाचा कालावधी उपलब्ध नाही, अशा बागेत अळ्या गोळ्या विल्हेवाट लावावी. 

 : डॉ. दीपेंद्र यादव, ०२०-२६९५६०३५
(प्रमुख शास्त्रज्ञ, कीटकशास्त्र, राष्ट्रीय द्राक्ष संशोधन केंद्र, मांजरी, पुणे.)


फोटो गॅलरी

इतर फळबाग
संत्रा, मोसंबी पिकातील फळगळीची कारणेसंत्रा, मोसंबी फळबागांमध्ये नैसर्गिक परिस्थिती,...
लक्षात घ्या चुनखडीयुक्त जमिनीचे गुणधर्मजमिनीत मुक्त चुना वेड्यावाकड्या खड्यांच्या आणि...
सीताफळातील बहार व्यवस्थापनफेब्रुवारी-मार्च महिन्यांत पाण्याची उपलब्धता...
सीताफळात योग्य परागसिंचन होणे आवश्यकसीताफळाची फळधारणा तापमानावर जास्त अवलंबून...
नारळाला द्या शिफारशीत खतमात्रानारळ झाडाच्या सभोवताली पहिले वर्ष १ फूट, दुसरे...
असे करा लिंबूवर्गीय फळपिकांचे व्यवस्थापनसध्या काही संत्रा बागांना पूर्ण ताण बसून आंबिया...
दीड वर्षात पपईसह पाच पिकांचा 'तनपुरे...पपईच्या दीर्घ कालावधीच्या पिकात कांदा, पपई...
जीवनसत्त्व, क्षार घटकांचा पुरवठा करणारे...अंजिरामध्ये ओमेगा ३ आणि ओमेगा ६ हे घटक मुबलक...
द्राक्ष रिकट पूर्व तयारीसह व्यवस्थापनसध्याच्या वातावरणाचा विचार करता किमान...
केळी सल्लासूत्रकृमीग्रस्त जमिनीस खोल नांगरट देऊन उन्हात २...
केळीवरील सोंडकिडीचे कामगंध...जागतिक पातळीवर केळीचे सर्वाधिक उत्पादन घेणाऱ्या...
दर्जेदार केळी उत्पादनाचे तंत्रकेळी घडातील फळांच्या आकारात एकसमान बदल होऊन घड...
द्राक्ष सल्ला : तापमानातील चढ-उताराचे...सध्याच्या तापमानाचा विचार करता द्राक्षबागेत...
पिवळ्या पर्णछत्राची समस्या, कारणे जाणून...पावसाळा सरल्यानंतर थंडी पडली की बऱ्याच बागांमध्ये...
लिंबूवर्गीय फळपीक सल्ला सद्य:स्थितीत शेतकऱ्यांनी आंबिया बहरासाठी ...
असे करा रुगोज चक्राकार पांढरी माशीचे...थंडी वाढू लागल्यानंतर कडाक्याच्या थंडीला सुरुवात...
अशी करा पपईची लागवडपपई लागवड वर्षभर मुख्यत्वे जून-जुलै, सप्टेंबर-...
नवीन द्राक्ष बागेमध्ये रिकट घेण्याचा काळसध्या वातावरण कमी होत असून, काही ठिकाणी ढगाळ...
असे करा संत्रा बागेत आंबिया बहरासाठी खत...संत्रा-मोसंबी बागेपासून आर्थिक उत्पादन...
फळबागेत आच्छादन कराफळपिकांमध्ये साधारणपणे १० अंश सेल्सिअसपेक्षा...